Từ giảng đường y khoa đến phòng thí nghiệm bán dẫn: Bản đồ nhân tài Hàn Quốc đang thay đổi

Bức tranh tuyển sinh đại học tại Hàn Quốc đang chứng kiến một sự thay đổi đáng chú ý. Điểm chuẩn của nhiều chương trình đào tạo bán dẫn liên kết với các tập đoàn hàng đầu như Samsung Electronics và SK Hynix đã vượt qua một số ngành khoa học tự nhiên của Đại học Quốc gia Seoul, thậm chí có ngành còn cao hơn cả một số trường y ở các địa phương. Ngành Kỹ thuật Bán dẫn của Đại học Hanyang đã vượt điểm chuẩn nhiều trường y ngoài thủ đô, trong khi chương trình tương tự của Đại học Korea cũng tiến sát nhóm ngành y vốn luôn được xem là lựa chọn số một của học sinh xuất sắc.

Diễn biến này không chỉ phản ánh sự thay đổi trong lựa chọn nghề nghiệp của học sinh mà còn cho thấy bản đồ nhân lực của Hàn Quốc đang dần dịch chuyển theo hướng phù hợp hơn với nhu cầu phát triển của nền kinh tế.

Trong nhiều năm qua, Hàn Quốc phải đối mặt với tình trạng "đổ xô vào trường y". Phần lớn học sinh giỏi khối khoa học tự nhiên lựa chọn theo đuổi nghề bác sĩ thay vì nghiên cứu khoa học hay làm việc trong các ngành công nghệ cao. Đây là quyết định hợp lý xét trên góc độ cá nhân bởi nghề y mang lại thu nhập và sự ổn định. Tuy nhiên, ở góc độ quốc gia, xu hướng này khiến nhiều ngành công nghiệp chiến lược rơi vào tình trạng thiếu hụt nhân lực chất lượng cao.

Sự vươn lên của các chương trình đào tạo bán dẫn theo mô hình hợp tác doanh nghiệp – đại học cho thấy xu hướng này đang bắt đầu thay đổi. Học sinh và phụ huynh vốn rất nhạy bén với thị trường lao động. Họ có xu hướng lựa chọn những lĩnh vực có triển vọng phát triển, cơ hội việc làm ổn định và khả năng tăng trưởng lâu dài. Việc các ngành bán dẫn ngày càng thu hút thí sinh xuất sắc chính là minh chứng cho vai trò ngày càng quan trọng của ngành công nghiệp này trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI).

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, thành công của mô hình đào tạo bán dẫn mới chỉ là bước khởi đầu. Hàn Quốc cần mở rộng mô hình này sang nhiều ngành công nghiệp chiến lược khác như công nghiệp quốc phòng, AI vật lý (Physical AI), robot, hàng không vũ trụ, công nghệ lượng tử và sản xuất tiên tiến nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực cho tương lai.

Trong bối cảnh trật tự công nghiệp toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng, AI không còn chỉ dừng lại ở lĩnh vực phần mềm mà đang bước sang giai đoạn AI vật lý – nơi các robot thông minh có khả năng nhận thức và hành động như con người được ứng dụng trong nhà máy, kho vận, bệnh viện, công trường xây dựng và quốc phòng.

Đây được xem là cơ hội lớn đối với Hàn Quốc khi nước này sở hữu nền tảng công nghiệp vững chắc trong các lĩnh vực bán dẫn, pin, ô tô, đóng tàu và cơ khí. Khi kết hợp những lợi thế này với AI, Hàn Quốc có thể xây dựng một hệ sinh thái công nghiệp hoàn toàn mới. Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn là nguồn nhân lực.

Tương tự, ngành công nghiệp quốc phòng của Hàn Quốc cũng đang nổi lên mạnh mẽ trên thị trường quốc tế với các sản phẩm như xe tăng K2, pháo tự hành K9, máy bay chiến đấu hạng nhẹ FA-50 cùng nhiều hệ thống tên lửa hiện đại. Ngày nay, công nghiệp quốc phòng không còn đơn thuần là sản xuất vũ khí mà đã trở thành lĩnh vực tích hợp nhiều công nghệ tiên tiến như AI, robot, bán dẫn, máy bay không người lái và công nghệ vũ trụ.

Trong khi đó, hệ thống đào tạo đại học vẫn chưa theo kịp tốc độ chuyển đổi của nền kinh tế. Các chuyên gia cho rằng sau thành công của mô hình đào tạo bán dẫn, Hàn Quốc nên nghiên cứu mở rộng sang các chương trình đào tạo theo đơn đặt hàng trong lĩnh vực quốc phòng, AI vật lý và sản xuất công nghệ cao. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ, doanh nghiệp và các trường đại học để xây dựng hệ sinh thái đào tạo nhân lực phù hợp với nhu cầu của ngành công nghiệp.

Mô hình hợp tác giữa doanh nghiệp và trường đại học của Đài Loan, với hạt nhân là TSMC, được xem là một hình mẫu đáng tham khảo. Hàn Quốc cũng có thể phát triển hệ sinh thái tương tự với sự tham gia của Samsung Electronics, SK Hynix, Hanwha Aerospace, Korea Aerospace Industries (KAI), LIG Nex1, HD Hyundai và Hyundai Motor nhằm đào tạo nguồn nhân lực cho các ngành công nghệ chiến lược.

Việc điểm chuẩn của các chương trình đào tạo bán dẫn vượt qua nhiều ngành truyền thống không đơn thuần là một hiện tượng tuyển sinh. Đây là tín hiệu cho thấy Hàn Quốc đang dần điều chỉnh chiến lược phát triển nhân tài để đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp mới.

Các chuyên gia cho rằng thay vì chỉ tập trung tranh luận về hiện tượng "sùng bái trường y", điều quan trọng hơn là xây dựng một hệ sinh thái trong đó nhà nước tạo ra nhiều cơ hội hơn cho nhân lực công nghệ cao, các trường đại học chủ động đổi mới chương trình đào tạo và doanh nghiệp tích cực đầu tư cho việc phát triển nhân tài.

Bởi tương lai của Hàn Quốc sẽ không chỉ được quyết định bởi ngành bán dẫn, mà còn bởi sự phát triển đồng bộ của các lĩnh vực như quốc phòng, AI vật lý, robot và nhiều ngành công nghệ mũi nhọn khác. Và năng lực cạnh tranh của quốc gia cuối cùng vẫn phụ thuộc vào câu hỏi: những người trẻ tài năng nhất sẽ lựa chọn bước vào lĩnh vực nào.