Việt Nam - Hàn Quốc mở rộng hợp tác từ điện hạt nhân đến AI, hướng tới Ninh Thuận 2

Việt Nam đang mở rộng hợp tác với Hàn Quốc trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, từ điện hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI) đến bán dẫn, pin, vật liệu tiên tiến và đào tạo nhân lực chất lượng cao. Trong lĩnh vực điện hạt nhân, hai bên đang tăng cường trao đổi về xây dựng, vận hành, an toàn, đào tạo nhân lực và phát triển chuỗi cung ứng, trong đó có dự án Ninh Thuận 2.

Ngày 30/9, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Việt Nam Vũ Hải Quân cùng đoàn công tác đã có hàng loạt cuộc làm việc tại Seoul nhằm cụ thể hóa hợp tác với Hàn Quốc trong các lĩnh vực công nghệ cao, đặc biệt là điện hạt nhân, AI, đổi mới sáng tạo và đào tạo nhân lực chất lượng cao.

◆ Việt Nam muốn học kinh nghiệm phát triển điện hạt nhân của Hàn Quốc

Sáng cùng ngày, Bộ trưởng Vũ Hải Quân gặp Bộ trưởng Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc Kim Jung Kwan để trao đổi về hợp tác năng lượng nguyên tử và các ngành công nghiệp tiên tiến.

Việt Nam xác định điện hạt nhân là một lĩnh vực ưu tiên trong Chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050. Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh nhiệm vụ quan trọng của Việt Nam là xây dựng năng lực quốc gia đủ mạnh để quản lý và vận hành nhà máy điện hạt nhân an toàn, từng bước làm chủ công nghệ và tạo nền tảng phát triển bền vững.

Phía Việt Nam đề nghị Hàn Quốc chia sẻ kinh nghiệm về xây dựng thể chế và chính sách, phân định vai trò giữa cơ quan hoạch định chính sách và cơ quan quản lý an toàn, công nghệ điện hạt nhân tiên tiến, xây dựng chuỗi cung ứng công nghiệp hạt nhân trong nước cũng như đào tạo nhân lực dài hạn thông qua đào tạo chuyên sâu, thực hành và luân chuyển cán bộ.

Bộ trưởng Kim Jung Kwan cho biết Hàn Quốc đã có khoảng 40 năm phát triển công nghệ điện hạt nhân, tích lũy kinh nghiệm từ cả thành công và thất bại. Ông nhấn mạnh phát triển điện hạt nhân cần dựa trên năng lực công nghệ, hệ thống pháp lý và quản lý đồng bộ, trong đó an toàn là yếu tố không thể thỏa hiệp.

Hàn Quốc cũng bày tỏ mong muốn hợp tác toàn diện với Việt Nam, bao gồm dự án Ninh Thuận 2, từ xây dựng nhà máy, chia sẻ kinh nghiệm vận hành, bảo đảm an toàn, đào tạo nhân lực đến phát triển chuỗi công nghiệp phụ trợ và chuyển giao công nghệ.

◆ Từ điện hạt nhân mở rộng sang AI và sản xuất thông minh

Hai bên cũng thảo luận về ứng dụng AI trong sản xuất. Phía Hàn Quốc giới thiệu mô hình quản lý trong đó Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên phụ trách thúc đẩy AI trong lĩnh vực sản xuất, đồng thời chia sẻ ba yếu tố quan trọng đối với quá trình chuyển đổi gồm năng lực công nghệ AI, quyết tâm chuyển đổi của doanh nghiệp và cơ chế kết nối giữa lĩnh vực AI với sản xuất.

Hàn Quốc cũng giới thiệu mô hình Liên minh MX, quy tụ chính phủ, doanh nghiệp sản xuất, công ty AI, viện nghiên cứu và trường đại học nhằm thúc đẩy ứng dụng AI trong toàn ngành công nghiệp. Bộ trưởng Vũ Hải Quân đánh giá cao mô hình này và cho biết Việt Nam sẽ nghiên cứu khả năng áp dụng, đồng thời đề nghị Hàn Quốc cử chuyên gia sang Việt Nam để chia sẻ kinh nghiệm cụ thể hơn.

