Triều Tiên phủ nhận trách nhiệm vụ nổ mìn ở DMZ, đe dọa đáp trả quân sự

Động lực thúc đẩy kế hoạch “cùng tồn tại hòa bình” trên bán đảo Triều Tiên mà Tổng thống Lee Jae-myung nêu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đang đứng trước những thách thức mới, sau khi quân đội Hàn Quốc xác định vụ nổ mìn tại Khu phi quân sự (DMZ) có liên quan đến mìn do quân đội Triều Tiên cài đặt. Bộ Tư lệnh Liên Hợp Quốc (UNC) cũng xác định việc này là vi phạm Hiệp định đình chiến, trong khi Triều Tiên phủ nhận hoàn toàn và cảnh báo sẽ đáp trả quân sự nếu Hàn Quốc có hành động đáp trả.

Theo thông báo ngày 30/9 của Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hàn Quốc, các binh sĩ nước này bị thương nặng trong khi thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm bình thường ở phía nam Đường phân giới quân sự (MDL) hôm 21/9 do mìn của quân đội Triều Tiên. Quân đội Hàn Quốc yêu cầu Triều Tiên xin lỗi, thực hiện các biện pháp có trách nhiệm và chấm dứt ngay các hoạt động được gọi là “củng cố biên giới” làm gia tăng căng thẳng trên bán đảo.

Cùng ngày, UNC cũng công bố đánh giá rằng việc Triều Tiên đặt mìn ở phía nam MDL là hành động vi phạm Hiệp định đình chiến. Việc quân đội Hàn Quốc và UNC cùng đưa ra kết luận này tạo cơ sở cho Seoul xem xét các biện pháp tiếp theo đối với vụ việc.

Tuy nhiên, Triều Tiên bác bỏ hoàn toàn cáo buộc. Trong tuyên bố được công bố ngày 30/9, bà Kim Yo-jong, Phó trưởng ban của đảng Lao động Triều Tiên, gọi vụ nổ mìn là “màn kịch tự dựng” của phía Hàn Quốc và phủ nhận việc quân đội Triều Tiên liên quan đến sự việc. Bà đồng thời cảnh báo rằng nếu quân đội Hàn Quốc tiến hành bắn đạn thật vào phía Triều Tiên, Bình Nhưỡng sẽ “đáp trả ngay lập tức và không khoan nhượng”.

Bà Kim Yo-jong cũng cho biết Triều Tiên sẽ tăng cường các phương tiện “phản công chiến thuật” ở khu vực hướng về Sư đoàn Bộ binh 21 thuộc Quân đoàn 3 của Hàn Quốc. Đây được xem là sự gia tăng mức độ cảnh báo quân sự của Bình Nhưỡng sau khi Seoul công bố kết quả điều tra về vụ nổ mìn.

Về phía Hàn Quốc, quân đội đã chính thức yêu cầu Triều Tiên chịu trách nhiệm về vụ việc. Trong khi đó, chính phủ đang cân nhắc các biện pháp tiếp theo trên cơ sở kết quả điều tra của quân đội và UNC. Việc lựa chọn phương án xử lý diễn ra trong bối cảnh các kênh liên lạc quân sự liên Triều hiện không hoạt động, khiến việc trao đổi trực tiếp nhằm ngăn ngừa các sự cố ngoài ý muốn gặp nhiều hạn chế.

Khác với quân đội và một số chính trị gia liên tục lên tiếng về vụ việc, Phủ Tổng thống Hàn Quốc trong ngày 30/9 không đưa ra thêm thông điệp riêng về Triều Tiên. Tổng thống Lee Jae-myung đến Bệnh viện Quân đội Thủ đô để thăm các binh sĩ bị thương và gia đình họ, đồng thời yêu cầu bảo đảm việc điều trị, phục hồi cũng như chế độ bồi thường và chăm sóc phù hợp.

Một trong những vấn đề được quan tâm là khả năng Hàn Quốc nối lại hoạt động phát thanh tuyên truyền qua loa hướng sang Triều Tiên. Tuy nhiên, đây mới là phương án được một số phía đề cập; việc triển khai trở lại hệ thống loa đã ngừng hoạt động và được tháo dỡ sau khi chính quyền hiện tại lên nắm quyền có thể được nhìn nhận là một thay đổi trong chính sách đối với Triều Tiên.

Trước đó, trong bài phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ngày 22/9 theo giờ địa phương, Tổng thống Lee Jae-myung đã đưa ra định hướng “cùng tồn tại hòa bình” trên bán đảo Triều Tiên, trong đó nhấn mạnh một nền hòa bình mang tính bao trùm, ổn định và có trách nhiệm. Ông cũng bày tỏ mong muốn hỗ trợ sớm nối lại đối thoại Mỹ - Triều Tiên và để Hàn Quốc đóng vai trò tích cực trong tiến trình hòa bình trên bán đảo.

Trong bối cảnh đó, chính phủ Hàn Quốc được cho là sẽ ưu tiên các biện pháp từng bước, trong đó vừa xử lý vấn đề vi phạm Hiệp định đình chiến thông qua quy trình của UNC, vừa tăng cường giám sát khu vực MDL và các biện pháp bảo đảm an toàn cho binh sĩ. Mục tiêu được nêu trong cách tiếp cận này là làm rõ trách nhiệm của Triều Tiên nhưng hạn chế nguy cơ vụ việc dẫn đến đối đầu quân sự rộng hơn.

Giáo sư Lim Eul-chul thuộc Viện Nghiên cứu Viễn Đông, Đại học Kyungnam, cho rằng dù Triều Tiên có chấp nhận hay không, chính phủ Hàn Quốc cần tích cực thúc đẩy việc khôi phục đường dây liên lạc quân sự khẩn cấp. Theo ông, cần tăng cường cơ chế quản lý khủng hoảng để vừa bảo đảm an ninh tại khu vực biên giới vừa kiểm soát nguy cơ xảy ra đụng độ ngoài ý muốn.