Thu nhập bình quân đầu người Hàn Quốc sắp vượt 40.000 USD, nhưng người dân có thực sự giàu hơn?

Thu nhập quốc dân bình quân đầu người (GNI) của Hàn Quốc nhiều khả năng sẽ lần đầu tiên vượt mốc 40.000 USD trong năm nay. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng không nên đồng nhất cột mốc này với việc mức sống của người dân đã được cải thiện tương ứng.

Sự bùng nổ của ngành bán dẫn cùng tác động của tỷ giá đang góp phần đẩy GNI tính theo USD lên cao, trong khi khoảng cách giữa các ngành, khu vực và nhóm dân cư có nguy cơ tiếp tục gia tăng. Vì vậy, thay vì chỉ tập trung vào việc đạt mốc 40.000 USD, Hàn Quốc cần tìm cách đưa thành quả tăng trưởng lan tỏa sang việc làm, tiền lương và tiêu dùng trong nước.

Theo các chuyên gia được Aju Business Daily phỏng vấn, khả năng Hàn Quốc đạt GNI bình quân đầu người 40.000 USD trong năm nay là khá cao. Tuy nhiên, mức tăng này phần lớn đến từ sự phục hồi mạnh của ngành bán dẫn và tác động của tỷ giá, trong khi sức cạnh tranh của nhiều ngành công nghiệp khác vẫn chưa được cải thiện tương xứng.

Nếu loại trừ bán dẫn, tình hình kinh doanh của một số ngành sản xuất chủ lực như ô tô và hóa dầu vẫn tương đối khó khăn. Điều này có thể khiến khoảng cách tăng trưởng giữa các ngành ngày càng lớn. Bên cạnh đó, vì GNI tính theo USD có thể thay đổi đáng kể theo biến động tỷ giá, chỉ dựa vào chỉ số này sẽ khó đánh giá chính xác sức khỏe thực sự của nền kinh tế.

◆ Bán dẫn thúc đẩy thu nhập quốc dân

Giáo sư danh dự Kim Jung-sik thuộc Đại học Yonsei cho rằng xuất khẩu bán dẫn đang là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng của Hàn Quốc.

Ông cho biết xuất khẩu bán dẫn tăng mạnh đã khiến Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc nâng dự báo thặng dư tài khoản vãng lai năm nay lên 450 tỷ USD, đồng thời điều chỉnh tăng triển vọng tăng trưởng kinh tế. Cùng với đó, đồng won tăng giá cũng góp phần khiến việc đạt mốc GNI 40.000 USD trở nên khả thi hơn.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh Hàn Quốc cần nâng cao sức cạnh tranh của các ngành ngoài bán dẫn để tạo thêm việc làm. Trong đó, việc thúc đẩy ngành xây dựng, vốn có mối liên hệ chặt chẽ với nhu cầu trong nước, cần được ưu tiên.

◆ Tăng trưởng có thể làm sâu thêm khoảng cách vùng miền và tài sản

Khoảng cách giữa các ngành cũng có thể kéo theo sự phân hóa về thu nhập và tài sản giữa các khu vực.
Các doanh nghiệp bán dẫn tập trung chủ yếu ở khu vực thủ đô có thể tạo thêm việc làm, thu nhập và nhu cầu nhà ở, trong khi những địa phương không có ngành công nghiệp tương tự khó hưởng được hiệu ứng lan tỏa này.

Giáo sư Jung Se-eun thuộc Đại học Quốc gia Chungnam nhận định khu vực xung quanh Samsung Electronics và SK hynix có thể hưởng lợi từ sự phục hồi kinh tế và giá nhà tăng. Tuy nhiên, điều này đồng thời có thể làm gia tăng khoảng cách tài sản và kéo theo sự phân hóa về ngành nghề và việc làm giữa các khu vực.

Theo bà, Hàn Quốc cũng cần tính đến khả năng thị trường bán dẫn có thể suy giảm mạnh vào năm tới và chuẩn bị các giải pháp để phân bổ thành quả tăng trưởng sang những ngành và khu vực khác.

Việc tạo thêm việc làm cho thanh niên cũng được xem là một bài toán cần giải quyết. Giáo sư Jung Se-eun cho rằng trong bối cảnh tỷ lệ việc làm của thanh niên đang giảm, quá trình chuyển đổi sang AI có thể làm thu hẹp một số việc làm hiện có, trong khi chưa rõ nền kinh tế có thể tạo ra bao nhiêu việc làm mới để bù đắp.

Nếu xu hướng này kéo dài, tác động tiêu cực có thể lan rộng đến toàn bộ nền kinh tế trong dài hạn.

◆ GNI 40.000 USD chưa phản ánh đầy đủ sức mua của người dân

Lạm phát cũng là một lý do khiến cột mốc 40.000 USD cần được nhìn nhận thận trọng.

Khi giá cả tăng cao kéo dài, thu nhập danh nghĩa có thể tăng nhưng sức mua thực tế của người dân chưa chắc được cải thiện tương ứng. Đặc biệt, nếu giá cả và thị trường bất động sản cùng biến động theo hướng bất lợi, các biện pháp kích thích kinh tế thông qua chi tiêu tài khóa thậm chí có thể tiếp tục tạo thêm áp lực lên nhu cầu và giá cả.

Một yếu tố khác cần được xem xét là phân phối thu nhập.
Giáo sư Kim Sang-bong thuộc Đại học Hansung chỉ ra rằng GNI bình quân đầu người không cho biết thu nhập được phân bổ như thế nào trong xã hội.

Ông đặt câu hỏi: nếu GNI bình quân đầu người đạt 40.000 USD, tương đương khoảng 60 triệu won, thì có bao nhiêu hộ gia đình 4 người thực sự có tổng thu nhập khoảng 240 triệu won mỗi năm?

Theo ông, tỷ giá cũng có ảnh hưởng đáng kể đến chỉ số này, vì vậy không nên đặt quá nhiều ý nghĩa vào riêng con số 40.000 USD.

Mốc GNI bình quân đầu người 40.000 USD chắc chắn là một dấu hiệu cho thấy quy mô và năng lực kinh tế của Hàn Quốc đã đạt đến một nấc thang mới. Nhưng để cột mốc ấy thực sự trở thành thành quả của người dân, vấn đề quan trọng hơn vẫn là làm thế nào để tăng trưởng không chỉ tập trung ở một số ngành và khu vực, mà được chuyển hóa thành việc làm, thu nhập thực tế và sức mua rộng khắp nền kinh tế.