Nghiên cứu kéo dài 25 năm: Trẻ uống nhiều nước ngọt và nước ép trái cây có nguy cơ cao mắc tăng huyết áp khi trưởng thành

Một nghiên cứu quy mô lớn kéo dài tới 25 năm tại Mỹ cho thấy, việc thường xuyên uống các loại đồ uống chứa nhiều đường từ khi còn nhỏ có thể làm tăng đáng kể nguy cơ mắc tăng huyết áp ở tuổi trưởng thành. Trong khi đó, thay thế các loại đồ uống này bằng trái cây nguyên quả có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh từ 19% đến 22%.

Kết quả nghiên cứu vừa được nhóm nghiên cứu do Giáo sư Vasanti Malik thuộc Trường Y Temerty, Đại học Toronto (Canada) công bố trên tạp chí khoa học Circulation của Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA).

◆ Theo dõi hơn 25.000 trẻ em trong suốt 25 năm

Nhóm nghiên cứu đã theo dõi 25.749 trẻ em và thanh thiếu niên Mỹ từ 9 đến 16 tuổi tham gia hai dự án nghiên cứu tăng trưởng GUTS I và GUTS II. Trong suốt thời gian theo dõi kéo dài tối đa 25 năm, các em định kỳ báo cáo về chế độ ăn uống, bao gồm lượng tiêu thụ nước ngọt có gas, nước trái cây đóng hộp, nước chanh, đồ uống thể thao, trà đá, nước ép trái cây và trái cây nguyên quả.

Sau đó, các nhà khoa học phân tích mối liên hệ giữa thói quen ăn uống thời thơ ấu với nguy cơ mắc tăng huyết áp khi trưởng thành.

◆ Uống nhiều nước ngọt làm tăng hơn 50% nguy cơ tăng huyết áp

Kết quả cho thấy, những người uống từ hai lon (355 ml/lon) đồ uống có đường mỗi ngày trở lên có nguy cơ mắc tăng huyết áp cao hơn 52% so với những người chỉ uống dưới ba lần mỗi tuần.

Nếu tính theo từng loại đồ uống, cứ mỗi lon nước ngọt có gas uống thêm mỗi ngày, nguy cơ tăng huyết áp tăng khoảng 23%. Đối với đồ uống thể thao, nguy cơ còn tăng tới 36%.

Đáng chú ý, nước ép trái cây cũng không hoàn toàn vô hại. Những người uống từ 1,5 ly nước ép trái cây (237 ml/ly) mỗi ngày trở lên có nguy cơ mắc tăng huyết áp cao hơn 35% so với nhóm chỉ uống dưới một lần mỗi tuần.

Trong các loại nước ép được khảo sát, nước cam là loại có mối liên hệ rõ nhất. Mỗi ly nước cam bổ sung mỗi ngày làm tăng khoảng 20% nguy cơ mắc tăng huyết áp, trong khi nước táo và các loại nước ép khác không cho thấy mối liên quan đáng kể.

◆ Ăn trái cây nguyên quả giúp giảm nguy cơ

Nghiên cứu cũng mang đến một tín hiệu tích cực khi cho thấy việc thay thế nước ngọt hoặc nước ép trái cây bằng trái cây nguyên quả có thể làm giảm đáng kể nguy cơ tăng huyết áp.

Cụ thể, nếu thay một khẩu phần nước ngọt bằng trái cây nguyên quả mỗi ngày, nguy cơ mắc tăng huyết áp giảm khoảng 22%. Nếu thay một khẩu phần nước ép trái cây bằng trái cây nguyên quả, nguy cơ giảm khoảng 19%.

Ngoài ra, thay nước ngọt bằng nước lọc hoặc sữa cũng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tới 13%. Tuy nhiên, việc thay nước ép trái cây bằng nước hoặc sữa không mang lại hiệu quả giảm nguy cơ rõ rệt.

◆ Điều quan trọng không chỉ là lượng đường, mà còn là nguồn đường

Theo nhóm nghiên cứu, các kết quả trên vẫn được giữ nguyên ngay cả khi đã tính đến những yếu tố ảnh hưởng khác như chất lượng khẩu phần ăn, mức độ vận động thể chất và thói quen hút thuốc.

Đáng chú ý, tổng lượng đường fructose tiêu thụ không liên quan trực tiếp đến nguy cơ tăng huyết áp. Điều quan trọng hơn là fructose được hấp thụ dưới dạng nào. Khi đường fructose đến từ các loại đồ uống có đường hoặc nước ép trái cây, nguy cơ mắc tăng huyết áp tăng lên đáng kể. Ngược lại, fructose từ trái cây nguyên quả không tạo ra tác động bất lợi tương tự.

Giáo sư Vasanti Malik nhấn mạnh rằng chế độ ăn uống trong những năm đầu đời có ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe tim mạch. Bà khuyến cáo trẻ em và thanh thiếu niên nên hạn chế các loại đồ uống có bổ sung đường như nước ngọt có gas, đồ uống thể thao hay các loại nước giải khát được quảng bá là tốt cho sức khỏe, đồng thời ưu tiên ăn trái cây nguyên quả thay vì uống nước ép.

Các nhà nghiên cứu cũng lưu ý rằng tỷ lệ tăng huyết áp đang gia tăng không chỉ ở người trưởng thành trẻ tuổi mà còn ở trẻ em và thanh thiếu niên. Vì vậy, việc hình thành thói quen ăn uống lành mạnh ngay từ nhỏ được xem là một trong những biện pháp quan trọng để phòng ngừa bệnh tim mạch trong tương lai.