Nỗi dilemma của Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới
Khi nước rút, đá lộ ra. Câu nói của Tô Đông Pha từ thời Đường đã trở thành câu mô tả ngắn gọn nhất cho nền kinh tế thế giới ngày nay.

Trong thời kỳ tràn đầy thanh khoản và lạc quan, thế giới đã nổi lên trên làn sóng tăng trưởng. Tuy nhiên, khi cú sốc chiến tranh đẩy nước biển ra xa, những điểm yếu cấu trúc ẩn giấu bên dưới đã đồng loạt lộ diện. Vị trí hiện tại của Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, chính là "đáy sông".
Các phương tiện truyền thông toàn cầu đã nhận thấy những dấu hiệu này. BBC của Anh gần đây đã phân tích rằng tác động của cuộc chiến tranh Iran đã gây ra cú sốc lớn cho ngành công nghiệp dệt may và thời trang của Trung Quốc. Giá dầu, nguyên liệu chính cho sợi tổng hợp, đã tăng vọt, khiến giá polyester tăng khoảng 20% trong thời gian ngắn, dẫn đến chi phí sản xuất tăng. Các nhà máy ở Quảng Châu và Chiết Giang không thể chịu nổi gánh nặng chi phí, buộc phải hoãn đơn hàng hoặc giảm sản xuất. Một số thương nhân cảnh báo rằng "với cấu trúc chi phí hiện tại, việc tăng giá quần áo toàn cầu là điều không thể tránh khỏi".
Cuộc chiến đã đẩy giá dầu lên cao, và cú sốc này đã chuyển sang giá quần áo thông qua ngành dệt may, cho thấy mức độ phụ thuộc sâu sắc của cấu trúc công nghiệp hiện đại vào dầu mỏ.
Vấn đề là điều này không chỉ giới hạn trong ngành dệt may. Financial Times và Wall Street Journal chỉ ra rằng toàn bộ ngành sản xuất của Trung Quốc đang phải đối mặt với "áp lực kép" từ việc tăng giá nguyên liệu và gián đoạn logistics. Đặc biệt, ngành công nghiệp xe điện, vốn phụ thuộc nhiều vào thị trường Trung Đông, đang chịu đựng cú sốc không mong đợi. Cuộc chiến đã làm tắc nghẽn logistics, khiến các xe xuất khẩu chất đống tại cảng, và dòng tiền đang bị siết chặt nhanh chóng. Một số doanh nghiệp gần như đã ngừng hoạt động vì tỷ lệ xuất khẩu sang Trung Đông chiếm tới 80-90%.
Nhu cầu vẫn tồn tại nhưng nguồn cung bị tắc nghẽn, đây là đặc điểm của nền kinh tế chiến tranh.
Cảnh tượng này không chỉ đơn thuần là sự suy giảm kinh tế. Đó là sự phơi bày cấu trúc. Những vấn đề thường bị che lấp bởi thanh khoản và lạc quan giờ đây đã lộ diện dưới cú sốc bên ngoài của cuộc chiến tranh. Như Warren Buffett đã nói, "Chỉ khi nước rút, chúng ta mới biết ai là người không mặc đồ bơi"; tình huống này đã trở thành hiện thực.
Cú sốc kinh tế này ngay lập tức dẫn đến những tình huống khó khăn trong ngoại giao. Trung Quốc là quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, với khoảng 10 triệu thùng mỗi ngày, trong đó một lượng lớn đi qua Trung Đông, đặc biệt là eo biển Hormuz. Eo biển này giống như "dây thừng của nền kinh tế thế giới", nơi khoảng 20% lượng dầu toàn cầu đi qua. Nếu khu vực này bị phong tỏa hoặc trở nên nguy hiểm, nền kinh tế Trung Quốc sẽ đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn cung thực sự, không chỉ đơn thuần là tăng giá.
Trung Quốc đã tích trữ dầu dự trữ chiến lược để chuẩn bị cho tình huống này. Tuy nhiên, Cơ quan Năng lượng Quốc tế chỉ ra rằng dầu dự trữ chỉ là biện pháp tạm thời và không thể giải quyết vấn đề lâu dài. Nó có thể giúp mua thêm vài tuần hoặc vài tháng, nhưng không thể thay thế chuỗi cung ứng. Hơn nữa, các nguồn cung thay thế từ Venezuela, Iran cũng đang trong tình trạng không ổn định do các lệnh trừng phạt và rủi ro địa chính trị.
Các công ty dầu mỏ nhà nước Trung Quốc như Sinopec và Sinochem cũng đang chịu áp lực. Khi giá dầu tăng vọt, biên lợi nhuận lọc dầu trở nên không ổn định, và chính sách kiểm soát giá của chính phủ càng làm cho lợi nhuận của các doanh nghiệp giảm mạnh. Các phương tiện truyền thông quốc tế đánh giá rằng những công ty này đã bước vào "chế độ quản lý khủng hoảng". Đây không chỉ là vấn đề của các doanh nghiệp mà còn cho thấy nền tảng năng lượng của nền kinh tế quốc gia đang bị lung lay.
