Samsung tránh được cuộc tổng đình công lịch sử nhờ đối thoại phút chót và vai trò lãnh đạo của Lee Jae-yong

 
Samsung điện tử đã tránh được nguy cơ tổng đình công quy mô lớn chỉ khoảng 90 phút trước thời điểm kế hoạch đình công chính thức bắt đầu, sau khi ban lãnh đạo và công đoàn đạt được thỏa thuận tạm thời về đàm phán tiền lương. Giới phân tích nhận định, sự can thiệp của chính phủ cùng vai trò lãnh đạo mang tính hòa giải của Chủ tịch Lee Jae-yong đã góp phần quan trọng giúp Samsung vượt qua cuộc khủng hoảng lao động nghiêm trọng nhất kể từ khi thành lập.

Theo ngành công nghiệp Hàn Quốc ngày 25/5, ban lãnh đạo và công đoàn Samsung điện tử đã đạt được thỏa thuận vào tối 20/5, ngay trước ngày dự kiến đình công. Nội dung chính của thỏa thuận là thiết lập khoản “thưởng thành tích quản lý đặc biệt” dành cho bộ phận bán dẫn với nguồn tài chính tương đương 10,5% lợi nhuận hoạt động.

Nếu cuộc đình công xảy ra, thiệt hại của Samsung được dự báo có thể lên tới khoảng 100 nghìn tỷ won. Trước đó, sau nhiều vòng thương lượng thất bại và ba lần hòa giải từ phía chính phủ không đạt kết quả, dư luận thậm chí cho rằng Hàn Quốc có thể phải kích hoạt quyền “điều chỉnh khẩn cấp” để cấm đình công lần đầu tiên sau 21 năm.

Bước ngoặt xuất hiện vào ngày 16/5 khi Chủ tịch Lee Jae-yong lần đầu tiên kể từ khi nhậm chức công khai xin lỗi người dân. Ông phát biểu: “Tôi sẽ là người đón nhận mọi khó khăn, mọi trách nhiệm xin hãy đổ lên tôi”, đồng thời kêu gọi ban lãnh đạo và người lao động đoàn kết như một gia đình để vượt qua khủng hoảng. Đây là lần thứ ba ông công khai xin lỗi trước công chúng, sau vụ dịch Hội chứng hô hấp Trung Đông (MERS) năm 2015 và bê bối liên quan đến quyền thừa kế cùng công đoàn năm 2020, đồng thời cũng là lần đầu tiên kể từ khi trở thành Chủ tịch Samsung vào năm 2022.

Sau phát biểu này, tiến trình đối thoại giữa hai bên bắt đầu được nối lại. Ngày 18/5, công đoàn và phía công ty tiếp tục ngồi vào bàn thương lượng dưới sự điều phối của Ủy ban Quan hệ Lao động Trung ương Hàn Quốc. Cuộc đàm phán cuối cùng do Bộ trưởng Lao động Kim Young-hoon chủ trì đã giúp hai bên từng bước nhượng bộ để đi đến thỏa thuận.
Phía Samsung đồng ý không áp dụng trong năm nay quy định cắt giảm tỷ lệ thưởng đối với các bộ phận thua lỗ. Công ty cũng chấp nhận không đặt giới hạn trần cho khoản thưởng đặc biệt ngành bán dẫn và xem xét thể chế hóa chính sách này trong 10 năm nếu đạt mục tiêu kinh doanh.

Trong khi đó, công đoàn cũng giảm yêu cầu phân bổ tiền thưởng từ mức 15% lợi nhuận hoạt động xuống còn 10,5% cùng khoản thưởng khuyến khích thành tích (OPI). Yêu cầu chia đồng đều 70% tiền thưởng cho các bộ phận thua lỗ cũng được điều chỉnh xuống còn 40%. Công đoàn đồng thời chấp nhận phương án chi trả một phần thưởng bằng cổ phiếu công ty.

Hai bên cũng thống nhất rút toàn bộ các vụ kiện dân sự và hình sự phát sinh trong thời gian tranh chấp nhằm khôi phục quan hệ lao động.

Giới tài chính và công nghiệp Hàn Quốc đánh giá cuộc khủng hoảng lần này đã cho thấy rõ nét triết lý “New Samsung” mà Lee Jae-yong theo đuổi, đặt trọng tâm vào tinh thần đồng hành, hợp tác và trách nhiệm xã hội. Từ năm 2020, ông từng tuyên bố sẽ chấm dứt hình ảnh “Samsung không có công đoàn” và thúc đẩy đối thoại với người lao động.

Sau khi vượt qua nguy cơ đình công lớn nhất lịch sử công ty, Samsung được dự báo sẽ tập trung mạnh hơn vào việc củng cố năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực bán dẫn và tìm kiếm động lực tăng trưởng mới trong bối cảnh chu kỳ siêu tăng trưởng của ngành chip đang quay trở lại.

Tuy nhiên, nhiều thách thức vẫn còn phía trước đối với Chủ tịch Lee Jae-yong, đặc biệt là việc hàn gắn mâu thuẫn nội bộ giữa các tổ chức lao động và xây dựng một hệ thống lương thưởng minh bạch, công bằng nhưng vẫn đảm bảo nguyên tắc “có thành tích thì có tưởng thưởng”.

Một đại diện giới doanh nghiệp Hàn Quốc nhận định: “Vai trò lãnh đạo của Lee Jae-yong là nền tảng quan trọng giúp giải quyết cuộc khủng hoảng đình công lần này. Điều quan trọng tiếp theo là làm sao để tinh thần đối thoại và hợp tác thực sự bén rễ trong toàn bộ tổ chức.”