Hàn Quốc cần chính sách "hai hướng" trong thu hút du học sinh quốc tế

 
Trong bối cảnh số lượng học sinh trong độ tuổi đại học tại Hàn Quốc giảm mạnh, các trường đại học ngày càng phụ thuộc vào nguồn tuyển sinh quốc tế để duy trì hoạt động. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng chiến lược thu hút du học sinh hiện nay đang phát triển theo những hướng rất khác nhau giữa các loại hình trường, đòi hỏi Chính phủ Hàn Quốc phải sớm xây dựng chính sách giáo dục và nhập cư theo mô hình "hai hướng" (Two-track), thay vì áp dụng một khuôn khổ quản lý chung như hiện nay.

Đây là nội dung được nhiều học giả nhấn mạnh tại Hội thảo học thuật với chủ đề "Nhập cư và xã hội bao trùm: Kiến tạo mô hình mới cho sự chung sống", do Hiệp hội Nghiên cứu Di cư Hàn Quốc tổ chức ngày 25/6 tại Đại học Seoul Metropolitan, nhân dịp Ngày Thế giới về Người nước ngoài lần thứ 19.

◆ Mỗi loại hình trường theo đuổi một mục tiêu khác nhau

Theo bà Choi Seo-ri, nghiên cứu viên cao cấp của Viện Nghiên cứu Chính sách Di cư Hàn Quốc, số lượng du học sinh quốc tế tại Hàn Quốc đã tăng gần 2,9 lần so với trước đây.

Đáng chú ý, nếu số lượng du học sinh tại các trường đại học hệ 4 năm tăng khoảng 2,6 lần thì ở các trường cao đẳng nghề (chuyên môn) mức tăng lên tới 11,3 lần. Cơ cấu quốc tịch của du học sinh cũng đang thay đổi khi sự phụ thuộc vào nguồn sinh viên Trung Quốc giảm dần, trong khi số lượng sinh viên Việt Nam tăng nhanh và trở thành một trong những nhóm lớn nhất.

Thông qua khảo sát và phỏng vấn chuyên sâu tại 12 cơ sở giáo dục đại học, nhóm nghiên cứu đã phân loại chiến lược tuyển sinh du học sinh của các trường thành bốn nhóm.

Nhóm thứ nhất là các trường đại học hệ 4 năm tại khu vực thủ đô. Đây là những trường có nguồn lực tài chính ổn định và uy tín cao nên vẫn áp dụng tiêu chuẩn tuyển sinh gần tương đương với sinh viên Hàn Quốc. Mục tiêu chính của họ là duy trì chất lượng đào tạo và các chỉ số đánh giá.

Nhóm thứ hai là các trường đại học công lập địa phương. Các trường này tập trung thu hút du học sinh nhằm đáp ứng các tiêu chí đánh giá của Chính phủ và nâng cao năng lực quốc tế hóa.

Nhóm thứ ba là các trường đại học tư thục địa phương. Do vừa thiếu sinh viên vừa gặp khó khăn về tài chính, nhiều trường phải mở các chương trình tuyển sinh riêng dành cho người nước ngoài để duy trì hoạt động. Các chuyên gia gọi đây là mô hình "tồn tại".

Nhóm cuối cùng là các trường cao đẳng nghề. Đây là hệ thống chịu áp lực tuyển sinh lớn nhất nhưng cũng linh hoạt nhất trong cải cách chương trình đào tạo. Các trường tập trung xây dựng mô hình đào tạo gắn với việc làm và thị thực sau tốt nghiệp nhằm đáp ứng nhu cầu lao động của doanh nghiệp.

Theo bà Choi Seo-ri, càng thiếu nguồn lực thì các trường càng có xu hướng ưu tiên mục tiêu tài chính hơn là các tiêu chuẩn học thuật. Vì vậy, cùng với việc tạo điều kiện linh hoạt trong tuyển sinh, Chính phủ cần tăng cường giám sát chất lượng đào tạo nhằm tránh tình trạng chất lượng giáo dục suy giảm.

