AI làm thay đổi sâu sắc thị trường lao động: Hàn Quốc kêu gọi xây dựng mô hình việc làm mới cho kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển nhanh chóng và tác động ngày càng sâu rộng đến mọi lĩnh vực của nền kinh tế, giới chuyên gia Hàn Quốc cho rằng nước này cần sớm xây dựng một mô hình việc làm mới phù hợp với thời đại AI, đồng thời tăng cường đào tạo kỹ năng và khôi phục cơ hội phát triển nghề nghiệp cho lực lượng lao động trẻ.

Ngày 7/7, Liên đoàn Doanh nghiệp Hàn Quốc (FKI) đã tổ chức hội thảo với chủ đề "AI và việc làm cùng tồn tại: Những thay đổi mang tính cấu trúc của thị trường lao động và chiến lược ứng phó" tại tòa nhà FKI Tower ở Seoul. Hội thảo quy tụ các chuyên gia trong và ngoài nước nhằm phân tích những tác động của AI đối với thị trường lao động và đề xuất các giải pháp thích ứng.

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch FKI Kim Chang-beom nhấn mạnh rằng Hàn Quốc sẽ khó có thể dẫn đầu trong kỷ nguyên AI nếu vẫn duy trì mô hình thị trường lao động cứng nhắc vốn được hình thành từ thời kỳ công nghiệp hóa. Theo ông, đã đến lúc cần xây dựng một hệ thống việc làm mới, phù hợp với đặc điểm của nền kinh tế số và sự phát triển của AI.

Trong video chúc mừng gửi tới hội thảo, Bộ trưởng Lao động và Việc làm Kim Young-hoon cũng cho rằng AI vừa mang lại cơ hội nâng cao năng suất lao động, vừa có thể làm gia tăng nguy cơ mất việc ở một số ngành nghề. Vì vậy, Chính phủ Hàn Quốc sẽ triển khai các chính sách trung và dài hạn nhằm nâng cao năng lực cho người lao động, tăng cường mạng lưới an sinh xã hội và đánh giá cụ thể tác động của AI đối với từng ngành nghề.

Ở phiên thảo luận đầu tiên, ông Stijn Broecke, chuyên gia kinh tế cao cấp của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), nhận định AI sẽ không thay thế việc làm ngay lập tức mà chủ yếu làm thay đổi nội dung công việc cũng như các kỹ năng cần thiết của người lao động.

Dẫn kết quả nghiên cứu của OECD, ông cho biết AI có khả năng giúp tốc độ tăng năng suất lao động hằng năm tăng thêm từ 0,4 đến 0,9 điểm phần trăm trong vòng 10 năm tới. Tuy nhiên, để tận dụng lợi ích này, các quốc gia cần đầu tư mạnh hơn vào đào tạo những kỹ năng mà AI khó có thể thay thế như phân tích dữ liệu, giải quyết vấn đề và tư duy sáng tạo.

Trong khi đó, Giáo sư Lee Chul-hee của Đại học Quốc gia Seoul cho rằng hiện nay AI có mức độ tác động lớn nhất đến các ngành nghề có thu nhập và trình độ chuyên môn cao như tài chính hay pháp lý. Ngược lại, những lĩnh vực đang thiếu nhân lực như chăm sóc, vận tải và dịch vụ ăn uống lại khó có thể thay thế lao động bằng AI, do đó công nghệ này sẽ khó giải quyết tình trạng mất cân đối cung - cầu lao động trong các ngành này.

Ông cũng cảnh báo rằng sự phổ biến của AI đang làm thu hẹp số lượng các vị trí việc làm dành cho người mới bắt đầu sự nghiệp – vốn là những công việc giúp thanh niên tích lũy kinh nghiệm và nâng cao chuyên môn. Vì vậy, Chính phủ cần hỗ trợ tuyển dụng, mở rộng các chương trình đào tạo nghề và khôi phục "nấc thang kỹ năng", tạo điều kiện để lao động trẻ phát triển sự nghiệp một cách bền vững.

Ở phiên thảo luận tiếp theo, bà Gil Eun-seon, nghiên cứu viên thuộc Viện Nghiên cứu Công nghiệp Hàn Quốc, cho rằng cần tái thiết kế cơ cấu công việc theo hướng AI đảm nhiệm các nhiệm vụ nguy hiểm hoặc đòi hỏi nhiều sức lao động, còn con người tập trung vào những công việc có giá trị gia tăng cao như đưa ra phán đoán, điều phối và xử lý các tình huống đặc biệt.

Đại diện Singapore, bà Rene Tan – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Học tập Người trưởng thành – cũng giới thiệu chương trình SkillsFuture, chính sách hỗ trợ học tập suốt đời dành cho người dân Singapore. Bà nhấn mạnh rằng trong thời đại AI, việc học tập liên tục và chuyển đổi kỹ năng sẽ trở thành yếu tố quyết định để người lao động thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của thị trường việc làm.