Trong quá trình này, những lo lắng trong ngoại giao của Trung Quốc càng trở nên sâu sắc. Trung Quốc cần duy trì mối quan hệ hợp tác chiến lược với Iran, đồng thời tăng cường quan hệ kinh tế với Ả Rập Xê Út. Mặc dù có thể mở rộng nguồn cung dầu từ Nga, nhưng vẫn tồn tại những hạn chế về logistics và hệ thống thanh toán.
Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược với Mỹ, chuỗi cung ứng năng lượng càng trở nên chính trị hóa. Reuters phân tích rằng "Trung Quốc đang tự định vị mình là một đối tác kinh tế ổn định và một người hòa giải hòa bình, nhưng thực tế lại đang hoạt động trong bối cảnh lợi ích cấp bách về an ninh năng lượng".
Iran cũng không chỉ là một nhà cung cấp đơn thuần. Vị trí địa chính trị có thể kiểm soát eo biển Hormuz tự nó đã trở thành tài sản chiến lược. Ngay cả khi không thực hiện phong tỏa, chỉ cần khả năng này cũng đủ khiến thị trường dao động. Điều này dẫn đến việc tăng giá và phí bảo hiểm, cũng như mở rộng rủi ro logistics. Cuối cùng, năng lượng không còn đơn thuần là hàng hóa mà trở thành "tài sản chiến lược" liên quan đến chính trị, quân sự và ngoại giao.
Nga là một yếu tố khác. Sau các lệnh trừng phạt của phương Tây, Nga đã cung cấp dầu cho Trung Quốc và Ấn Độ với giá giảm, xây dựng một thị trường mới. Điều này có lợi cho Trung Quốc trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài, nó tiềm ẩn nguy cơ phụ thuộc năng lượng vào một số quốc gia nhất định. Mỹ đang cố gắng kiềm chế xu hướng này và sử dụng chuỗi cung ứng năng lượng như một công cụ chiến lược. Tất cả những động thái này đang đan xen nhau, khiến thế giới rơi vào cấu trúc "phong tỏa và phản phong tỏa".
Trong cuộc chiến ngoại giao phức tạp này, Trung Quốc cố gắng duy trì sự cân bằng. Tuy nhiên, sự cân bằng ngày càng trở nên khó khăn. Hợp tác với một bên lại dẫn đến căng thẳng với bên kia. Kinh tế yêu cầu nguồn cung ổn định, nhưng môi trường chính trị không cho phép sự ổn định đó. Mâu thuẫn này chính là nỗi dilemma của Trung Quốc.
Tháng tới sẽ là thời điểm thử thách cho nỗi dilemma này. Nếu giá dầu tiếp tục tăng, áp lực chi phí đối với ngành sản xuất sẽ càng lớn. Nếu xuất khẩu không phục hồi, vấn đề tồn kho và nợ sẽ đồng thời xấu đi. Nhu cầu nội địa cũng có khả năng bị thu hẹp dưới áp lực tăng giá. Các ngân hàng đầu tư quốc tế đã liên tiếp điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng ngắn hạn của Trung Quốc.
Xem tình hình này như một chu kỳ kinh tế đơn giản là điều nguy hiểm. Đó là sự phơi bày những điểm yếu cấu trúc. Nền kinh tế Trung Quốc đã phát triển dựa trên ba trụ cột: sản xuất chi phí thấp, chuỗi cung ứng ổn định và xuất khẩu quy mô lớn. Tuy nhiên, hiện tại cả ba trụ cột này đều đang bị lung lay. Giá nguyên liệu tăng, gián đoạn logistics và rủi ro địa chính trị đang cùng hoạt động. Thực sự là
khi nước rút, đá lộ ra.
Khi nước rút vì chiến tranh, những viên đá bên dưới đã lộ diện.
Trung Quốc có thể vượt qua cuộc khủng hoảng này trong ngắn hạn bằng cách sử dụng dầu dự trữ và ngoại giao. Tuy nhiên, về lâu dài, họ không thể tránh khỏi việc tái cấu trúc năng lượng, đa dạng hóa chuỗi cung ứng và nâng cao cấu trúc công nghiệp. Vấn đề là thời gian không còn nhiều.
Cuộc chiến không chờ đợi, và thị trường phản ứng nhanh hơn.
Cuối cùng, câu hỏi chỉ còn lại một.
"Liệu cuộc khủng hoảng này có kết thúc như một cú sốc tạm thời hay sẽ trở thành cơ hội cho một sự chuyển đổi cấu trúc?"
Lịch sử luôn trả lời theo cùng một cách.
Khi nước rút, đá lộ ra.
Và trên những viên đá lộ ra đó, trật tự của thời đại tiếp theo sẽ được xây dựng lại.
※ Bài viết này được viết bằng cách sử dụng AI tạo sinh và đã được biên tập viên xem xét.
* Bài viết này được dịch tự động bằng AI.
© Bản quyền thuộc về Thời báo Kinh tế AJU & www.ajunews.com: Việc sử dụng các nội dung đăng tải trên vietnam. kyungjeilbo.com phải có sự đồng ý bằng văn bản của Aju News Corporation.



