Tiền lương tối thiểu không chỉ cần điều chỉnh mức tăng, mà cả cách thức quyết định cũng cần được cải cách

Mức lương tối thiểu của Hàn Quốc áp dụng từ năm tới đã được chốt ở mức 10.700 won/giờ, tăng 3,7% so với năm nay. Tuy nhiên, ngay sau quyết định này, cả giới lao động lẫn giới chủ đều bày tỏ sự không hài lòng, một lần nữa cho thấy những hạn chế mang tính cơ cấu trong cơ chế xác định lương tối thiểu hiện nay.

Đại diện người lao động cho rằng mức tăng 3,7% gần như không đủ bù đắp tốc độ tăng của giá cả và chi phí sinh hoạt, nên thực chất không khác nhiều so với việc “đóng băng” tiền lương. Trong khi đó, phía doanh nghiệp, đặc biệt là các chủ cửa hàng nhỏ và hộ kinh doanh cá thể, lại lo ngại việc tăng lương sẽ tạo thêm gánh nặng trong bối cảnh hoạt động kinh doanh ngày càng khó khăn.

Giống như nhiều năm trước, quá trình thương lượng giữa hai bên không đạt được đồng thuận và cuối cùng mức lương tối thiểu được quyết định thông qua bỏ phiếu tại Ủy ban Lương tối thiểu.

Điều đáng chú ý không chỉ là kết quả cuối cùng, mà còn là thực tế rằng cơ chế xác định lương tối thiểu dường như vẫn lặp lại cùng một vòng luẩn quẩn qua từng năm.

Ngay từ đầu quá trình đàm phán, khoảng cách giữa hai bên đã rất lớn. Đại diện người lao động đề xuất mức 12.000 won/giờ, trong khi giới sử dụng lao động đề nghị giữ nguyên mức hiện hành. Dù cả hai phía đã nhiều lần điều chỉnh đề xuất để thu hẹp khoảng cách, họ vẫn không thể đạt được tiếng nói chung trước khi cuộc bỏ phiếu diễn ra.

Lương tối thiểu là một trong những chính sách có ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người lao động, chi phí hoạt động của doanh nghiệp cũng như toàn bộ nền kinh tế. Tuy nhiên, cơ chế hiện nay vẫn chủ yếu dựa trên quá trình thương lượng căng thẳng giữa người lao động và doanh nghiệp, khiến những tranh cãi và xung đột lợi ích lặp đi lặp lại hằng năm.

Sau mỗi quyết định, phía lao động tiếp tục cho rằng mức tăng chưa đáp ứng nhu cầu bảo đảm đời sống, trong khi giới doanh nghiệp lại nhận định mức lương mới vượt quá khả năng chi trả của nhiều cơ sở kinh doanh. Đây là tình trạng đã kéo dài nhiều thập kỷ mà chưa có giải pháp căn cơ.

Việc xác định lương tối thiểu trong năm nay càng trở nên khó khăn khi cả người lao động lẫn doanh nghiệp đều đang đối mặt với áp lực kinh tế.

Đối với người lao động, lạm phát kéo dài khiến sức mua thực tế suy giảm đáng kể, vì vậy yêu cầu nâng lương để đảm bảo mức sống được xem là có cơ sở. Ngược lại, các doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh cá thể đang chịu sức ép từ suy giảm tiêu dùng, chi phí thuê mặt bằng, giá nguyên liệu tăng cao và tăng trưởng kinh tế chậm lại. Trong bối cảnh đó, việc chi phí nhân công tiếp tục tăng có thể dẫn đến nguy cơ thu hẹp tuyển dụng hoặc thậm chí phải đóng cửa nhiều cơ sở kinh doanh.

Những thực tế này cho thấy, bên cạnh việc tranh luận về mức tăng lương tối thiểu mỗi năm, Hàn Quốc cũng cần xem xét cải cách chính cơ chế ra quyết định nhằm tạo ra một quy trình minh bạch, khách quan và cân bằng hơn, có khả năng dung hòa lợi ích của cả người lao động và doanh nghiệp.