Chi phí nhân công tăng gấp 10 lần, doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam đối mặt bài toán tự động hóa

Hơn 5.000 doanh nghiệp Hàn Quốc đang hoạt động tại Việt Nam, trong khi sự hiện diện ngày càng đông của các tập đoàn quốc tế khiến cạnh tranh tuyển dụng lao động trở nên gay gắt.

Hanse Yes24 cho biết đang mở rộng tự động hóa các công đoạn sản xuất tại Việt Nam, coi đây là khoản đầu tư không thể thiếu để duy trì hoạt động.

Với ông Bùi Thanh Vũ, 43 tuổi, nhân viên Công ty Hanse TG tại tỉnh Tiền Giang từ năm 2013, thay đổi lớn nhất trong môi trường làm việc suốt hơn một thập kỷ qua chính là mức độ tự động hóa ngày càng cao.

Trong cuộc trao đổi với phóng viên Yonhap tại văn phòng công ty hôm 29/10 (giờ địa phương), ông Vũ cho biết: “Khi mới vào làm, nhiều công đoạn cần đến rất nhiều lao động trực tiếp. Nhưng những năm gần đây, thiết bị tự động được đưa vào sử dụng ngày càng nhiều, giúp giảm sức lao động và nâng cao năng suất”.

Ông chia sẻ thêm, hơn 10 năm làm việc đã trôi qua rất nhanh giữa những thay đổi liên tục. Trong thời gian tới, ông muốn tiếp tục thích ứng với xu hướng tự động hóa, nỗ lực làm việc để có mức thu nhập cao hơn.

Hiện có hơn 5.000 doanh nghiệp Hàn Quốc hoạt động tại Việt Nam, tập trung chủ yếu trong các lĩnh vực sản xuất và dệt may. Tuy nhiên, khả năng tuyển dụng và duy trì nguồn nhân lực đang trở thành một thách thức mới đối với các doanh nghiệp này.

Các doanh nghiệp và chuyên gia tại Việt Nam nhận định tình trạng thiếu hụt lao động là hệ quả khó tránh khỏi khi nền kinh tế phát triển nhanh, kéo theo chi phí nhân công tăng và nhu cầu tuyển dụng ngày càng lớn. Để ứng phó, việc đầu tư vào hệ thống sản xuất thông minh, đặc biệt là tự động hóa, đang trở thành yêu cầu cấp thiết.

 
◆ Hơn 5.000 doanh nghiệp Hàn Quốc hiện diện tại Việt Nam

Theo số liệu do Hanse và các đơn vị liên quan cung cấp, số doanh nghiệp Hàn Quốc hoạt động tại Việt Nam, tập trung ở các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM, hiện đạt 5.189 đơn vị.

Thống kê của Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KOCHAM) cho thấy, trong tổng số 2.287 doanh nghiệp thành viên, ngành sản xuất chiếm tỷ trọng lớn nhất với 27,8%. Tiếp đến là lĩnh vực dệt may, giày dép và túi xách với 19,4%; xây dựng chiếm 7,3%; logistics, vận tải và du lịch chiếm 5,7%.

Trong báo cáo “Tình hình và đặc điểm đầu tư của các quốc gia chủ chốt tại Việt Nam và hàm ý chính sách”, Cơ quan Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Hàn Quốc (KOTRA) nhận định, dù vốn đầu tư mới của Hàn Quốc vào lĩnh vực sản xuất trong ba năm gần đây có phần giảm sút, nước này vẫn giữ vị trí nhà đầu tư lớn nhất trong ngành sản xuất tại Việt Nam xét theo tổng vốn đầu tư lũy kế.

Trước đây, Việt Nam hấp dẫn các doanh nghiệp Hàn Quốc nhờ hệ thống cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất tương đối thuận lợi, cùng khả năng tuyển dụng lao động có chất lượng với chi phí thấp.

Ông Kim Young-jo, Giám đốc bộ phận kinh doanh Công ty Color & Touch (C&T) thuộc Hanse, cho biết Việt Nam có nhiều cơ sở hạ tầng hỗ trợ hoạt động sản xuất dệt may, từ sản xuất vải đến giặt, xử lý vải và may mặc.

