Từ tuyến đi bộ ven sông Hương đến đảo Dã Viên, Huế đang hình thành những điểm đến du lịch về đêm hấp dẫn với hệ thống chiếu sáng thông minh. Hợp tác với Cơ quan Hợp tác Quốc tế Hàn Quốc (KOICA), thành phố vận dụng kinh nghiệm phát triển đô thị của Gyeongju để xây dựng không gian văn hóa đa chức năng, hướng tới phát triển bền vững.
Huế, cố đô của Việt Nam và là nơi lưu giữ dấu ấn lịch sử của triều Nguyễn (1802–1945), đang từng bước mở ra một diện mạo mới. Những bức tường thành, mái ngói đỏ nhuốm màu thời gian, hồ nước và vườn cây trong Hoàng thành – Di sản văn hóa thế giới được UNESCO công nhận – vẫn lưu giữ vẻ đẹp uy nghi của kinh đô xưa. Trên nền tảng di sản ấy, thành phố đang tìm hướng kết hợp hài hòa giữa văn hóa truyền thống và công nghệ số.
Mặc dù Hoàng thành không nằm trong phạm vi triển khai trực tiếp của các dự án KOICA, vẻ đẹp lịch sử và kiến trúc của khu di sản vẫn là nguồn cảm hứng quan trọng cho định hướng phát triển Huế thành đô thị văn hóa thông minh.
Khi màn đêm buông xuống, Huế khoác lên mình diện mạo khác biệt. Một trong những thay đổi nổi bật đến từ dự án hỗ trợ xây dựng đô thị thông minh về văn hóa và du lịch tại thành phố Huế do KOICA hỗ trợ. Khu vực ven sông Hương, đặc biệt là công viên Lê Lợi và tuyến đường đi bộ ven sông được xây dựng trong khuôn khổ dự án thí điểm, đã trở thành điểm đến thu hút đông đảo người dân và du khách.
Trong chuyến khảo sát ngày 7/9, phóng viên ghi nhận hệ thống đèn trang trí lấp lánh như dải ngân hà, cùng những tia laser trên tán cây tạo hiệu ứng tựa đàn đom đóm, mang đến khung cảnh huyền ảo dọc tuyến đi bộ.
Địa điểm được gọi là “cây đom đóm” thu hút nhiều bạn trẻ địa phương đến chụp ảnh, quay video để đăng lên TikTok, Instagram và các mạng xã hội khác. Nhờ sức lan tỏa trên mạng xã hội, cảnh quan về đêm tại đây ngày càng được biết đến rộng rãi, trở thành một sản phẩm du lịch đặc trưng của Huế.
Nhiều du khách quốc tế và người dân địa phương đánh giá tích cực về những thay đổi mà tuyến đi bộ mang lại. Maria, một du khách Tây Ban Nha đến đây cùng người bạn Italy, cho biết cô tình cờ phát hiện địa điểm này sau khi đi bộ qua cây cầu vào tối hôm trước và bị thu hút bởi ánh đèn đẹp mắt.
“Ở đây cách xa tiếng ồn của ô tô, lại gần sông nên đi bộ rất dễ chịu”, cô chia sẻ.
Lê Minh Khánh, một nhân viên văn phòng từ Hải Phòng đến Huế du lịch, cũng bày tỏ sự thích thú: “Đây là tuyến đường đi bộ đẹp nhất mà tôi từng trải nghiệm. Ánh sáng như dải ngân hà và những cây đom đóm rất đẹp. Trong năm ngày ở đây, tôi nhận thấy tuyến đi bộ này là nơi tập trung đông người nhất”.
Những người từng chứng kiến khu vực trước và sau khi tuyến đi bộ được xây dựng cũng nhận thấy sự thay đổi rõ rệt. Một người dân địa phương cho biết trước đây, bờ sông không có hệ thống chiếu sáng, cây cối mọc um tùm nên hầu như không có người đến vui chơi. Hiện nay, khu vực này đông đúc hơn, cảnh quan đẹp hơn và được nhiều người giới thiệu cho bạn bè.
◆ Trung tâm điều hành đô thị hoạt động 24/7, hỗ trợ bảo đảm an ninh và ứng phó thiên tai
Đằng sau diện mạo lung linh của những tuyến phố thông minh là hệ thống thu thập và quản lý dữ liệu trên phạm vi toàn thành phố. Trung tâm điều hành đô thị thông minh (IOC) của Huế đang ứng dụng các giải pháp công nghệ trong khuôn khổ hợp tác với KOICA để nâng cao hiệu quả quản lý đô thị.
