Các nước châu Á thận trọng tính toán cách tiếp cận Mỹ khi vị thế của ông Trump suy yếu

Sau thất bại nặng nề của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, Tổng thống Mỹ Donald Trump chuẩn bị công du châu Á. Trong bối cảnh này, lãnh đạo các nước trong khu vực được cho là đang cân nhắc điều chỉnh cách tiếp cận Washington, vừa tránh gây căng thẳng với ông Trump, vừa theo dõi những thay đổi trong tương quan quyền lực chính trị tại Mỹ.

Dù thất bại trong bầu cử, ông Trump vẫn là người đứng đầu chính quyền Mỹ và nắm quyền hạn đáng kể trong các lĩnh vực đối ngoại, an ninh và thương mại. Vì vậy, các nước châu Á khó có thể công khai thách thức hay làm phật ý nhà lãnh đạo Mỹ, bởi điều đó có thể kéo theo những bất lợi trong quan hệ song phương.

Tuy nhiên, giới quan sát nhận định các nước sẽ thận trọng hơn trong quan hệ với Washington, đồng thời để ngỏ khả năng điều chỉnh chính sách khi cán cân quyền lực tại Mỹ thay đổi. Với việc đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát đa số tại cả Thượng viện và Hạ viện, nhiều chính phủ châu Á kỳ vọng Quốc hội Mỹ sẽ tăng cường giám sát và kiềm chế chính sách đối ngoại đơn phương của ông Trump. Các nước cũng được cho là sẽ đẩy mạnh vận động hành lang với phía đảng Dân chủ.

Trả lời Politico ngày 15/11, ông Kurt Tong, cựu Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách các vấn đề Đông Á và Thái Bình Dương dưới thời Tổng thống Barack Obama, nhận định lãnh đạo các nước châu Á luôn theo dõi rất sát tương quan quyền lực tại Mỹ và có thể cho rằng vị thế của ông Trump đã suy yếu phần nào.

Một nhà ngoại giao châu Á cũng cho rằng các nhà lãnh đạo nước ngoài hiện không còn cảm thấy bị ông Trump gây sức ép như trước.

Bà Piper Campbell, cựu Đại sứ Mỹ tại Phái đoàn Mỹ bên cạnh ASEAN, cho biết các quan chức châu Á đang ngày càng quan tâm đến khả năng Quốc hội Mỹ có thể thực hiện những biện pháp nào để hạn chế quyền hoạch định chính sách của Tổng thống Trump. Theo bà, chính phủ các nước trong khu vực đặc biệt chú ý đến sự thay đổi quyền lực tại Quốc hội Mỹ cũng như cuộc cạnh tranh nội bộ đảng Dân chủ liên quan đến cuộc bầu cử tổng thống tiếp theo.

Trong khi đó, ông Scott Marciel, cựu Phó Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách Đông Á và Thái Bình Dương dưới thời chính quyền Obama, cho rằng lãnh đạo một số nước châu Á có thể lựa chọn cách ứng xử kín đáo và thận trọng, chờ đến khi ông Trump rời nhiệm sở.

Politico cũng dự báo một số quốc gia châu Á có thể trì hoãn thực hiện các thỏa thuận thương mại đã ký với Mỹ. Tờ báo dẫn nghi vấn từ chính quyền Trump rằng Hàn Quốc đã có động thái tương tự khi chậm đưa ra quyết định về các hạng mục đầu tư trị giá 350 tỷ USD vào Mỹ.

Trong chuyến công du lần này, Tổng thống Trump sẽ tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN tại Manila (Philippines), sau đó di chuyển đến Thâm Quyến (Trung Quốc) để dự Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC).