Hàn Quốc đóng bảo hiểm hưu trí chỉ bằng một nửa mức trung bình OECD, nguy cơ nghèo đói ở người cao tuổi vẫn ở mức nghiêm trọng

Mặc dù là nền kinh tế phát triển, Hàn Quốc vẫn đang đối mặt với tình trạng nghèo đói ở người cao tuổi ở mức cao nhất trong các nước thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD). Một trong những nguyên nhân chính là mức đóng bảo hiểm hưu trí và mức lương hưu sau nghỉ hưu đều thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung của các nước phát triển.

Theo phân tích của Viện Nghiên cứu Hưu trí Quốc gia Hàn Quốc dựa trên báo cáo "Pensions at a Glance 2025" của OECD, tỷ lệ đóng bảo hiểm hưu trí bắt buộc của người lao động Hàn Quốc trong năm 2024 chỉ ở mức 9% tiền lương, bằng chưa tới một nửa mức trung bình 18,8% của 38 quốc gia thành viên OECD.

Trong bảng xếp hạng, Italy có tỷ lệ đóng cao nhất với 33%, trong khi Mexico thấp nhất với 8,456%. Hàn Quốc nằm trong nhóm các nước có mức đóng thấp nhất.

◆ Lương hưu thấp, người già phải tiếp tục lao động

Do mức đóng thấp trong suốt quá trình làm việc, khoản lương hưu mà người lao động nhận được sau khi nghỉ hưu cũng không cao.

Tỷ lệ thay thế thu nhập – tức tỷ lệ giữa lương hưu và thu nhập trước khi nghỉ hưu – của người lao động có mức thu nhập trung bình tại Hàn Quốc chỉ đạt 33,4%, tăng 2,2 điểm phần trăm so với kỳ khảo sát trước nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 43% của OECD.

Điều này khiến hệ thống lương hưu công chưa thể đảm bảo vai trò là nguồn thu nhập chính cho người cao tuổi.
Thống kê cho thấy, trong cơ cấu thu nhập của các hộ gia đình có người cao tuổi tại Hàn Quốc, chỉ 29,1% đến từ các khoản trợ cấp và lương hưu công, trong khi 49,9% thu nhập vẫn phải dựa vào lao động trực tiếp.

Ngược lại, tại các nước OECD, người cao tuổi trung bình nhận 55,9% thu nhập từ lương hưu công, còn thu nhập từ lao động chỉ chiếm khoảng 27%.

◆ Tỷ lệ nghèo ở người cao tuổi cao nhất OECD

Việc hệ thống hưu trí chưa đảm bảo thu nhập ổn định khiến tỷ lệ nghèo ở người cao tuổi Hàn Quốc luôn ở mức đáng lo ngại.

Theo số liệu của OECD, 39,7% người cao tuổi Hàn Quốc đang sống dưới ngưỡng nghèo, cao gấp gần ba lần mức trung bình 14,8% của các nước thành viên và là tỷ lệ cao nhất trong OECD.

Đáng chú ý, tỷ lệ nghèo tăng mạnh theo độ tuổi. Ở nhóm người từ 76 tuổi trở lên, tỷ lệ này lên tới 54%. Trong khi đó, phụ nữ cao tuổi chịu ảnh hưởng nặng nề hơn với tỷ lệ nghèo 45%, cao hơn nam giới.

◆ Hàn Quốc cải cách hệ thống hưu trí

Trước thực trạng trên, Chính phủ Hàn Quốc đã triển khai nhiều biện pháp cải cách nhằm tăng cường khả năng bảo đảm thu nhập khi về già.

Theo đó, tỷ lệ thay thế thu nhập của lương hưu quốc gia sẽ được nâng từ 40% lên 43%, đồng thời chấm dứt kế hoạch trước đây vốn khiến mức lương hưu giảm dần theo thời gian đối với người có 40 năm tham gia bảo hiểm.

Để bảo đảm nguồn tài chính cho quỹ hưu trí, tỷ lệ đóng bảo hiểm quốc gia sẽ được nâng dần từ 9% lên 13% trong vòng 8 năm, mỗi năm tăng 0,5 điểm phần trăm. Năm nay, mức đóng đã được điều chỉnh lên 9,5%, đánh dấu bước đầu của lộ trình cải cách.

Ngoài ra, chính phủ cũng mở rộng chính sách cộng thêm thời gian tham gia bảo hiểm cho người sinh con, áp dụng ngay từ con đầu lòng thay vì từ con thứ hai như trước. Đối với những người tham gia bảo hiểm theo diện cư trú địa phương có thu nhập thấp, nhà nước sẽ hỗ trợ một phần tiền đóng bảo hiểm trong thời gian tối đa 12 tháng.

◆ Nhiều nước cũng điều chỉnh chính sách hưu trí

Không chỉ Hàn Quốc, nhiều quốc gia phát triển cũng đang cải cách hệ thống hưu trí để thích ứng với tình trạng già hóa dân số.

Cộng hòa Séc đang từng bước nâng tuổi nghỉ hưu lên 67 tuổi. Ireland áp dụng cơ chế khuyến khích người lao động nghỉ hưu muộn bằng cách tăng mức lương hưu tương ứng.

Trong khi đó, Nhật Bản đã nâng ngưỡng thu nhập cho phép người nghỉ hưu tiếp tục làm việc mà không bị giảm lương hưu, từ 510.000 yên lên 650.000 yên mỗi tháng, nhằm giúp người cao tuổi duy trì thu nhập và ổn định cuộc sống sau khi nghỉ hưu.