Trung tâm có 51 nhân viên, được chia thành ba nhóm gồm quản lý đô thị thông minh, hạ tầng công cộng đô thị và vận hành ứng dụng. Các nhóm làm việc theo ca liên tục 24 giờ mỗi ngày để theo dõi hạ tầng và hỗ trợ bảo đảm an ninh, trật tự.
IOC thu thập, phân tích dữ liệu theo thời gian thực từ bốn nguồn chính: khoảng 800 camera giám sát tại khu vực sông Hương, phản ánh của người dân, không gian mạng và các thiết bị Internet vạn vật (IoT) cung cấp thông tin khí hậu.
Trước đây, khi xảy ra sự cố, cơ quan chức năng thường khó phát hiện nếu chưa có người dân trình báo, khiến quá trình xử lý kéo dài. Từ khi hệ thống camera và trung tâm điều hành được đưa vào sử dụng, nhiều vấn đề có thể được phát hiện sớm và xử lý chủ động hơn.
Ông Trần Trọng Hiếu, Giám đốc IOC, cho biết việc thu thập dữ liệu theo thời gian thực giúp công tác quản lý hành chính nhanh chóng và thuận tiện hơn. Chẳng hạn, trung tâm có thể phát hiện sớm tình trạng xe máy đỗ trái phép chắn trước cửa hàng và thông báo cho chủ cửa hàng để xử lý.
Ông cũng cho biết khu vực miền Trung thường xuyên phải đối mặt với mưa lớn, lũ lụt và tình trạng mất điện. Để duy trì hoạt động trong các tình huống khẩn cấp, trung tâm đã được trang bị hệ thống đường dây điện ưu tiên và máy phát điện dự phòng, bảo đảm công tác giám sát không bị gián đoạn khi xảy ra thiên tai.
◆ Chủ động đầu tư mở rộng đường đi bộ, tạo nền tảng phát triển đô thị trực thuộc Trung ương
Một trong những yếu tố giúp Huế từng bước phát triển theo mô hình đô thị thông minh là tầm nhìn quy hoạch dài hạn và sự phối hợp giữa chính quyền địa phương với các đối tác quốc tế.
Ông Hoàng Hải Minh, Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế, người phụ trách các lĩnh vực kinh tế và phát triển đô thị, đã có quá trình trao đổi với các chuyên gia quy hoạch đô thị Hàn Quốc thông qua KOICA từ năm 2010. Ông cũng là một trong những nhân vật chủ chốt tham gia thúc đẩy thông qua quy hoạch tổng thể thành phố Huế năm 2014.
Xuất thân là kiến trúc sư và từng giữ cương vị Chủ tịch Hội Kiến trúc sư tỉnh Thừa Thiên Huế, ông Minh lấy Gyeongju của Hàn Quốc làm hình mẫu tham khảo trong việc dung hòa giữa bảo tồn di sản văn hóa và phát triển đô thị. Trên cơ sở đó, định hướng xây dựng Huế thành đô thị di sản văn hóa thông minh từng bước được hoàn thiện.
Theo ông Minh, đóng góp của KOICA không chỉ nằm ở nguồn hỗ trợ tài chính mà còn giúp thay đổi cách tiếp cận trong quy hoạch và phát triển thành phố.
“Dựa trên thành công của tuyến đi bộ do KOICA hỗ trợ, thành phố đã chủ động bố trí thêm ngân sách địa phương để mở rộng tuyến đi bộ ven sông Hương”, ông cho biết. Theo ông, điều quan trọng là chính quyền không còn chỉ chú trọng xây dựng cơ sở vật chất mà ngày càng quan tâm đến trải nghiệm của người dân và du khách.
Ông Minh nhận định sự hỗ trợ về quy hoạch đô thị của KOICA đã góp phần giúp Huế hiện thực hóa tầm nhìn kết hợp di sản, sinh thái và đô thị thông minh, đồng thời tạo nền tảng cho quá trình phát triển thành đô thị trực thuộc Trung ương với hệ thống hạ tầng chất lượng cao.
