[PHỎNG VẤN ĐỘC QUYỀN] Chủ tịch VUFO Phan Anh Sơn: "Từ kết nối đến cùng tạo giá trị trong quan hệ Việt - Hàn"

Nhân chuyến thăm chính thức Hàn Quốc của Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Trần Thanh Mẫn và Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam, quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc tiếp tục nhận được sự quan tâm đặc biệt. Bên cạnh hợp tác chính trị, kinh tế và thương mại, giao lưu nhân dân được xem là một trong những nền tảng quan trọng tạo nên sự gắn kết lâu dài giữa hai quốc gia.

Trao đổi với Báo Kinh tế Aju, ông Phan Anh Sơn, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam (VUFO), đã chia sẻ về định hướng thúc đẩy giao lưu nhân dân, vai trò của cộng đồng người Việt Nam và Hàn Quốc, hợp tác giữa các địa phương, giao lưu thanh niên cũng như trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong việc vun đắp tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước.

◆ Từ giao lưu đến cùng tạo ra những giá trị cụ thể

Phóng viên: Thưa Chủ tịch, trong khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Hàn Quốc, VUFO định hướng như thế nào để giao lưu nhân dân giữa hai nước ngày càng đi vào chiều sâu và thực chất?

Chủ tịch Phan Anh Sơn: Sau hơn ba thập kỷ thiết lập quan hệ ngoại giao, quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc đã phát triển nhanh chóng và toàn diện. Việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào năm 2022, cùng các chuyến thăm cấp cao gần đây, đã tạo thêm động lực mới cho quan hệ song phương.

Trong các trao đổi cấp cao, hai bên đều nhấn mạnh vai trò của văn hóa, giáo dục, giao lưu nhân dân, cộng đồng và hợp tác địa phương trong việc củng cố nền tảng xã hội của quan hệ hai nước.

Từ góc độ đối ngoại nhân dân, chúng tôi mong muốn thúc đẩy một sự chuyển biến quan trọng: từ giao lưu đơn thuần sang kết nối, từ kết nối sang hợp tác và từ hợp tác cùng tạo ra những giá trị cụ thể cho cộng đồng cũng như cho quan hệ giữa hai nước.

Trước hết, bên cạnh các hoạt động giao lưu văn hóa và nghệ thuật, cần mở rộng hợp tác sang những lĩnh vực gắn với các động lực phát triển mới như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, bảo vệ môi trường và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

VUFO cũng chú trọng tăng cường kết nối giữa các địa phương, trường đại học, viện nghiên cứu, hiệp hội doanh nghiệp và các tổ chức cộng đồng của hai nước. Chúng tôi mong muốn tạo điều kiện để các đối tác không chỉ gặp gỡ mà có thể tìm thấy những cơ hội hợp tác phù hợp với nhu cầu và thế mạnh của mình.

Điều quan trọng là các cuộc gặp gỡ cần hướng tới những chương trình, dự án hợp tác lâu dài. Khi giao lưu giữa người dân, học giả, doanh nhân hay các tổ chức mở ra những kết quả thiết thực, nền tảng hữu nghị giữa hai nước sẽ ngày càng bền vững.

◆ Cộng đồng Việt - Hàn: Những “cầu nối” tự nhiên giữa hai quốc gia

Phóng viên: Cộng đồng người Việt Nam tại Hàn Quốc, người Hàn Quốc tại Việt Nam và các gia đình đa văn hóa đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong quan hệ giữa hai nước. VUFO có những định hướng nào để phát huy vai trò của những cộng đồng này?

Chủ tịch Phan Anh Sơn: Tôi cho rằng cộng đồng người Việt Nam tại Hàn Quốc và người Hàn Quốc tại Việt Nam chính là những cầu nối tự nhiên giữa hai nước.

Trong cuộc gặp gần đây với Chủ tịch Hội người Hàn Quốc tại Hà Nội, tôi đã đề xuất hai bên phối hợp tổ chức các cuộc gặp định kỳ với cộng đồng người Hàn Quốc đang sinh sống và làm việc tại Việt Nam, trước mắt tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, sau đó có thể mở rộng tới những địa phương có đông người Hàn Quốc.

