"Nhân vật số 1" của Việt Nam- Tô Lâm kiêm nhiệm Chủ tịch nước, quyền lực tập trung chưa từng có

Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Tô Lâm ngày 7/4 (giờ địa phương) đã chính thức được Quốc hội Việt Nam phê chuẩn giữ thêm chức vụ Chủ tịch nước, qua đó nắm giữ đồng thời hai vị trí quyền lực cao nhất trong hệ thống chính trị.
Theo đó, Quốc hội đã thông qua đề cử của Đảng Cộng sản Việt Nam với 100% đại biểu có mặt tán thành.

Lần đầu kiêm nhiệm trong quy trình chính thức
Trước đó, vào cuối tháng trước, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã quyết định đề cử ông Tô Lâm cho vị trí Chủ tịch nước.
Ông Tô Lâm đảm nhiệm chức Tổng Bí thư từ tháng 8/2024 và tiếp tục tái cử tại Đại hội Đảng vào tháng 1/2026. Với việc kiêm nhiệm thêm chức Chủ tịch nước, ông sẽ đại diện cho cả Đảng và Nhà nước Việt Nam đến năm 2031.
Trong hệ thống chính trị Việt Nam, Tổng Bí thư (đứng đầu Đảng) và Chủ tịch nước (nguyên thủ quốc gia) cùng với Thủ tướng và Chủ tịch Quốc hội tạo thành bộ máy lãnh đạo cấp cao, thường được gọi là “tứ trụ”.
Quyền lực tập trung, khác với thông lệ trước đây
Việc một cá nhân đồng thời giữ hai vị trí Tổng Bí thư và Chủ tịch nước không phải chưa từng xảy ra tại Việt Nam. Trước đó, cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từng kiêm nhiệm chức Chủ tịch nước trong giai đoạn 2018–2021.
Tuy nhiên, các trường hợp trước chủ yếu mang tính tạm thời, trong bối cảnh chuyển tiếp nhân sự. Theo hãng tin AFP, đây là lần đầu tiên việc kiêm nhiệm hai chức vụ này được thực hiện thông qua quy trình bổ nhiệm chính thức và đầy đủ.
Kỳ vọng thúc đẩy cải cách, nhưng cũng có lo ngại
Việc tập trung quyền lực vào một cá nhân được đánh giá có thể giúp Việt Nam:

• Đẩy nhanh quá trình ra quyết định chính sách
• Tăng hiệu quả điều hành
• Thúc đẩy các chương trình cải cách kinh tế

Sau khi nhậm chức, ông Tô Lâm nhấn mạnh việc đảm nhiệm đồng thời hai vị trí là “vinh dự lớn lao nhưng cũng là trách nhiệm nặng nề, thiêng liêng”.
Trước đó, kể từ khi giữ cương vị Tổng Bí thư, ông đã triển khai nhiều biện pháp cải tổ bộ máy nhà nước và đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế khoảng 10%/năm.
Tuy nhiên, một số chuyên gia quốc tế cũng bày tỏ lo ngại. Ông Lê Hồng Hiệp, nhà nghiên cứu tại Viện ISEAS–Yusof Ishak (Singapore), nhận định rằng việc tập trung quyền lực có thể làm gia tăng nguy cơ xu hướng quản trị mang tính tập trung cao hoặc thiên về quyền lực cá nhân.
Dù vậy, ông cũng cho rằng điều này có thể giúp Việt Nam triển khai chính sách nhanh chóng và hiệu quả hơn trong bối cảnh cạnh tranh kinh tế khu vực ngày càng gia tăng.
Tác động đối với mô hình lãnh đạo
Việc Tổng Bí thư Tô Lâm kiêm nhiệm Chủ tịch nước được xem là bước chuyển đáng chú ý, cho thấy khả năng điều chỉnh mô hình lãnh đạo tập thể truyền thống của Việt Nam.
Diễn biến này cũng được so sánh với xu hướng tập trung quyền lực tại một số quốc gia, trong đó có Trung Quốc dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình.

• #Tô Lâm
• #Tổng bí thư
• #Chủ tịch nước