Hợp tác giữa Huế và KOICA được triển khai qua nhiều giai đoạn. Hai giai đoạn đầu của chương trình hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) đã giúp thành phố xây dựng định hướng quy hoạch tổng thể và phát triển cơ sở hạ tầng, trong đó có tuyến đi bộ ven sông Hương.
Giai đoạn ba, đang được triển khai trong thời kỳ 2021–2028, có tổng vốn 13,98 triệu USD, tương đương khoảng 18,8 tỷ won. Chương trình tập trung xây dựng nền tảng cho trung tâm văn hóa và du lịch thông minh tại Huế, đồng thời phát triển tuyến phố thông minh dọc sông Hương.
◆ Đảo Dã Viên hướng tới trở thành không gian văn hóa đa chức năng
Tiếp nối những kết quả đạt được, Huế đang chuẩn bị khởi công trong năm nay dự án không gian văn hóa đa chức năng và cầu đi bộ trên đảo Dã Viên, nằm giữa sông Hương.
Khu vực dự án rộng 10,5 ha, dự kiến tích hợp các không gian triển lãm và trải nghiệm văn hóa, du lịch thông minh, tháp ngắm cảnh, công viên văn hóa cùng các tiện ích nghỉ ngơi. Công trình được kỳ vọng sẽ trở thành điểm đến văn hóa và du lịch mới của thành phố.
Thiết kế do Công ty kiến trúc Sila của Việt Nam phối hợp với văn phòng kiến trúc FUHAHAHA của Hàn Quốc thực hiện, có tính đến điều kiện khí hậu và bối cảnh lịch sử của Huế.
Ông Nguyễn Hữu Sơn Dương, đại diện Công ty kiến trúc Sila, cho biết người dân sống ven sông Hương không quay lưng với dòng sông ngay cả khi xảy ra lũ lụt. Vì vậy, nhóm thiết kế muốn phản ánh đặc điểm tự nhiên của khu vực, nơi các công trình có thể bị ngập khi nước dâng và để lại dấu vết tự nhiên khi nước rút.
Theo ông, dự án cũng hướng tới bảo tồn những công trình cũ thay vì phá bỏ toàn bộ để xây dựng mới. Trong đó có tháp nước cao từng được sử dụng làm công trình cấp nước. Thiết kế vận dụng triết lý không gian mở của kiến trúc truyền thống Việt Nam, tạo những khoảng trống kết nối với dòng sông và liên kết hài hòa giữa quá khứ với hiện tại.
Cây cầu đi bộ nối đảo Dã Viên cũng được thiết kế để người đi bộ có thể thong thả ngắm nhìn cảnh quan và cảm nhận nhịp sống của thành phố.
Ông Dương nhấn mạnh rằng sau khi không gian văn hóa đa chức năng hoàn thành, việc tổ chức thường xuyên các hoạt động sáng tạo với nội dung phong phú và được đầu tư chuyên nghiệp sẽ là yếu tố quyết định thành công. Ông kỳ vọng nơi đây trở thành không gian để người dân gặp gỡ, giao lưu, làm việc và tận hưởng thời gian nghỉ ngơi.
Về phía chính quyền thành phố, ông Hoàng Hải Minh cho biết Huế mong muốn nâng tầm quan hệ hợp tác với Hàn Quốc theo hướng toàn diện hơn. Theo ông, văn hóa và di sản sẽ là nền tảng hợp tác, trong khi công nghệ, hạ tầng và đầu tư đóng vai trò động lực tăng trưởng.
Ông cũng bày tỏ kỳ vọng trong tương lai sẽ có đường bay thẳng giữa Hàn Quốc và Huế, qua đó thu hút thêm du khách từ hai nước và thúc đẩy các hoạt động giao lưu thực chất.
Từ Hoàng thành uy nghi mang dấu ấn triều Nguyễn đến tuyến đi bộ ven sông Hương rực sáng trong đêm và không gian văn hóa đa chức năng dự kiến hình thành trên đảo Dã Viên, Huế đang từng bước tìm kiếm mô hình phát triển mới. Thành phố hướng tới kết hợp bảo tồn di sản với công nghệ hiện đại, tạo sức hút du lịch đồng thời nâng cao chất lượng sống của người dân.
HO THI LONG AN
ahn@ajunews.com
© Bản quyền thuộc về Thời báo Kinh tế AJU & www.ajunews.com: Việc sử dụng các nội dung đăng tải trên vietnam. kyungjeilbo.com phải có sự đồng ý bằng văn bản của Aju News Corporation.