Trong khi đó, ông Lim Gyu-tae, Trưởng bộ phận Quan hệ đối ngoại của Hanse Yes24 Holdings, đánh giá người lao động Việt Nam có khát vọng vươn lên mạnh mẽ, thái độ tích cực với tương lai, đồng thời sở hữu lợi thế về độ tuổi trẻ, tinh thần ham học hỏi và chăm chỉ.

 
◆ Chi phí nhân công tăng, cạnh tranh tuyển dụng ngày càng gay gắt

Tuy nhiên, những lợi thế từng giúp Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các nhà sản xuất đang dần thu hẹp khi nền kinh tế phát triển.

Phó Giáo sư Han Dong-man, giảng viên thỉnh giảng Đại học Yonsei và học giả thỉnh giảng tại Viện Nghiên cứu châu Á thuộc Đại học Quốc gia Seoul, nhận định tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh đã đẩy chi phí nhân công tại Việt Nam lên cao, đồng thời khiến sức hấp dẫn của các ngành thâm dụng lao động giảm dần.

Bên cạnh doanh nghiệp Hàn Quốc, ngày càng nhiều công ty đến từ Mỹ, Nhật Bản và các quốc gia khác mở rộng đầu tư vào Việt Nam, khiến cuộc cạnh tranh thu hút lao động trở nên quyết liệt hơn.

Một công nhân đang làm việc tại nhà máy của doanh nghiệp Hàn Quốc ở Việt Nam cho biết, khi ngày càng có nhiều nhà máy xuất hiện tại các địa phương, người lao động thường so sánh mức lương và chế độ đãi ngộ giữa các công ty để lựa chọn nơi trả lương cao hơn. Thậm chí, có người sau khi chuyển việc vì thu nhập lại quay về công ty cũ.

Theo phản ánh từ các doanh nghiệp, chi phí nhân công tại một số nhà máy Hàn Quốc ở Việt Nam hiện đã tăng khoảng 10 lần so với khoảng 10 năm trước.

Một đại diện đơn vị nghiên cứu doanh nghiệp tham dự Hội nghị giới thiệu doanh nghiệp toàn cầu (IR) năm 2026 của Tập đoàn Hanse Yes24 tại TP.HCM cho biết, chi phí lao động tăng cao đang thúc đẩy xu hướng dịch chuyển một phần cơ sở sản xuất và đơn hàng sang các quốc gia lân cận như Bangladesh và Indonesia.

◆ Tự động hóa trở thành yêu cầu bắt buộc

Trước những thay đổi này, các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp muốn duy trì và mở rộng hoạt động tại Việt Nam cần đầu tư nhiều hơn cho đào tạo nhân lực, đồng thời tăng tỷ lệ tự động hóa trong các công đoạn sản xuất.

Theo phân tích của KOTRA, các tập đoàn lớn của Mỹ như Intel và Nvidia đang mở rộng đầu tư vào đào tạo nhân lực và công nghệ tại Việt Nam. Nhật Bản cũng triển khai các dự án tăng cường hạ tầng giáo dục và đào tạo lao động trong khuôn khổ chương trình hỗ trợ phát triển chính thức (ODA).

Bên cạnh đó, nhu cầu đối với máy móc, thiết bị gia công và robot công nghiệp ngày càng tăng, cho thấy tự động hóa đang trở thành xu hướng mới trong hoạt động sản xuất tại Việt Nam.

Hanse cũng đã sớm triển khai chiến lược này. Từ năm 2015, doanh nghiệp phát triển hệ thống nhà máy thông minh riêng mang tên HAMS, từng bước tự động hóa các công đoạn quan trọng như quản lý nguyên liệu vải và kiểm soát chất lượng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng lao động.

Ông Kim Young-jo cho biết tự động hóa hiện là một trong những lĩnh vực được công ty đặc biệt chú trọng. Hanse đang tiếp tục mở rộng ứng dụng thiết bị tự động trong nhiều công đoạn, từ đóng gói đến vận chuyển nguyên liệu vải. “Đầu tư cho tự động hóa là điều không thể thiếu”, ông nhấn mạnh.