Bộ Ngoại giao Hàn Quốc: "Hòa bình trên bán đảo Triều Tiên đồng nghĩa với phi hạt nhân hóa Triều Tiên"

Bộ Ngoại giao Hàn Quốc ngày 25/8 khẳng định cụm từ “hòa bình trên bán đảo Triều Tiên” trong chính sách của chính phủ vẫn bao hàm mục tiêu phi hạt nhân hóa Triều Tiên.

Lời giải thích được đưa ra sau khi Bộ Ngoại giao công bố kết quả cuộc điện đàm giữa Ngoại trưởng Hàn Quốc Cho Hyun và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nhưng không sử dụng trực tiếp từ “phi hạt nhân hóa”.

Trong thời gian gần đây, việc cụm từ này xuất hiện hay biến mất trong các tuyên bố ngoại giao đang thu hút sự chú ý tại Seoul.


◆ Lo ngại gia tăng sau những động thái của Mỹ và Trung Quốc

Tranh luận trở nên rõ nét hơn trong tháng này sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội bức ảnh cuộc gặp với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tại Bàn Môn Điếm năm 2019 vào ngày 15/8.

Một ngày sau đó, ông Trump nói rằng quan hệ giữa ông và ông Kim “rất tốt”, đồng thời chỉ đạo giảm mạnh quy mô các cuộc tập trận chung giữa Hàn Quốc và Mỹ. Ngoại trưởng Cho Hyun và Bộ trưởng Quốc phòng Ahn Gyu-back cho biết họ không được thông báo trước về quyết định này.

Năm ngày sau, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đến Seoul và gọi Hàn Quốc và Triều Tiên là hai quốc gia cùng tồn tại hòa bình.

Cách diễn đạt này gây nhiều tranh luận bởi cuối năm 2023, Triều Tiên đã chính thức xác định Hàn Quốc là một quốc gia thù địch riêng biệt và loại bỏ mục tiêu thống nhất khỏi chính sách của mình.

Bộ Ngoại giao Hàn Quốc khi đó không đưa ra bình luận riêng về cách dùng từ của ông Vương Nghị, chỉ cho biết Seoul đang tiếp tục theo dõi cách phía Trung Quốc sử dụng khái niệm này. Bộ cũng không trả lời liệu có yêu cầu Trung Quốc đính chính hay không.

◆ Trung Quốc giảm sử dụng cụm từ “phi hạt nhân hóa”

Việc Trung Quốc hạn chế sử dụng từ “phi hạt nhân hóa” cũng đã xuất hiện trong nhiều trường hợp khác.
Sau cuộc gặp giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh ngày 14-15/5, Nhà Trắng công bố tài liệu thông tin hai ngày sau đó, trong đó nói rằng hai nhà lãnh đạo tái khẳng định mục tiêu chung về phi hạt nhân hóa Triều Tiên.

Tuy nhiên, trong cuộc họp báo ngày hôm sau, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn không sử dụng từ “phi hạt nhân hóa”, mà chỉ nói rằng lập trường và chính sách của Trung Quốc đối với vấn đề bán đảo Triều Tiên vẫn duy trì tính nhất quán và ổn định.

Trong những năm gần đây, Trung Quốc cũng giảm sử dụng cụm từ này trong nhiều văn bản chính thức và thậm chí không đưa vào sách trắng mới nhất về kiểm soát vũ khí.

Bộ Ngoại giao Hàn Quốc lại lấy chính cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Trung nói trên làm căn cứ để khẳng định mục tiêu phi hạt nhân hóa vẫn không thay đổi.

Theo Seoul, việc hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc xác nhận phi hạt nhân hóa Triều Tiên là mục tiêu chung cho thấy định hướng này vẫn được duy trì. Hàn Quốc cũng cho biết đang tăng cường trao đổi với Trung Quốc và tiếp tục thúc đẩy vai trò mang tính xây dựng của Bắc Kinh.

◆ Seoul xác nhận phi hạt nhân hóa thực sự được đề cập trong điện đàm Mỹ-Hàn

Tài liệu của Bộ Ngoại giao Hàn Quốc về cuộc điện đàm giữa ông Cho Hyun và ông Marco Rubio chỉ ghi rằng hai bên nhất trí duy trì thế trận phòng thủ liên minh vững chắc, đồng thời phối hợp chặt chẽ để thúc đẩy hòa bình trên bán đảo Triều Tiên và giải quyết vấn đề hạt nhân Triều Tiên.

