Hàn Quốc khởi động đối thoại xã hội tìm lời giải cho bài toán việc làm giữa người trẻ và người cao tuổi

Trong bối cảnh tỷ lệ sinh giảm sâu và dân số già hóa nhanh chóng làm thu hẹp lực lượng lao động, Hàn Quốc đang bắt đầu một cuộc thảo luận xã hội quy mô lớn nhằm tìm kiếm giải pháp hài hòa giữa nhu cầu việc làm của thanh niên và việc kéo dài thời gian làm việc của người trung niên, cao tuổi.

Mục tiêu của sáng kiến này là giảm thiểu nguy cơ xung đột việc làm giữa các thế hệ, đồng thời xây dựng môi trường lao động cho phép người dân duy trì việc làm ổn định trong suốt cuộc đời nghề nghiệp.

Ngày 16/7, Ủy ban Kinh tế, Xã hội và Lao động Hàn Quốc (ESLC) đã chính thức thành lập “Ủy ban Đặc biệt về Thảo luận công khai đối với biến đổi cơ cấu dân số và việc làm” và tổ chức phiên họp toàn thể đầu tiên tại trụ sở ở quận Jongno, Seoul.

Ủy ban do Chủ tịch ESLC Kim Ji-hyung đứng đầu, gồm 15 thành viên đại diện cho giới lao động, giới chủ, chính phủ và các chuyên gia độc lập. Thời gian hoạt động dự kiến kéo dài sáu tháng, đến ngày 15/1 năm sau và có thể gia hạn thêm tối đa ba tháng nếu cần thiết.

Theo ESLC, việc thành lập ủy ban xuất phát từ thực tế lực lượng lao động trong độ tuổi sản xuất đang giảm nhanh, tạo ra những thách thức ngày càng lớn cho nền kinh tế.

Dự báo trung và dài hạn về cung - cầu nhân lực của Viện Thông tin Việc làm Hàn Quốc cho thấy đến năm 2034, người từ 65 tuổi trở lên sẽ chiếm khoảng 31,7% dân số. Trong khi người trẻ gia nhập thị trường lao động ngày càng muộn hơn, nhu cầu tiếp tục làm việc của nhóm trung niên và người cao tuổi lại gia tăng mạnh. Điều này có thể dẫn đến những mâu thuẫn về cơ hội việc làm giữa các thế hệ nếu không có chính sách phù hợp.

Trước thực trạng đó, ủy ban đặc biệt xác định hai chủ đề trọng tâm.
Thứ nhất là xây dựng mô hình “việc làm cùng phát triển”, giúp tận dụng nguồn nhân lực lớn tuổi mà không ảnh hưởng đến cơ hội việc làm của thanh niên.

Thứ hai là xây dựng mô hình “việc làm trọn đời”, nhằm giảm thiểu tình trạng gián đoạn việc làm trong các giai đoạn tìm việc, chuyển việc, thay đổi nghề nghiệp hoặc tái gia nhập thị trường lao động.

Các nội dung cụ thể như cải thiện hệ thống chuyển đổi việc làm, thúc đẩy học tập suốt đời hay đổi mới hệ thống đào tạo nghề sẽ được lựa chọn thông qua quá trình tham vấn xã hội rộng rãi.

Điểm đáng chú ý là đây là mô hình đối thoại xã hội mới đầu tiên của ESLC kết hợp giữa cơ chế đối thoại truyền thống giữa người lao động, giới chủ và chính phủ với hình thức tham gia trực tiếp của công dân.

Khác với các cuộc tham vấn thông thường vốn chỉ lấy ý kiến đồng ý hoặc phản đối đối với những chính sách đã được xây dựng sẵn, lần này người dân và các bên liên quan sẽ tham gia ngay từ giai đoạn xác định vấn đề cho đến đề xuất giải pháp chính sách.

Nhóm công dân tham gia sẽ gồm 300 người, được lựa chọn theo tiêu chí cân bằng về khu vực, giới tính và độ tuổi. Trong đó, 80% là công dân phổ thông và 20% là đại diện các nhóm liên quan như người lao động, doanh nghiệp, thanh niên, phụ nữ, lao động không chính thức, doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh cá thể...

Số lượng người tham gia được phân bổ đồng đều giữa khu vực thủ đô Seoul và các địa phương ngoài vùng thủ đô, mỗi khu vực 150 người.

Theo kế hoạch, ngày 8/8 tới, 50 công dân sẽ tham gia phiên thảo luận thử nghiệm đầu tiên. Bên cạnh đó, các ý kiến thu thập trực tuyến cũng sẽ được phân tích bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ quá trình xây dựng chính sách.

Tiếp đó, các cuộc thảo luận quy mô khu vực sẽ được tổ chức vào ngày 30/8 tại vùng thủ đô và ngày 5/9 tại các địa phương ngoài vùng thủ đô, với sự tham gia của 150 công dân ở mỗi khu vực nhằm lựa chọn các chủ đề ưu tiên.

Sau đó, 100 người sẽ được chọn vào nhóm thảo luận chuyên sâu diễn ra trong hai ngày từ 24/10. Trên cơ sở các đề xuất được đưa ra, 30 đại diện công dân sẽ soạn thảo bản kiến nghị chính sách, trước khi được 100 thành viên nhóm công dân xem xét và hoàn thiện vào tháng 11.

Ủy ban đặc biệt sẽ tổng hợp kết quả, hoàn thiện báo cáo và trình bản đề xuất chính thức cùng sách trắng vào tháng 1 năm sau.

Phát biểu tại lễ ra mắt, Chủ tịch ESLC Kim Ji-hyung nhấn mạnh rằng việc giải quyết bài toán việc làm không thể theo hướng lấy cơ hội của thế hệ này để trao cho thế hệ khác.

“Chúng ta không thể xây dựng chính sách bằng cách buộc người cao tuổi rời khỏi thị trường lao động để nhường chỗ cho thanh niên, cũng không thể giảm tuyển dụng thanh niên để tạo việc làm cho người lớn tuổi. Điều quan trọng là tìm ra những giải pháp thực tế để mọi người có thể cùng làm việc lâu dài và phát triển bền vững trong suốt cuộc đời lao động của mình,” ông nói.

Sáng kiến lần này được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng những chính sách việc làm phù hợp với thực tế dân số già hóa của Hàn Quốc, đồng thời tạo ra mô hình tham vấn xã hội mới, trong đó người dân đóng vai trò trực tiếp trong quá trình hoạch định chính sách công.