Mục tiêu không phải chỉ tổ chức thêm một sự kiện, mà là tạo ra một kênh để cộng đồng có thể gặp gỡ, trao đổi thông tin, chia sẻ những vấn đề họ quan tâm và đưa ra các đề xuất. Trên cơ sở đó, VUFO có thể phối hợp với các cơ quan, địa phương và tổ chức hữu nghị để hỗ trợ hoặc chuyển những đề xuất phù hợp tới đúng nơi.

Đối với cộng đồng người Việt Nam tại Hàn Quốc, chúng tôi mong muốn tăng cường sự tham gia của các hội đoàn người Việt, những người từng học tập và làm việc tại Hàn Quốc, cũng như các gia đình đa văn hóa vào các hoạt động hữu nghị.

Họ có trải nghiệm trực tiếp về cả hai xã hội, hiểu những điểm tương đồng cũng như khác biệt giữa hai nền văn hóa. Chính những trải nghiệm gần gũi trong cuộc sống thường ngày có thể giúp người dân hai nước hiểu nhau hơn.
Tôi nghĩ đó cũng là cách để hình thành những “đại sứ nhân dân” một cách tự nhiên và bền vững nhất.

◆ Kết nối mạng lưới các tổ chức hữu nghị

Phóng viên: Hiện nay, nhiều tổ chức hữu nghị Việt Nam và Hàn Quốc đang hoạt động tích cực. VUFO hỗ trợ và đồng hành như thế nào để các tổ chức này tăng cường kết nối và triển khai những hoạt động hợp tác thực chất hơn?

Chủ tịch Phan Anh Sơn: Mạng lưới đối tác của VUFO tại Hàn Quốc hiện nay khá đa dạng, từ các tổ chức hữu nghị nhân dân, đoàn thể xã hội, giới nghị sĩ, viện nghiên cứu, trường đại học đến các hiệp hội doanh nghiệp. Đây là một nguồn lực rất quan trọng đối với hoạt động đối ngoại nhân dân.

VUFO không làm thay các tổ chức hữu nghị mà chủ yếu đóng vai trò kết nối, hỗ trợ và tạo điều kiện để các tổ chức phát huy thế mạnh của mình.

Chúng tôi cung cấp thông tin, chia sẻ những định hướng hợp tác và kết nối các tổ chức với những đối tác phù hợp. Đồng thời, VUFO cũng mong muốn mở rộng mạng lưới hợp tác, đưa các tổ chức hữu nghị kết nối nhiều hơn với doanh nghiệp, các tổ chức chuyên môn và những đối tác có khả năng cùng triển khai các chương trình cụ thể.

Một hướng quan trọng khác là khuyến khích các hoạt động hợp tác được xây dựng theo dự án, với mục tiêu và kết quả rõ ràng. Giao lưu nhân dân cần được đổi mới cả về nội dung lẫn phương thức để đáp ứng những yêu cầu mới của quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc.

◆ Đưa hợp tác về gần hơn với địa phương và người dân

Phóng viên: Bên cạnh giao lưu ở cấp trung ương, sự kết nối giữa các địa phương hai nước cũng ngày càng sôi động. VUFO hỗ trợ các địa phương như thế nào để hoạt động giao lưu nhân dân mang lại hiệu quả thiết thực?

Chủ tịch Phan Anh Sơn: Địa phương là nơi các mối quan hệ và thỏa thuận giữa hai nước được cụ thể hóa rõ nhất. Vì vậy, việc kết nối phải xuất phát từ nhu cầu thực tế và thế mạnh riêng của từng địa phương, không thể áp dụng một mô hình chung cho tất cả.

VUFO có thể hỗ trợ các tỉnh, thành phố đánh giá nhu cầu, kết nối với những đối tác Hàn Quốc phù hợp và thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực như đầu tư công nghệ cao, nông nghiệp thông minh, du lịch, đào tạo nghề hay trao đổi lao động.

Chúng tôi cũng mong muốn gắn hoạt động giao lưu hữu nghị với những nhu cầu phát triển cụ thể của địa phương. Một chuyến thăm, một chương trình giao lưu hay tuần lễ văn hóa sẽ có ý nghĩa lớn hơn nếu từ đó mở ra những cơ hội hợp tác mới, những dự án thiết thực hoặc những mối quan hệ lâu dài.

