Hàn Quốc xem xét tuyển dụng lao động nước ngoài cho ngành chăm sóc

Trong bối cảnh tình trạng thiếu nhân lực chăm sóc tại Hàn Quốc ngày càng nghiêm trọng, độ tuổi trung bình của người lao động trong lĩnh vực này đã vượt 60. Viện Nghiên cứu Chính sách Di trú Hàn Quốc cho rằng cần từng bước đưa lao động nước ngoài vào lĩnh vực chăm sóc, đồng thời ưu tiên cải thiện điều kiện làm việc và môi trường sinh sống để giữ chân người lao động.

Trong báo cáo chính sách mang tên “Thực trạng và những vấn đề đặt ra khi đưa lao động nước ngoài vào lĩnh vực dịch vụ chăm sóc”, công bố ngày 5/11, Viện Nghiên cứu Chính sách Di trú đã phân tích các chính sách sử dụng lao động nước ngoài trong lĩnh vực chăm sóc trẻ em và người cao tuổi giai đoạn 2022–2025, từ đó đưa ra một số kiến nghị.

Theo báo cáo, độ tuổi trung bình của nhân viên chăm sóc người cao tuổi là 60,4 tuổi, trong khi người giúp việc gia đình là 63,1 tuổi. Đáng chú ý, khoảng 66% nhân viên chăm sóc người cao tuổi đã ở độ tuổi từ 60 trở lên.

Tình trạng thiếu nhân lực cũng thể hiện rõ qua tỷ lệ người có chứng chỉ hành nghề thực sự làm việc trong ngành. Trong lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi, dù số người được cấp chứng chỉ chăm sóc viên (요양보호사) khá lớn, tỷ lệ đi làm thực tế vẫn ở mức thấp.

Năm 2024, trong tổng số 2.875.159 người có chứng chỉ chăm sóc viên, chỉ có 657.104 người thực sự làm việc trong ngành, tương đương khoảng 23%. Đối với lao động nước ngoài, trong số 22.766 người có chứng chỉ, chỉ 6.644 người đang làm việc thực tế, đạt tỷ lệ khoảng 29%.

Báo cáo nhận định việc tăng số người có chứng chỉ không đồng nghĩa với giải quyết được tình trạng thiếu nhân lực. Điều quan trọng hơn là cải thiện điều kiện làm việc và môi trường sinh sống để người lao động có thể tham gia làm việc thực tế và gắn bó lâu dài với ngành.

Đối với lĩnh vực chăm sóc trẻ em, nhóm nghiên cứu cho rằng không nên bố trí lao động nước ngoài làm việc toàn thời gian ngay từ đầu, mà cần căn cứ vào khung giờ có nhu cầu cao và hình thức sử dụng dịch vụ của các gia đình.

Khảo sát do viện thực hiện cho thấy chỉ 1,6% phụ huynh có con nhỏ dưới độ tuổi mẫu giáo và 1,8% phụ huynh có con ở độ tuổi mẫu giáo cho rằng việc giao toàn bộ trách nhiệm chăm sóc trẻ cả ngày cho người giúp việc nước ngoài là phù hợp.

◆ Cần bảo đảm quyền lợi và điều kiện làm việc

Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh trước khi đưa lao động nước ngoài vào lĩnh vực chăm sóc, Hàn Quốc cần hoàn thiện hệ thống tuyển chọn, đào tạo và quản lý, đồng thời bảo đảm quyền lợi lao động và nâng cao mức độ chấp nhận của xã hội đối với người lao động nước ngoài.

Các biện pháp được đề xuất bao gồm xác minh danh tính và kiểm tra tiền án, tiền sự; đào tạo tiếng Hàn; xây dựng cơ chế đăng ký và hợp đồng lao động tiêu chuẩn; bảo đảm các quyền lao động cơ bản; đồng thời tổ chức giáo dục về khả năng tiếp nhận và hòa nhập đa văn hóa cho cả người sử dụng dịch vụ lẫn chủ sử dụng lao động.

Về phương thức triển khai, đối với lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi, viện đề xuất trước hết tập trung vào các cơ sở có khả năng quản lý và giám sát lao động, song song với việc cải thiện chế độ đãi ngộ. Trong giai đoạn đầu, có thể xem xét bố trí theo nhóm hai người, kết hợp nhân viên chăm sóc người Hàn Quốc với lao động nước ngoài để hỗ trợ công việc và bảo đảm chất lượng dịch vụ.

Theo viện nghiên cứu, việc đưa lao động nước ngoài vào lĩnh vực chăm sóc cần được triển khai thận trọng, phù hợp với nhu cầu thực tế, đi kèm hệ thống quản lý và bảo vệ quyền lợi đầy đủ. Đây là điều kiện quan trọng để vừa giảm áp lực thiếu nhân lực, vừa duy trì chất lượng dịch vụ chăm sóc tại Hàn Quốc.