◆ Đại học và cao đẳng có mục tiêu tuyển sinh hoàn toàn khác nhau

Trong một nghiên cứu khác được trình bày tại hội thảo, bà Yang Yoon-joo, nghiên cứu viên Trường Cao học Quản trị Nhà nước thuộc Đại học Sungkyunkwan, đã phân tích dữ liệu tài chính của các trường đại học giai đoạn 2015~2023.

Kết quả cho thấy mục tiêu tuyển sinh du học sinh của hai nhóm trường hoàn toàn khác nhau.
Đối với các trường đại học tư thục hệ 4 năm, việc thu hút sinh viên quốc tế chủ yếu nhằm đa dạng hóa nguồn thu, giảm sự phụ thuộc vào học phí trong nước và xây dựng chiến lược tài chính lâu dài.

Trong khi đó, tại các trường cao đẳng nghề, du học sinh lại đóng vai trò như giải pháp cấp bách để bù đắp thâm hụt ngân sách và duy trì hoạt động trước mắt.

Theo bà Yang, do cơ chế vận hành của hai nhóm trường rất khác nhau nên các chính sách giáo dục đại học và nhập cư trong tương lai cũng cần được thiết kế theo những định hướng riêng thay vì áp dụng chung một mô hình.

◆ Cần thay đổi cách đánh giá và quản lý
Các chuyên gia tham dự hội thảo cũng cho rằng, để chính sách thu hút du học sinh thực sự phát huy hiệu quả, không chỉ cần cải thiện chính sách thị thực của Bộ Tư pháp mà còn phải đổi mới hệ thống đánh giá các cơ sở giáo dục do Bộ Giáo dục quản lý.

Theo các ý kiến tại hội thảo, nhiều trường cao đẳng hiện thiếu mạng lưới hợp tác quốc tế nên thường tuyển sinh du học sinh để giải quyết khó khăn tài chính trước mắt. Tuy nhiên, nếu không có chính sách hỗ trợ việc làm và định hướng nghề nghiệp sau tốt nghiệp thì rất khó giúp sinh viên quốc tế ổn định cuộc sống lâu dài tại Hàn Quốc.

Ông Yoo Min-i, Trưởng phòng Nghiên cứu Chính sách của Viện Nghiên cứu Chính sách Di cư, cho rằng Chính phủ cần xác định rõ mục tiêu cốt lõi của chính sách du học sinh.

Mặc dù trong đợt đánh giá năng lực quốc tế hóa các trường đại học gần đây, Bộ Giáo dục đã có một số điều chỉnh đối với các trường cao đẳng như nới lỏng một số tiêu chí và bổ sung chỉ số về tỷ lệ việc làm, nhưng theo ông, những thay đổi này vẫn chưa đủ để hình thành một chính sách "hai hướng" đúng nghĩa.

Ông nhấn mạnh, nếu muốn các trường cao đẳng phát huy hiệu quả trong việc đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển địa phương, Chính phủ cần xác định rõ mục tiêu xây dựng du học sinh trở thành lực lượng lao động có khả năng định cư lâu dài.

Theo đó, chính sách thị thực, chương trình đào tạo nghề, nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp và hệ thống đánh giá chất lượng giáo dục cần được liên kết thành một cơ chế thống nhất, tạo điều kiện để sinh viên quốc tế học tập, làm việc và ổn định cuộc sống tại Hàn Quốc sau khi tốt nghiệp.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Giáo sư Lee Byung-ha, Chủ tịch Hiệp hội Nghiên cứu Di cư Hàn Quốc, bày tỏ kỳ vọng hội thảo sẽ góp phần xây dựng một mô hình chính sách nhập cư mới dựa trên các giá trị đa dạng, hòa nhập và cùng phát triển.

Trong khi đó, bà Hong Moon-sook, Giám đốc Viện Nghiên cứu Di cư và Đa văn hóa thuộc Đại học Ngoại ngữ Busan, cho biết sẽ tiếp tục thúc đẩy hợp tác giữa các nhà nghiên cứu thuộc nhiều lĩnh vực khoa học xã hội nhằm mở ra những hướng nghiên cứu mới về di cư và nhập cư trong thời gian tới.