Theo tôi, hiệu quả của đối ngoại nhân dân không nên chỉ được đánh giá bằng số lượng đoàn vào, đoàn ra hay số biên bản ghi nhớ được ký kết. Điều quan trọng hơn là sau đó có những chương trình nào thực sự được triển khai và mang lại lợi ích cho người dân hay không.

VUFO cũng sẽ tiếp tục đồng hành với các địa phương trong quá trình triển khai hợp tác, hỗ trợ kết nối và tháo gỡ những khó khăn phát sinh.

◆ Để người trẻ tự kết nối và sáng tạo

Phóng viên: Thế hệ trẻ hai nước hiện rất quan tâm đến ngôn ngữ, văn hóa và cơ hội giao lưu quốc tế. Theo Chủ tịch, cần làm gì để thu hút thanh niên Việt Nam và Hàn Quốc tham gia sâu hơn vào các hoạt động giao lưu?

Chủ tịch Phan Anh Sơn: Với thanh niên, theo tôi điều quan trọng nhất là tạo điều kiện để các bạn được chủ động. Giới trẻ hiện nay tiếp cận ngôn ngữ, văn hóa và bạn bè quốc tế rất nhanh, đặc biệt thông qua môi trường số. Nếu chỉ mời các bạn đến tham dự những chương trình được xây dựng sẵn thì chưa chắc đã tạo được sự quan tâm lâu dài.

VUFO khuyến khích những hình thức để chính người trẻ cùng xây dựng và thực hiện, như diễn đàn thanh niên, giao lưu sinh viên, các cuộc thi ngôn ngữ, hoạt động tình nguyện hay những dự án trên nền tảng số.

Các bạn có thể cùng làm video, chia sẻ về ẩm thực, du lịch, âm nhạc, cuộc sống hoặc những vấn đề mà người trẻ hai nước cùng quan tâm. Những hoạt động như vậy có thể bắt đầu từ quy mô nhỏ nhưng nếu được duy trì sẽ tạo ra sự kết nối rất tự nhiên.

Chúng tôi cũng mong muốn kết nối những người Việt Nam từng học tập và làm việc tại Hàn Quốc với các bạn trẻ Hàn Quốc quan tâm đến Việt Nam. Họ đã có những trải nghiệm và câu chuyện riêng, có thể trở thành cầu nối gần gũi giữa thế hệ trẻ hai nước.

Nếu tạo được môi trường để các bạn tự tham gia, tự sáng tạo và tự lan tỏa, tôi tin giao lưu thanh niên sẽ có sức sống lâu dài hơn.

◆ Giao lưu văn hóa là câu chuyện của hai chiều

Phóng viên: Làn sóng Hallyu có sức ảnh hưởng lớn tại Việt Nam, trong khi văn hóa, ẩm thực và du lịch Việt Nam cũng ngày càng được người Hàn Quốc quan tâm. Làm thế nào để thúc đẩy giao lưu văn hóa nhưng vẫn gìn giữ bản sắc riêng của mỗi quốc gia?

Chủ tịch Phan Anh Sơn: Tôi nghĩ giao lưu văn hóa càng phát triển thì mỗi bên càng có thêm cơ hội hiểu và trân trọng văn hóa của mình. Việc người Việt Nam yêu thích Hallyu hay người Hàn Quốc quan tâm hơn đến văn hóa, ẩm thực và con người Việt Nam là một tín hiệu tích cực.

Điều quan trọng là sự giao lưu đó phải diễn ra theo hai chiều. Chúng ta không chỉ tiếp nhận những điều hay từ Hàn Quốc mà cũng cần chủ động giới thiệu văn hóa Việt Nam đến với người dân Hàn Quốc.

Khi hai bên cùng chia sẻ, mỗi nền văn hóa sẽ có thêm cơ hội được biết đến và được hiểu đúng hơn.
Với thế hệ trẻ, tôi không nghĩ có thể giữ gìn bản sắc bằng cách yêu cầu các bạn tránh xa những ảnh hưởng văn hóa bên ngoài. Ngược lại, cần tìm những cách gần với đời sống của các bạn để đưa văn hóa truyền thống đến với thế hệ trẻ.