Sau đó, Bộ trưởng Vũ Hải Quân tham dự Diễn đàn Lãnh đạo ICT Toàn cầu lần thứ 12 do Bộ Khoa học và Công nghệ Hàn Quốc và Cơ quan Xã hội Thông tin Quốc gia Hàn Quốc (NIA) đồng tổ chức. Diễn đàn tập trung vào hợp tác AI và chuyển đổi số giữa Hàn Quốc và các nước đối tác.

Đại diện Việt Nam cũng giới thiệu chiến lược phát triển AI của nước này, trong đó đặt mục tiêu đưa AI vào hoạt động của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và đời sống xã hội, đồng thời phát triển năng lực tính toán, các mô hình ngôn ngữ tiếng Việt và nguồn nhân lực AI chất lượng cao.

Việt Nam cũng đề nghị tăng cường hợp tác với Hàn Quốc trong thí điểm AI cho dịch vụ công, kết nối mạng lưới nghiên cứu và doanh nghiệp hai nước để phát triển mô hình ngôn ngữ và hạ tầng tính toán, đồng thời phối hợp xây dựng tiêu chuẩn thử nghiệm và quản lý AI an toàn, đáng tin cậy.

◆ Tăng hợp tác nghiên cứu về bán dẫn, AI và vật liệu tiên tiến

Chiều 30/9, đoàn công tác Việt Nam do Bộ trưởng Vũ Hải Quân dẫn đầu đến thăm Viện Khoa học và Công nghệ Hàn Quốc (KIST) và thảo luận về mở rộng hợp tác nghiên cứu.

Phía Việt Nam đề xuất nâng cấp hợp tác nghiên cứu chung trong các lĩnh vực chiến lược như bán dẫn, AI, pin và hệ thống lưu trữ năng lượng, vật liệu tiên tiến và công nghệ sinh học. Hai bên cũng bàn về việc cùng khai thác cơ sở hạ tầng nghiên cứu và thiết bị tiên tiến giữa KIST, Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc (VKIST), các viện nghiên cứu và trường đại học Việt Nam.

Hai bên đồng thời thảo luận việc mở rộng cơ hội để các nhà nghiên cứu Việt Nam trực tiếp tham gia nghiên cứu tại KIST, cũng như xây dựng chương trình đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ dài hạn và mô hình hợp tác “KIST School”. Định hướng triển khai chương trình nghiên cứu và phát triển VKIST giai đoạn 2026~2033 cũng được đưa ra trao đổi.

Chủ tịch KIST Oh Sang Rok cho biết KIST sẽ tiếp tục hỗ trợ VKIST, đồng thời hướng tới phát triển viện này thành đầu mối kết nối các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp của Việt Nam và Hàn Quốc.

◆ Hàn Quốc thúc đẩy cơ hội tham gia Ninh Thuận 2

Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận được Việt Nam khởi động lại trong bối cảnh nhu cầu bảo đảm nguồn điện quy mô lớn và ổn định ngày càng tăng. Quốc hội Việt Nam đã thông qua nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù để đầu tư xây dựng dự án điện hạt nhân Ninh Thuận vào tháng 2/2025.

Trong số các dự án, Ninh Thuận 2 đang được Hàn Quốc đặc biệt quan tâm. Chính phủ Hàn Quốc thời gian qua đã tăng cường trao đổi với Việt Nam nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp Hàn Quốc tham gia dự án. Tại cuộc gặp ngày 30/9, hai bên cũng trao đổi về tiến độ Ninh Thuận 2, các thủ tục tiếp theo và xu hướng hợp tác với các đối tác quốc tế khác.

Trước đó, vào tháng 4, Tổng công ty Điện lực Hàn Quốc (KEPCO) và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã ký biên bản ghi nhớ về hợp tác phát triển điện hạt nhân. Hai bên dự kiến phối hợp nghiên cứu khả năng phát triển các dự án điện hạt nhân, trong đó có việc xem xét chuỗi cung ứng và hiệu quả kinh tế của dự án Ninh Thuận 2.

Trong cuộc làm việc ngày 30/9, phía Hàn Quốc tiếp tục khẳng định sẽ duy trì trao đổi với Việt Nam và hỗ trợ ở cấp chính phủ để các doanh nghiệp Hàn Quốc có cơ hội tham gia dự án Ninh Thuận 2.