"Cuộc chiến bánh trung thu" khuấy đảo Việt Nam: Tiệm 70 năm đông nghịt, xuất hiện dịch vụ mua hộ

Chỉ một ngày trước Tết Trung thu, ngày 24/9, những tiệm bánh trung thu lâu năm tại Hà Nội và TP.HCM đã đông nghịt người từ sáng sớm. Dù các cửa hàng giới hạn số lượng bánh mỗi người được mua, dòng người vẫn không ngừng kéo dài, thậm chí có người chờ cả tiếng nhưng vẫn không mua được loại bánh mình muốn.

Cảnh tượng này gợi liên tưởng đến những màn “xếp hàng săn hàng” tại các thương hiệu nổi tiếng ở Hàn Quốc. Khi thời gian chờ đợi ngày càng dài, một dịch vụ mới cũng xuất hiện: nhận tiền để xếp hàng mua bánh thay người khác, trở thành một công việc thời vụ trong mùa Trung thu.

◆ Chỉ được mua một “cặp” mỗi người, tiệm bánh 70 năm tuổi vẫn đông nghịt

Ngày 24/9 (giờ địa phương), trên phố Thụy Khuê ở khu vực Hồ Tây, Hà Nội, rất đông người xếp hàng để mua bánh trung thu truyền thống. Bánh trung thu là loại bánh được người dân Việt Nam, Trung Quốc và một số nước châu Á sử dụng trong dịp Trung thu, vì vậy nhu cầu thường tăng mạnh vào thời điểm này hằng năm.

Một trong những nơi đông khách nhất là tiệm Bảo Phương, mở cửa từ năm 1954. Cửa hàng do một người từng học nghề làm bánh tại Hải Phòng sáng lập và hiện đã được truyền lại đến thế hệ thứ ba.

Theo báo Sức khỏe & Đời sống (SKĐS), ngày 24/9, Bảo Phương chỉ bán tối đa một cặp bánh, tức hai chiếc, cho mỗi khách. Một người dân Hà Nội cho biết đã chờ gần một giờ để mua sáu cặp bánh nhưng cuối cùng chỉ mua được một cặp.

“Cả gia đình tôi đều thích bánh của tiệm này nhưng cuối cùng chỉ mua được từng này”, người này nói.

Nguyên nhân khiến bánh nhanh chóng hết hàng nằm ở phương thức sản xuất của cửa hàng. Bảo Phương không sản xuất bánh với số lượng lớn từ trước mà chủ yếu làm theo lượng dự kiến bán trong ngày. Bánh dẻo chỉ có thời hạn bảo quản khoảng 5 ngày, trong khi bánh nướng có thể để được khoảng 7 ngày.

Khi Trung thu đến gần, nhu cầu tăng nhanh hơn tốc độ sản xuất. Chiều 22/9, toàn bộ số bánh chuẩn bị trong ngày đã được bán hết, khiến cửa hàng phải thông báo sẽ bán trở lại vào 21h.
Một khách hàng cho biết đã mua bánh tại đây hơn 20 năm. Sau khi chờ 30 phút, người này được thông báo phải chờ thêm một giờ nhưng vẫn quyết định tiếp tục xếp hàng.

Giá bánh Bảo Phương cũng không thuộc nhóm bình dân. Mỗi chiếc có giá khoảng 80.000-110.000 đồng, trong khi hộp bốn chiếc có giá 360.000-380.000 đồng. Tuy nhiên, khách hàng vẫn tìm đến những cửa hàng lâu năm bởi hương vị quen thuộc.

Theo truyền thông địa phương, trong khi các tiệm bánh truyền thống đông nghịt khách thì một số quầy bánh trung thu hiện đại lại khá vắng vẻ, cho thấy sự khác biệt rõ rệt trong xu hướng lựa chọn của người tiêu dùng.

◆ “Tôi sẽ xếp hàng thay bạn”: Nghề tay trái mùa Trung thu ở TP.HCM

Tại TP.HCM, những hàng người dài cũng xuất hiện trước các tiệm bánh trung thu lâu năm. Ở khu vực Chợ Lớn, nơi tập trung đông cộng đồng người Hoa tại TP.HCM, khách hàng đổ về tiệm Phương Diêm Thuận, mở cửa từ năm 1985, và tiệm Triều Minh Hiệp, đã có gần 80 năm làm bánh trung thu kiểu Triều Châu.

Vào mùa cao điểm, Phương Diêm Thuận có những ngày số người xếp hàng vượt quá 100. Mỗi khách được mua tối đa ba hộp, tương đương 12 chiếc, trong khi một số loại bánh được yêu thích còn bị giới hạn số lượng riêng.

Tình trạng phải chờ quá lâu đã tạo ra cơ hội cho dịch vụ mua bánh hộ. Theo VnExpress, từ đầu tháng 8 âm lịch, trên Facebook và các mạng xã hội đã xuất hiện hàng trăm bài đăng với nội dung như “nhận mua bánh trung thu hộ” hay “nhận xếp hàng mua bánh”.

Những người nhận công việc này chủ yếu là tài xế xe công nghệ, sinh viên và lao động tự do.

Một chủ cửa hàng nhỏ ở Chợ Lớn cho biết sau khi nhận được ngày càng nhiều lời nhờ vả từ khách quen, bà bắt đầu nhận mua bánh hộ như một công việc phụ. Khách hàng lựa chọn loại bánh và số lượng, sau đó chuyển trước một nửa số tiền. Người mua hộ sẽ trực tiếp đến xếp hàng và mua bánh.

Phí dịch vụ dao động 10.000-15.000 đồng cho mỗi chiếc bánh.

Đầu mùa Trung thu, khách chỉ cần chờ khoảng 30 phút là có thể mua được bánh. Nhưng từ khi bước vào tháng 8 âm lịch, thời gian chờ có ngày kéo dài hơn hai giờ.

Một tài xế xe công nghệ cũng tranh thủ thời gian rảnh giữa các chuyến xe để nhận mua bánh hộ. Anh nhận 15.000 đồng mỗi chiếc và cho biết có thể kiếm thêm khoảng 100.000-150.000 đồng mỗi ngày.

“Không phải khoản tiền lớn, nhưng vào những ngày trời mưa, ít khách gọi xe, số tiền này giúp bù đắp phần thu nhập bị thiếu”, anh nói.

Ông Trần Trung Hiếu, Giám đốc FnB Academy tại TP.HCM, cho rằng các tiệm bánh trung thu truyền thống được yêu thích đã duy trì hương vị, chất lượng và mức giá trong nhiều thập kỷ. Do Trung thu chỉ diễn ra một lần mỗi năm, nhu cầu tìm mua sản phẩm của những thương hiệu lâu đời vẫn rất lớn.

Theo ông, nguồn cung có hạn trong khi thời gian chờ lại kéo dài, khiến những người ở xa khó có thể trực tiếp đến xếp hàng nhiều lần.

“Thứ họ bán không phải là bánh trung thu mà là thời gian của mình”, ông Trần Trung Hiếu nhận xét.