Lao động từ 60 tuổi trở lên vượt thanh niên về số việc làm ổn định

 
Lần đầu tiên tại Hàn Quốc, số lao động từ 60 tuổi trở lên có việc làm ổn định đã vượt qua nhóm lao động trẻ. Diễn biến này cho thấy sự đảo chiều đáng chú ý trong cơ cấu việc làm, khi người cao tuổi ngày càng chiếm tỷ trọng lớn ở các vị trí có tính ổn định cao, trong khi cơ hội việc làm của thanh niên tiếp tục thu hẹp.

Theo dữ liệu Điều tra dân số hoạt động kinh tế do Cơ quan Thống kê Hàn Quốc công bố, tính đến tháng 5 năm nay, số lao động thường xuyên (làm việc theo hợp đồng từ một năm trở lên) ở nhóm từ 60 tuổi trở lên đạt 2,2 triệu người, vượt mức 2,124 triệu lao động của nhóm thanh niên từ 15 đến 29 tuổi. Đây là lần đầu tiên kể từ khi hệ thống thống kê trực tuyến bắt đầu tổng hợp dữ liệu vào năm 2014, số lao động thường xuyên cao tuổi vượt qua lực lượng lao động trẻ.

Lao động thường xuyên được xem là hình thức việc làm ổn định nhất trong nhóm lao động hưởng lương, thường tương đương với các vị trí chính thức và có thời hạn hợp đồng từ một năm trở lên.

Trong khi số lao động thường xuyên cao tuổi liên tục tăng, lực lượng lao động trẻ lại suy giảm trong bốn năm liên tiếp. Từ mức 2,558 triệu người vào tháng 5-2022, số lao động thường xuyên ở nhóm thanh niên đã giảm còn 2,124 triệu người trong năm nay, tương đương mức giảm 17%.

Đáng chú ý, tốc độ giảm việc làm còn nhanh hơn cả tốc độ giảm dân số. Trong bốn năm qua, dân số thanh niên giảm 9%, từ 8,595 triệu xuống còn 7,822 triệu người, nhưng số lao động thường xuyên lại giảm tới 17%. Riêng trong năm nay, số việc làm thường xuyên của thanh niên giảm 6,9%, cao gấp 3,6 lần tốc độ giảm dân số cùng nhóm tuổi.

Ngược lại, lực lượng lao động thường xuyên từ 60 tuổi trở lên liên tục tăng kể từ khi có thống kê. Từ năm 2019 đến nay, mỗi năm nhóm này tăng thêm từ 100.000 đến 200.000 người.

Trong bốn năm gần đây, dân số từ 60 tuổi trở lên tăng 15,1%, tương đương gần 2 triệu người, nhưng số lao động thường xuyên tăng tới 42,8%, tức khoảng 659.000 người. Tốc độ tăng việc làm ổn định cao gấp gần ba lần tốc độ tăng dân số ở nhóm tuổi này.

Tỷ lệ lao động thường xuyên trong tổng số người có việc làm từ 60 tuổi trở lên cũng liên tục tăng, từ 14,5% năm 2014 lên hơn 30% trong năm nay, lần đầu tiên vượt mốc này.

Các chuyên gia cho rằng sự thay đổi trên phản ánh hai xu hướng diễn ra đồng thời: cơ hội việc làm của thanh niên suy giảm, trong khi ngày càng nhiều người cao tuổi tiếp tục hoặc quay trở lại thị trường lao động.

Nhiều doanh nghiệp hiện giảm tuyển dụng sinh viên mới tốt nghiệp và ưu tiên tuyển nhân sự có kinh nghiệm, khiến rào cản gia nhập thị trường lao động của thanh niên ngày càng lớn. Trong khi đó, tuổi thọ tăng và nhu cầu đảm bảo thu nhập sau nghỉ hưu khiến nhiều người cao tuổi tiếp tục làm việc lâu hơn.

Sự khác biệt giữa các ngành nghề cũng góp phần tạo nên khoảng cách này. Thanh niên chịu ảnh hưởng bởi sự suy giảm kéo dài của ngành chế tạo – lĩnh vực vốn tạo nhiều việc làm ổn định – đồng thời bị tác động bởi việc trí tuệ nhân tạo (AI) làm giảm nhu cầu đối với các vị trí cấp đầu trong ngành công nghệ thông tin.

Chỉ riêng tháng trước, số lao động thường xuyên trẻ trong ngành công nghệ thông tin đã giảm 58.000 người so với cùng kỳ năm trước, trong khi tất cả các nhóm tuổi từ 30 trở lên đều ghi nhận tăng việc làm. Số lao động trẻ trong ngành chế tạo cũng giảm thêm 33.000 người.

Trong khi đó, lĩnh vực y tế và phúc lợi xã hội – nơi sử dụng nhiều lao động cao tuổi – tiếp tục mở rộng nhờ nhu cầu chăm sóc ngày càng tăng trong bối cảnh già hóa dân số. Đây cũng là ngành ghi nhận mức tăng lớn nhất về lao động thường xuyên từ 60 tuổi trở lên trong tháng trước, với thêm 55.000 việc làm.

Trước thực trạng này, Chính phủ Hàn Quốc đang đẩy mạnh xây dựng các chính sách hỗ trợ việc làm cho thanh niên. Các bộ, ngành liên quan sẽ tổ chức họp hằng tuần để theo dõi diễn biến thị trường lao động và triển khai thêm nhiều biện pháp mới bên cạnh các chương trình hiện có như Học viện K-New Deal.

Đại diện Bộ Kinh tế và Tài chính Hàn Quốc cho biết thanh niên hiện đang phải đối mặt với "ba sức ép cùng lúc", gồm sự suy giảm dân số, chuyển dịch cơ cấu công nghiệp và xu hướng doanh nghiệp ưu tiên tuyển dụng nhân sự có kinh nghiệm, cùng với những bất ổn từ môi trường kinh tế quốc tế. Chính phủ sẽ tập trung mọi nguồn lực nhằm cải thiện tình hình việc làm của lực lượng lao động trẻ.