Tuy nhiên, cụm từ “phi hạt nhân hóa” không xuất hiện trong tài liệu này.

Phía Bộ Ngoại giao Mỹ cũng chỉ công bố một thông báo ngắn gồm hai câu do người phát ngôn Tommy Pigott đứng tên, trong đó cho biết Ngoại trưởng Rubio đã thảo luận với người đồng cấp Hàn Quốc về các vấn đề liên quan đến liên minh Hàn-Mỹ.

Bộ Ngoại giao Hàn Quốc sau đó xác nhận vấn đề phi hạt nhân hóa thực tế đã được hai ngoại trưởng thảo luận.

Seoul dẫn lại tuyên bố chung được công bố ngày 14/11 năm ngoái, sau cuộc gặp giữa Tổng thống Lee Jae-myung và Tổng thống Trump tại Gyeongju hồi tháng 10. Văn bản này nêu rõ hai nhà lãnh đạo tái khẳng định cam kết phi hạt nhân hóa hoàn toàn Triều Tiên, duy trì hòa bình và ổn định trên bán đảo, đồng thời hợp tác thực hiện Tuyên bố chung Mỹ-Triều Singapore năm 2018.

◆ Seoul bác bỏ nhận định “ngoại giao thực dụng thất bại”

Trong bối cảnh Nga mở rộng hợp tác quân sự với Triều Tiên, Trung Quốc giảm sử dụng từ “phi hạt nhân hóa” và Mỹ cũng có những cách diễn đạt mềm hơn, đã xuất hiện ý kiến cho rằng chính sách ngoại giao thực dụng của chính phủ Lee Jae-myung đang thất bại.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Park Doo-soon bác bỏ nhận định này, khẳng định ông “hoàn toàn không đồng ý” với đánh giá trên.

Theo ông, Hàn Quốc vẫn duy trì liên lạc ở nhiều cấp với cả ba nước Nga, Trung Quốc và Mỹ.
Chính phủ Hàn Quốc hiện kỳ vọng Triều Tiên sẽ đáp lại những nỗ lực của Seoul và Washington nhằm thúc đẩy hòa bình trên bán đảo, từ đó tạo điều kiện để đối thoại Mỹ-Triều được nối lại.

Bộ Ngoại giao nhấn mạnh Hàn Quốc không muốn chỉ đứng ngoài quan sát mà muốn đóng vai trò “nhà kiến tạo hòa bình” và là một bên trực tiếp có lợi ích trong việc duy trì hòa bình trên bán đảo Triều Tiên.

◆ Ngoại trưởng Hàn-Mỹ điện đàm sau 5 tháng

Cuộc điện đàm giữa Ngoại trưởng Cho Hyun và Ngoại trưởng Rubio diễn ra vào đêm 24/8, đánh dấu lần đầu tiên hai người trao đổi trực tiếp sau khoảng 5 tháng.

Ông Rubio, người hiện đồng thời đảm nhiệm vai trò Ngoại trưởng Mỹ và Cố vấn An ninh Quốc gia Nhà Trắng, đã trao đổi về tình hình Trung Đông, trong đó có Iran, cũng như những nỗ lực của Washington nhằm khôi phục hòa bình và ổn định trong khu vực.

Về phần mình, Ngoại trưởng Cho Hyun cho biết Hàn Quốc sẵn sàng đóng góp thực chất vào việc khôi phục hoạt động đi lại qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải trên thực tế đang bị Iran cản trở.

Hai bên cũng nhất trí hướng tới những kết quả cùng có lợi trong các lĩnh vực như thỏa thuận thuế quan và đầu tư, hợp tác đóng tàu và an ninh.

Bộ Ngoại giao Hàn Quốc không cho biết bên nào chủ động đề nghị cuộc điện đàm, chỉ nói rằng “cả hai bên đều mong muốn tiến hành cuộc trao đổi”.

Về việc phía Mỹ chỉ công bố thông báo ngắn, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cho rằng không phù hợp để bình luận và đề nghị xem nội dung công bố đó như lập trường được phía Mỹ thể hiện.

Seoul cũng cho biết hiện khó xác nhận một số phát biểu mà Tổng thống Trump từng công khai, trong đó có số lượng vũ khí hạt nhân mà Triều Tiên đang sở hữu.

Trong khi đó, khả năng Tổng thống Trump và nhà lãnh đạo Kim Jong-un gặp lại nhau đang được chú ý vào tháng 11. Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) dự kiến diễn ra trong hai ngày 18-19/11 tại Thâm Quyến, Trung Quốc.