Đông Nam Á trở thành trung tâm sản xuất xe điện, pin: Doanh nghiệp Hàn Quốc đối mặt sức ép từ Trung Quốc

Đông Nam Á đang nổi lên như một cứ điểm sản xuất mới của ngành công nghiệp xe điện và pin, nhưng các doanh nghiệp Trung Quốc đang nhanh chóng mở rộng năng lực sản xuất và chiếm lĩnh thị trường khu vực. Diễn biến này làm gia tăng áp lực cạnh tranh đối với các hãng ô tô và nhà sản xuất pin Hàn Quốc, đồng thời đặt ra yêu cầu điều chỉnh chiến lược sản xuất và chuỗi cung ứng tại địa phương.

Theo báo cáo “Chuỗi cung ứng công nghệ năng lượng tại Đông Nam Á” do Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) công bố ngày 30/10, quy mô thị trường công nghệ năng lượng sạch của khu vực dự kiến tăng từ khoảng 25 tỷ USD năm 2025 lên hơn 80 tỷ USD vào năm 2035, tức hơn gấp ba lần. Dự báo này dựa trên kịch bản tính đến các chính sách đã được các quốc gia trong khu vực công bố, trong đó xe điện và pin được kỳ vọng là những động lực tăng trưởng chính.

Nhu cầu xe điện cũng đang tăng nhanh. Tính đến cuối quý III năm nay, hơn một trong bốn ô tô mới bán ra tại Đông Nam Á là xe điện. Xu hướng này được thúc đẩy bởi các chính sách hỗ trợ phát triển ngành công nghiệp xe điện và pin của chính phủ các nước, cùng với làn sóng đầu tư ngày càng lớn từ doanh nghiệp nước ngoài.

Năng lực sản xuất xe điện trong khu vực dự kiến tăng từ khoảng 1 triệu xe năm 2025 lên 1,8 triệu xe vào năm 2030.
Tuy nhiên, sự hiện diện ngày càng lớn của các doanh nghiệp Trung Quốc đang tạo sức ép đáng kể đối với các đối thủ Hàn Quốc. Các hãng ô tô có trụ sở tại Trung Quốc hiện chiếm khoảng 50% tổng công suất sản xuất xe điện tại Đông Nam Á. Trong số công suất bổ sung dự kiến được đưa vào hoạt động đến năm 2030, tỷ trọng của doanh nghiệp Trung Quốc được dự báo vượt 70%.

Ngành pin cũng có xu hướng tương tự. Công suất sản xuất pin tại Đông Nam Á dự kiến tăng từ khoảng 40 GWh năm 2025 lên hơn 100 GWh vào năm 2030. Hiện các doanh nghiệp Trung Quốc chiếm hơn một nửa tổng công suất sản xuất pin trong khu vực. Nếu toàn bộ kế hoạch mở rộng đã công bố được triển khai, tỷ lệ này có thể tăng lên khoảng 75% vào năm 2030.

Sự mở rộng của các hãng xe Trung Quốc còn thể hiện rõ qua doanh số bán hàng. Theo Hiệp hội Công nghiệp ô tô Indonesia (GAIKINDO), trong 9 tháng đầu năm nay, BYD bán buôn 43.727 xe tại Indonesia, đứng thứ 5 trong số các thương hiệu ô tô tại thị trường này. Hãng cũng đang vận hành nhà máy tại Subang, tỉnh Tây Java, với công suất thiết kế 150.000 xe mỗi năm.

IEA nhận định chi phí sản xuất xe điện tại Đông Nam Á chỉ cao hơn Trung Quốc khoảng 4-6%. Điều này cho thấy khi các doanh nghiệp Trung Quốc đẩy mạnh sản xuất ngay tại khu vực, họ có thể đồng thời củng cố lợi thế về giá và chuỗi cung ứng.

Đáng chú ý, Đông Nam Á có triển vọng vượt ra khỏi vai trò thị trường tiêu thụ để trở thành trung tâm xuất khẩu xe điện toàn cầu. Theo kịch bản dựa trên các chính sách đã công bố, IEA dự báo sản lượng xe điện của khu vực sẽ vượt 3,6 triệu chiếc vào năm 2035, đưa Đông Nam Á trở thành khu vực xuất khẩu ròng. Các thị trường xuất khẩu chủ yếu được dự báo gồm châu Âu, Australia và New Zealand.

Nếu các doanh nghiệp Trung Quốc tận dụng mạng lưới sản xuất tại Đông Nam Á để mở rộng sang thị trường nước thứ ba, các hãng ô tô và nhà sản xuất pin Hàn Quốc sẽ phải đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn. Điều này cũng đặt ra yêu cầu các doanh nghiệp Hàn Quốc phải xem xét lại chiến lược đầu tư, sản xuất tại chỗ và xây dựng chuỗi cung ứng trong khu vực.