Iran thúc đẩy việc đưa vào sử dụng một tuyến đường đơn cho eo biển Hormuz

Iran và Oman đang thảo luận về các phương án mở lại eo biển Hormuz, trong đó có việc đưa vào sử dụng một tuyến đường mới ở giữa eo biển. Trước đây, tuyến đường này được chia thành hai phần: một bên phía Bắc do Iran quản lý và một bên phía Nam do Oman quản lý. Mục tiêu là thống nhất các tuyến đường này thành một tuyến đường đơn.
Ngày 5 tháng 8, hãng tin PressTV của Iran dẫn lời một quan chức cấp cao của Iran cho biết cuộc thảo luận giữa Iran và Oman về eo biển Hormuz đã bước vào "giai đoạn mới" và "gần đạt được thỏa thuận". PressTV cho biết mục tiêu của cuộc thảo luận hiện tại giữa Iran và Oman là "đưa vào sử dụng tuyến đường trung gian để đảm bảo an toàn cho việc đi lại đồng thời bảo vệ quyền lợi của Iran, quốc gia ven biển". Nguồn tin cho biết, nếu tuyến đường trung gian này được triển khai, nó sẽ thay thế các tuyến đường phía Bắc và phía Nam hiện tại.
Eo biển Hormuz, nơi có độ rộng hẹp nhất chỉ 34 km, đã được sử dụng như một tuyến đường hàng hải quốc tế cho đến khi chiến tranh bùng nổ vào tháng 2. Theo chế độ phân tách giao thông hai chiều được Liên Hợp Quốc thông qua vào năm 1968, eo biển này đã được chia thành hai tuyến đường.
Tuy nhiên, sau khi chiến tranh nổ ra, Iran đã thực hiện việc phong tỏa eo biển Hormuz và yêu cầu tất cả các tàu thuyền phải sử dụng "tuyến đường phía Bắc mới" đi qua khu vực gần đảo Larak của Iran. Đồng thời, Iran cũng đã chuẩn bị để thu phí "phí qua lại" đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
Sau đó, vào tháng 6, khi một thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran được ký kết, Mỹ đã đề xuất tuyến đường phía Nam chạy dọc theo bờ biển Oman như một giải pháp thay thế cho việc đi lại tự do qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, Iran đã từ chối đề xuất này và tiếp tục thực hiện các cuộc tấn công bổ sung vào tàu thuyền, dẫn đến tình trạng xung đột vũ trang gần đây.
PressTV cho biết "tuyến đường trung gian là một giải pháp thực tiễn và hợp pháp", đồng thời khẳng định rằng "đây không phải là hành động xâm lược hay phong tỏa, mà là để đảm bảo rằng eo biển Hormuz không bị biến thành vũ khí chống lại chủ quyền lãnh thổ của Iran". Họ cũng nhấn mạnh rằng "các tuyến đường chính thức hiện tại của eo biển Hormuz đã nằm trong lãnh hải của Oman từ năm 1968, nhưng trong nhiều thập kỷ qua, Iran không phản ứng nhạy cảm với các thỏa thuận này. Tuy nhiên, tình hình đã thay đổi cơ bản trong 5 tháng qua, do khả năng các lực lượng quân sự của Mỹ và các đồng minh trong khu vực có thể lợi dụng tuyến đường này để tấn công Iran, khiến Iran không còn khả năng giữ thái độ thận trọng như trước".
Trước đó, vào ngày 4 tháng 8, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmail Baghaei, cho biết các cuộc đàm phán giữa Iran và Oman đang diễn ra tích cực cả về mặt kỹ thuật và chính trị, với trọng tâm là xác định một tuyến đường an toàn cho các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz. Ông cho biết, "chúng tôi đang thảo luận về việc thiết lập một tuyến đường đơn có thể đi lại hai chiều" thay vì nhiều tuyến đường riêng biệt.
Ngoài ra, Iran cũng đang yêu cầu quyền kiểm soát đối với các tàu vào (inbound) và quyền giám sát đối với các tàu ra (outbound) trong các cuộc thảo luận với Oman, theo thông tin từ một nguồn tin cấp cao của Iran được Reuters dẫn lời. Nguồn tin này cho biết đây là "kế hoạch tổng thể hiện đang được thảo luận", trong đó việc đi lại ra ngoài sẽ được thực hiện sau khi Oman thông báo cho Iran và nhận được sự cho phép. Họ cũng cho biết "Iran có thể không thay đổi lập trường này", vì Iran đã lùi một bước từ yêu cầu kiểm soát toàn bộ cả hai chiều. Trước đó, Iran đã từ chối đề xuất của Oman về việc chia sẻ tuyến đường qua eo biển Hormuz một cách công bằng vì lý do an ninh.
Trong khi đó, theo thông tin từ trang tin tức Mỹ Axios, Mỹ đang gần đạt được thỏa thuận mở lại tạm thời eo biển Hormuz miễn phí trong 60 ngày với Iran. Theo đó, các tàu vào sẽ sử dụng tuyến đường phía Bắc và các tàu ra sẽ sử dụng tuyến đường phía Nam.
Tuyến đường trung gian sẽ được đưa vào sử dụng sau khi thực hiện công tác gỡ mìn trong 30 ngày và ký kết thỏa thuận vĩnh viễn giữa Oman và Iran về eo biển Hormuz, theo Axios.



* Bài viết này được dịch tự động bằng AI.

• #Iran-Oman
• #tuyến đường trung gian
• #eo biển Hormuz