Việt Nam và EFTA ký FTA sau 14 năm đàm phán

Việt Nam và Hiệp hội Mậu dịch Tự do châu Âu (EFTA) đã ký hiệp định thương mại tự do (FTA) sau 14 năm kể từ khi chính thức bắt đầu đàm phán.

Bộ Công Thương Việt Nam ngày 18/10 cho biết lễ ký kết diễn ra tại Hà Nội, với sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Tham dự sự kiện còn có Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng, Tổng thống Thụy Sĩ Guy Parmelin cùng đại diện các nước thành viên EFTA.

EFTA gồm bốn quốc gia không thuộc Liên minh châu Âu (EU): Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein.

Theo nội dung hiệp định, khi có hiệu lực, các nước EFTA sẽ xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với hàng công nghiệp và thủy sản của Việt Nam. Về phía Việt Nam, phần lớn hàng hóa nhập khẩu từ các nước EFTA sẽ được giảm hoặc xóa bỏ thuế theo lộ trình tối đa 11 năm. Một số mặt hàng nông sản của EFTA, trong đó có phô mai, cà phê và sô cô la, cũng sẽ được xuất khẩu sang Việt Nam mà không phải chịu thuế.

Bộ Công Thương cho biết Việt Nam chủ yếu xuất khẩu sang các nước EFTA thủy sản, giày dép, hàng dệt may, máy móc, thiết bị, sản phẩm điện tử và linh kiện. Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu máy móc, thiết bị công nghiệp, hóa chất, dược phẩm và nguyên liệu phục vụ sản xuất.

Trong tuyên bố riêng cùng ngày, Chính phủ Na Uy cho biết khi hiệp định có hiệu lực, khoảng một nửa hàng hóa xuất khẩu của nước này sang Việt Nam sẽ được miễn thuế. Trong vòng 7 năm, tỷ lệ hàng xuất khẩu được hưởng ưu đãi thuế quan này sẽ vượt 98%.

Theo hãng tin AFP, việc ký kết FTA diễn ra trong bối cảnh các biện pháp thuế quan của Mỹ gây xáo trộn thương mại toàn cầu, thúc đẩy Việt Nam và EFTA tìm cách đa dạng hóa thị trường. Các chuyên gia cũng cho rằng thỏa thuận phản ánh quyết tâm của hai bên trong việc giảm phụ thuộc vào những đối tác thương mại chủ chốt.

Kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và các nước EFTA hiện đạt trung bình khoảng 2 tỷ USD mỗi năm. EFTA có tổng dân số khoảng 13 triệu người, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đạt khoảng 1.000 tỷ USD. Khối này được xếp là nhóm thương mại hàng hóa lớn thứ 9 và nhóm thương mại dịch vụ lớn thứ 5 thế giới.

Việt Nam và EFTA chính thức khởi động đàm phán FTA vào năm 2012. Quá trình đàm phán rơi vào bế tắc từ năm 2018, trước khi được nối lại vào tháng 9/2025 và đạt thỏa thuận vào tháng 7/2026.