Sau gần 20 năm kể từ khi chế độ hưu trí doanh nghiệp được áp dụng tại Hàn Quốc, nước này đang đứng trước một cuộc cải tổ lớn về cơ cấu vận hành. Trong đó, Quỹ Hưu trí Quốc gia Hàn Quốc (NPS) cùng các quỹ hưu trí công được cho là đang xây dựng lộ trình tham gia thị trường hưu trí theo mô hình “quỹ tập trung” (fund-type pension), nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư và cải thiện thu nhập hưu trí cho người lao động.
Theo giới chức lao động, đại diện người lao động và giới doanh nghiệp Hàn Quốc, nhóm công tác ba bên đang thống nhất phương án chuyển đổi từ mô hình hưu trí phân tán hiện nay sang mô hình quỹ tập trung, trong đó nguồn vốn hưu trí của nhiều doanh nghiệp sẽ được tập hợp và giao cho các tổ chức chuyên nghiệp quản lý đầu tư.
Chính phủ Hàn Quốc dự kiến hoàn thiện thiết kế chi tiết của hệ thống mới trong tháng 7 năm nay, đồng thời thúc đẩy sửa đổi Luật Bảo đảm quyền lợi hưu trí người lao động trước cuối năm.
Ưu tiên khối cơ quan công lập để tránh xung đột với khu vực tài chính tư nhân
Một trong những vấn đề gây tranh luận lớn nhất là việc cho phép NPS tham gia trực tiếp vào hoạt động quản lý quỹ hưu trí doanh nghiệp.
Trong khi nhiều ý kiến cho rằng NPS sở hữu kinh nghiệm đầu tư vượt trội và có thể giúp nâng cao lợi nhuận cho người lao động, các ngân hàng, công ty chứng khoán và doanh nghiệp bảo hiểm – những đơn vị đang nắm giữ phần lớn thị trường hưu trí hiện nay – lại lo ngại nguy cơ mất thị phần.
Để giảm bớt phản ứng từ khu vực tư nhân, NPS được cho là đang xem xét triển khai mô hình thí điểm dành riêng cho các cơ quan công lập.
Hiện Hàn Quốc có khoảng 1,86 triệu đơn vị sử dụng lao động, trong khi số lượng cơ quan công lập chỉ khoảng 342 đơn vị, tương đương 0,2% tổng số doanh nghiệp trên toàn quốc. Việc tập trung vào nhóm đối tượng này được đánh giá là giải pháp dung hòa, hạn chế cạnh tranh trực tiếp với các tổ chức tài chính tư nhân.
Một số cơ quan lớn như cơ quan bảo hiểm y tế quốc gia hiện vẫn áp dụng chế độ trợ cấp thôi việc truyền thống thay vì quỹ hưu trí doanh nghiệp. Vì vậy, chỉ riêng nhu cầu chuyển đổi của các đơn vị này cũng đủ tạo ra quy mô vận hành đáng kể cho giai đoạn đầu.
Chênh lệch lợi nhuận lớn giữa quỹ hưu trí doanh nghiệp và NPS
Theo số liệu năm 2025, tổng tài sản của các quỹ hưu trí doanh nghiệp tại Hàn Quốc đã vượt 501 nghìn tỷ won.
Tuy nhiên, hơn 75% số tiền này vẫn được gửi trong các sản phẩm bảo đảm gốc và lãi với mức sinh lời chỉ khoảng 3%/năm. Điều này khiến lợi nhuận thực tế của nhiều người lao động chỉ nhỉnh hơn tỷ lệ lạm phát.
Lợi nhuận bình quân của hệ thống hưu trí doanh nghiệp năm 2025 đạt 6,47%, trong khi quỹ đầu tư của NPS đạt mức 18,8%, cao gần gấp ba lần.
Không chỉ vậy, chi phí quản lý quỹ hưu trí doanh nghiệp hiện vào khoảng 0,336%, trong khi chi phí vận hành quỹ của NPS chỉ ở mức 0,089%.
Các chuyên gia cho rằng nếu nguồn vốn hưu trí được tập trung quản lý theo quy mô lớn, lợi thế kinh tế theo quy mô sẽ giúp giảm phí quản lý, đồng thời tăng hiệu quả đầu tư dài hạn cho người tham gia.
Hướng tới hệ thống tư vấn hưu trí “một cửa”
Theo kế hoạch, NPS sẽ xây dựng mô hình dịch vụ toàn diện, từ đăng ký tham gia, quản lý đầu tư, chi trả lương hưu đến đào tạo và công khai thông tin.
Chiến lược phân bổ tài sản của quỹ hưu trí doanh nghiệp sẽ tham khảo kinh nghiệm đầu tư của NPS, nhưng vẫn được quản lý bằng các tài khoản độc lập nhằm đảm bảo tính minh bạch.
Nếu đề án được triển khai, người dân Hàn Quốc có thể tiếp cận đồng thời các dịch vụ liên quan đến trợ cấp hưu trí cơ bản, lương hưu quốc gia và quỹ hưu trí doanh nghiệp tại cùng một cơ quan. Mô hình này được kỳ vọng sẽ hình thành hệ thống tư vấn hưu trí “một cửa”, giúp người lao động xây dựng kế hoạch tài chính tuổi già hiệu quả hơn.
Đại diện NPS cho biết với gần 40 năm kinh nghiệm quản lý quỹ và khối tài sản thuộc nhóm lớn nhất thế giới, tổ chức này có đủ năng lực để hỗ trợ thị trường hưu trí doanh nghiệp phát triển theo hướng minh bạch, hiệu quả và bền vững hơn.
Theo đánh giá của giới chuyên môn, nếu thành công, đây có thể trở thành một trong những cuộc cải cách quan trọng nhất của hệ thống an sinh xã hội Hàn Quốc trong nhiều năm qua, góp phần nâng cao chất lượng thu nhập hưu trí cho người lao động trong bối cảnh dân số già hóa ngày càng nhanh.
HO THI LONG AN
ahn@ajunews.com
© Bản quyền thuộc về Thời báo Kinh tế AJU & www.ajunews.com: Việc sử dụng các nội dung đăng tải trên vietnam. kyungjeilbo.com phải có sự đồng ý bằng văn bản của Aju News Corporation.
