Hàn Quốc đề xuất lập Quỹ đồng hành việc làm để giảm tác động của việc nâng tuổi nghỉ hưu đối với lao động trẻ

Trong bối cảnh Hàn Quốc tiếp tục thảo luận về việc nâng tuổi nghỉ hưu theo luật lên 65, nhiều chuyên gia cho rằng cần xây dựng một Quỹ đồng hành việc làm nhằm hạn chế tác động đến cơ hội việc làm của lao động trẻ, đồng thời bảo đảm sự cân bằng giữa các thế hệ trên thị trường lao động.

Đề xuất được đưa ra tại hội thảo về những vấn đề và định hướng sửa đổi pháp luật liên quan đến việc nâng tuổi nghỉ hưu lên 65, diễn ra ngày 23 tại Quốc hội Hàn Quốc. Hội thảo do Liên đoàn Công đoàn Hàn Quốc (FKTU), Tổng Liên đoàn Lao động Hàn Quốc (KCTU) cùng một số nghị sĩ thuộc Đảng Dân chủ và Đảng Tiến bộ đồng tổ chức.

◆ Đề xuất thành lập Quỹ đồng hành việc làm

Phát biểu tại hội thảo, Giáo sư Jeong Heung-jun (Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc gia Seoul) nhận định việc kéo dài tuổi nghỉ hưu sẽ khiến cơ hội tiếp cận các công việc có chất lượng cao của người trẻ giảm đi, đặc biệt tại khu vực công và các tập đoàn lớn – những nơi vốn được thanh niên Hàn Quốc ưu tiên lựa chọn.

Để giải quyết vấn đề này, ông đề xuất các giải pháp khác nhau cho khu vực công và khu vực tư nhân.

Đối với khu vực công, nơi biên chế được quản lý chặt chẽ, ông cho rằng Chính phủ có thể tạm thời bổ sung chỉ tiêu tuyển dụng tương ứng với số lao động được kéo dài thời gian làm việc. Nhờ đó, các cơ quan nhà nước vẫn có thể tiếp tục tuyển dụng lao động trẻ thông qua các kỳ thi tuyển công chức hoặc tuyển dụng công khai.

Trong khi đó, với khu vực tư nhân – nơi Nhà nước không thể áp đặt chỉ tiêu tuyển dụng – Giáo sư Jeong đề xuất mở rộng các khoản hỗ trợ tuyển dụng thanh niên của Chính phủ không chỉ cho doanh nghiệp vừa và nhỏ mà cả các tập đoàn lớn nhằm khuyến khích tuyển thêm lao động trẻ.

◆ Người được kéo dài tuổi nghỉ hưu có thể đóng góp thêm thuế

Đáng chú ý, Giáo sư Jeong cho rằng nguồn tài chính cho Quỹ đồng hành việc làm có thể được hình thành từ ba nguồn: ngân sách nhà nước, đóng góp của doanh nghiệp sử dụng lao động và khoản thuế thu nhập bổ sung từ chính những người lao động được hưởng lợi nhờ kéo dài tuổi nghỉ hưu.

Theo ông, đây là một hình thức chia sẻ giữa các thế hệ nhằm tạo thêm nguồn lực để hỗ trợ việc làm cho thanh niên.
Ông cũng lưu ý rằng nếu tuổi nghỉ hưu được nâng lên, nhóm lao động đang làm việc tại các doanh nghiệp lớn và khu vực công – chiếm khoảng 15% lực lượng lao động với điều kiện làm việc và thu nhập tốt – sẽ tiếp tục giữ vị trí của mình lâu hơn, khiến số lượng việc làm mới dành cho thanh niên có thể giảm.

Ngược lại, khoảng 85% lao động còn lại làm việc tại doanh nghiệp vừa và nhỏ hoặc doanh nghiệp siêu nhỏ, nơi mức lương thấp hơn, tỷ lệ chuyển việc cao hơn và việc nâng tuổi nghỉ hưu ít tạo ra tác động đáng kể.

Theo Giáo sư Jeong, thay vì chỉ tập trung vào sự cạnh tranh đối với nhóm việc làm chất lượng cao, cần xây dựng các chính sách giúp nâng cao chất lượng của toàn bộ thị trường lao động.

◆ Công đoàn: Cần sớm nâng tuổi nghỉ hưu để tránh "khoảng trống thu nhập"

Các tổ chức công đoàn tiếp tục kêu gọi Chính phủ nhanh chóng nâng tuổi nghỉ hưu theo luật từ 60 lên 65 nhằm thu hẹp khoảng cách giữa thời điểm nghỉ hưu và thời điểm bắt đầu nhận lương hưu quốc gia.

Hiện nay, nhiều người lao động Hàn Quốc nghỉ việc ở tuổi 60 nhưng phải chờ đến tối đa 65 tuổi mới đủ điều kiện nhận lương hưu, tạo ra khoảng trống thu nhập kéo dài tới 5 năm. Khoảng thời gian này thường được gọi là "income crevasse" (khoảng trống thu nhập).

Tổng Thư ký Liên đoàn Công đoàn Hàn Quốc (FKTU), ông Ryu Gi-seop, cho rằng đây là nguyên nhân quan trọng khiến Hàn Quốc liên tục đứng đầu trong số các nước OECD về tỷ lệ nghèo ở người cao tuổi.

Ông nhấn mạnh việc nâng tuổi nghỉ hưu là giải pháp trực tiếp và căn bản nhất để lấp đầy khoảng trống thu nhập này, đồng thời khẳng định thị trường lao động không phải là một "trò chơi có tổng bằng không", nơi người già có việc làm thì người trẻ sẽ mất cơ hội. Theo ông, điều cần làm là tạo ra nhiều việc làm chất lượng, bền vững cho mọi thế hệ.

Trong khi đó, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Hàn Quốc (KCTU) Han Seong-gyu phản đối việc sử dụng lý do nâng tuổi nghỉ hưu để áp dụng chế độ giảm lương theo tuổi hoặc tái tuyển dụng người lao động sau khi nghỉ hưu với điều kiện kém hơn. Ông cho rằng không thể sửa đổi các quy định lao động theo hướng bất lợi cho người lao động nếu không có sự đồng thuận của họ.

◆ Tranh luận về phương án sửa luật vẫn chưa ngã ngũ

Hiện Ủy ban đặc biệt về cải cách tuổi nghỉ hưu của Đảng Dân chủ Hàn Quốc vẫn đang tiếp tục thảo luận phương án sửa đổi luật. Dù từng đặt mục tiêu hoàn tất việc xây dựng dự luật trong năm ngoái, tiến độ đã chậm khoảng sáu tháng và đến nay vẫn chưa thống nhất được phương án cụ thể.

Nghị sĩ Park Hong-bae của Đảng Dân chủ cho rằng việc nâng tuổi nghỉ hưu không đơn thuần là kéo dài thời gian làm việc, mà là một nhiệm vụ cải cách mang tính hệ thống nhằm giảm khoảng trống thu nhập trước khi người lao động đủ điều kiện nhận lương hưu và bảo đảm cơ hội tiếp tục làm việc cho người cao tuổi. Theo ông, Quốc hội cần sớm xây dựng các tiêu chí và lộ trình thực hiện cụ thể để đưa chính sách này vào cuộc sống.