Chỉ với một giọt máu, các nhà khoa học Hàn Quốc tiến gần hơn đến phương pháp phát hiện bệnh Parkinson

 
Các nhà nghiên cứu Hàn Quốc vừa phát hiện nhóm dấu ấn sinh học (biomarker) trong máu có thể hỗ trợ chẩn đoán bệnh Parkinson một cách khách quan, mở ra triển vọng phát triển xét nghiệm máu đơn giản thay thế một phần các phương pháp chẩn đoán hình ảnh đắt đỏ hiện nay.

Ngày 31/7, Bệnh viện Đại học Quốc gia Kyungpook cơ sở Chilgok (Chilgok Kyungpook National University Hospital) và Viện Nghiên cứu Não bộ Hàn Quốc (Korea Brain Research Institute - KBRI) cho biết nhóm nghiên cứu chung của hai đơn vị đã xác định được các protein trong máu có tiềm năng trở thành dấu ấn sinh học hỗ trợ chẩn đoán bệnh Parkinson.

Kết quả nghiên cứu đã được công bố trên phiên bản trực tuyến của Brain Communications, một tạp chí khoa học quốc tế uy tín trong lĩnh vực não bộ và thần kinh học.

Parkinson là một trong những bệnh thoái hóa thần kinh phổ biến, xảy ra khi các tế bào thần kinh sản sinh dopamine dần bị mất đi, khiến người bệnh xuất hiện các triệu chứng như run tay, cứng cơ, vận động chậm và suy giảm khả năng kiểm soát cử động.

Hiện nay, việc chẩn đoán Parkinson chủ yếu dựa trên tiền sử bệnh, thăm khám thần kinh và trong những trường hợp khó xác định sẽ kết hợp với các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh như chụp chất vận chuyển dopamine trong não. Tuy nhiên, những phương pháp này có chi phí cao và đến nay vẫn chưa có xét nghiệm máu đơn giản nào được xác lập để hỗ trợ chẩn đoán bệnh một cách hiệu quả.

Trong nghiên cứu, nhóm khoa học đã phân tích hệ protein huyết tương của 12 bệnh nhân Parkinson và 15 người khỏe mạnh để tìm kiếm các protein ứng viên. Sau đó, họ tiếp tục tiến hành định lượng tuyệt đối trên nhóm độc lập gồm 46 bệnh nhân Parkinson và 33 người đối chứng nhằm kiểm chứng kết quả.

Kết quả cho thấy ở bệnh nhân Parkinson, nồng độ hai protein liên quan đến phản ứng miễn dịch và viêm là IL-10 và IL-17C có xu hướng tăng lên. Ngược lại, nồng độ của uPA và NTF3 – hai protein đóng vai trò duy trì, bảo vệ tế bào thần kinh và tái tạo mô – lại giảm đáng kể.

Để xác minh tính tin cậy của phát hiện này, nhóm nghiên cứu tiếp tục phân tích dữ liệu từ UK Biobank của Anh và Global Neurodegeneration Proteomics Consortium (GNPC) – cơ sở dữ liệu quốc tế quy mô lớn về protein học trong các bệnh thoái hóa thần kinh.

Kết quả cho thấy ba dấu ấn sinh học gồm IL-17C, uPA và NTF3 đều có xu hướng thay đổi tương tự trong các bộ dữ liệu quốc tế, củng cố độ tin cậy của phát hiện.

Giáo sư Lee Ho-won, Khoa Thần kinh, Bệnh viện Đại học Quốc gia Kyungbuk cơ sở Chilgok, cho biết nhóm nghiên cứu sẽ tiếp tục mở rộng nghiên cứu trên các bệnh nhân Parkinson giai đoạn sớm cũng như những hội chứng Parkinson khác để đánh giá kỹ hơn khả năng ứng dụng trong thực tế lâm sàng.

Trong khi đó, Tiến sĩ Kim Hyung-jun thuộc Viện Nghiên cứu Não bộ Hàn Quốc nhận định nghiên cứu đã tạo nền tảng quan trọng để phát triển công nghệ xét nghiệm máu hỗ trợ chẩn đoán Parkinson trong tương lai.

Nghiên cứu được thực hiện với sự hỗ trợ của chương trình nghiên cứu cơ bản của Viện Nghiên cứu Não bộ Hàn Quốc, Quỹ Nghiên cứu Quốc gia Hàn Quốc và Viện Xúc tiến Công nghệ Doanh nghiệp vừa và nhỏ Hàn Quốc.