Thu nhập quốc dân Hàn Quốc sắp vượt 40.000 USD/người, nhưng doanh nghiệp hưởng gần 80% mức tăng

Thu nhập quốc dân bình quân đầu người của Hàn Quốc được dự báo sẽ vượt mốc 40.000 USD trong năm nay. Tuy nhiên, phần lớn mức tăng thu nhập quốc dân trong nửa đầu năm lại thuộc về doanh nghiệp và những người kinh doanh tự do, thay vì người lao động.

Theo báo cáo Triển vọng kinh tế NABO giai đoạn 2026–2030, do Cơ quan Ngân sách Quốc hội Hàn Quốc công bố, trong tổng mức tăng 284.000 tỷ won của tổng thu nhập quốc dân (GNI) danh nghĩa trong nửa đầu năm, thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh tăng 224.000 tỷ won, tương đương 78,7%. Đây là khoản thu nhập mà doanh nghiệp và người kinh doanh tự do có được từ việc đầu tư vốn.

Trong khi đó, tiền lương và các khoản thù lao mà người lao động nhận được chỉ tăng 47.000 tỷ won, chiếm 16,5% tổng mức tăng. Phần tăng thuế sản xuất và thuế nhập khẩu ròng mà chính phủ thu được là 11.200 tỷ won, tương đương 4%; thu nhập nhân tố ròng từ nước ngoài tăng 2.300 tỷ won, chiếm 0,8%. Khoản thu nhập cuối cùng này phản ánh chênh lệch giữa thu nhập người dân và doanh nghiệp Hàn Quốc kiếm được ở nước ngoài với thu nhập người nước ngoài kiếm được tại Hàn Quốc.

Xét theo tốc độ tăng trưởng GNI danh nghĩa, mức tăng 21,8% trong nửa đầu năm chủ yếu đến từ điều kiện thương mại, đóng góp 16,8 điểm phần trăm, tương đương khoảng 77% tổng mức tăng. Trong đó, yếu tố giá cả thương mại đóng góp 15,1 điểm phần trăm, chiếm khoảng 69%, còn yếu tố khối lượng hàng hóa giao dịch chỉ đóng góp 1,7 điểm phần trăm. Điều này cho thấy giá xuất khẩu tăng, đặc biệt đối với các mặt hàng bán dẫn, là động lực chính thúc đẩy GNI tăng mạnh.

Tuy nhiên, Cơ quan Ngân sách Quốc hội Hàn Quốc nhận định rằng thu nhập quốc dân tăng không có nghĩa thu nhập của các hộ gia đình sẽ tăng ngay lập tức. Phần thu nhập tăng thêm trước tiên có thể được phản ánh trong lợi nhuận của doanh nghiệp, sau đó mới được chuyển đến các hộ gia đình thông qua tiền lương, thưởng hiệu quả công việc, cổ tức, thuế và các khoản chuyển giao khác.

Phân tích những giai đoạn điều kiện thương mại được cải thiện tương tự cho thấy thu nhập từ lao động thường tăng chậm hơn GNI, trong khi thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh có xu hướng tăng nhanh hơn. Trong giai đoạn 2023–2024, khi giá xuất khẩu cải thiện nhờ sự phục hồi của ngành bán dẫn, thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh tăng 15%, cao hơn mức tăng 14,8% của GNI và 10,5% của tiền lương, thù lao lao động.

 
Xu hướng tương tự cũng xuất hiện khi giá nguyên liệu thô giảm năm 2009 và giá dầu quốc tế đi xuống trong giai đoạn 2015–2016. Khi đó, thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh tăng nhanh hơn GNI, trong khi thu nhập từ lao động tăng chậm hơn.

Đáng chú ý, mức tăng thu nhập quốc dân chưa chắc sẽ giúp các hộ gia đình cải thiện đáng kể tình hình tài chính ngay cả sau một thời gian. Khi phân tích phản ứng của các khoản thu nhập trong vòng tám quý sau khi giá thương mại tăng, cơ quan này nhận thấy tiền lương, thù lao lao động và tổng thu nhập khả dụng của hộ gia đình có ghi nhận mức tăng dương tại một số thời điểm, nhưng chưa có đủ bằng chứng thống kê để xác nhận phản ứng tăng một cách rõ ràng. Ngược lại, thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh tăng tương đối mạnh và có ý nghĩa thống kê.

Vì vậy, cơ quan này cho rằng cần thận trọng khi xem tốc độ tăng GNI cao gần đây là dấu hiệu cho thấy thu nhập và sức mua của các hộ gia đình cũng được cải thiện tương ứng.

Dù vậy, triển vọng thu nhập của người dân vẫn có thể khả quan hơn nếu hoạt động kinh doanh tiếp tục khởi sắc. Cơ quan Ngân sách Quốc hội Hàn Quốc nhận định các khoản đầu tư quy mô lớn dự kiến được triển khai trong thời gian tới, đặc biệt trong ngành bán dẫn, có thể giúp kết quả kinh doanh tốt hơn chuyển thành tiền thưởng và gia tăng đầu tư. Khi đó, tác động lan tỏa đến thu nhập hộ gia đình có thể lớn hơn mức trung bình ghi nhận trong các phân tích trước đây.