Âm nhạc, điện ảnh, thời trang hay mạng xã hội đều có thể trở thành những phương tiện mới để kể câu chuyện về văn hóa.

Một bạn trẻ Việt Nam có thể yêu thích K-pop nhưng vẫn yêu áo dài và dân ca. Một bạn trẻ Hàn Quốc có thể yêu thích ẩm thực Việt Nam nhưng vẫn trân trọng văn hóa của đất nước mình. Học hỏi lẫn nhau nhưng vẫn giữ được bản sắc riêng, theo tôi, chính là cách để giao lưu văn hóa phát triển lâu dài.

◆ Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR): Từ hỗ trợ đến đồng hành và cùng phát triển

Phóng viên: Các doanh nghiệp và tổ chức phi chính phủ Hàn Quốc đã triển khai nhiều hoạt động trách nhiệm xã hội tại Việt Nam. VUFO đánh giá như thế nào về vai trò của những hoạt động này trong việc tăng cường sự gắn kết giữa nhân dân hai nước?

Chủ tịch Phan Anh Sơn: VUFO đánh giá cao các hoạt động trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp Hàn Quốc cũng như những chương trình do các tổ chức phi chính phủ Hàn Quốc triển khai tại Việt Nam.

Đây không chỉ là những hoạt động hỗ trợ thiết thực cho cộng đồng mà còn góp phần tạo nên sự gắn kết và tin cậy giữa nhân dân hai nước.

Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc như Samsung, LS, POSCO, Hyundai… đã triển khai các chương trình trong lĩnh vực giáo dục, y tế, sinh kế, hỗ trợ trẻ em và những nhóm có hoàn cảnh khó khăn.

Khi nguồn lực của doanh nghiệp được kết nối với chuyên môn, kinh nghiệm và mạng lưới của các tổ chức phi chính phủ, các chương trình có thể đáp ứng tốt hơn nhu cầu thực tế của cộng đồng và tạo ra tác động lâu dài hơn.
Theo tôi, giá trị lớn nhất của những hoạt động này không chỉ nằm ở nguồn lực hay kết quả trực tiếp. Quan trọng hơn, đó là sự kết nối giữa con người với con người.

Thông qua những chương trình được triển khai tại Việt Nam, người dân có thể cảm nhận sự quan tâm và sẻ chia từ những người bạn Hàn Quốc. Ngược lại, doanh nghiệp và các tổ chức Hàn Quốc cũng có thêm cơ hội hiểu sâu hơn về đất nước, con người và những nhu cầu thực tế của Việt Nam.

Một chương trình có thể bắt đầu từ sự đóng góp của một doanh nghiệp, nhưng qua quá trình đồng hành, những mối quan hệ, sự hiểu biết và lòng tin có thể được hình thành. Khi những kết nối ấy được vun đắp lâu dài, chúng sẽ trở thành một phần quan trọng của nền tảng xã hội cho quan hệ hữu nghị giữa hai nước.

Trong thời gian tới, VUFO sẽ tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, thúc đẩy sự phối hợp giữa doanh nghiệp, các tổ chức phi chính phủ Hàn Quốc và các đối tác Việt Nam để các chương trình trách nhiệm xã hội ngày càng thiết thực, có chiều sâu và bền vững hơn, theo tinh thần không chỉ “hỗ trợ” mà còn “đồng hành và cùng phát triển”.

◆ “Tình hữu nghị phải được vun đắp bằng những việc làm cụ thể”

Phóng viên: Nhân chuyến thăm Hàn Quốc lần này, với tư cách là Chủ tịch VUFO, ông muốn gửi gắm thông điệp gì tới các tổ chức hữu nghị và người dân Hàn Quốc?

Chủ tịch Phan Anh Sơn: Trước hết, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các tổ chức nhân dân, những người bạn và người dân Hàn Quốc đã dành nhiều tình cảm và tâm huyết cho quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc trong suốt những năm qua.

Trong chuyến thăm lần này, tôi muốn gửi một lời nhắn rất giản dị: tình hữu nghị muốn bền vững phải được vun đắp bằng những việc làm cụ thể và sự gắn bó thường xuyên giữa người dân hai nước.

Chúng tôi mong muốn cùng các bạn mở rộng hơn nữa các hoạt động giao lưu, để thanh niên, doanh nghiệp, địa phương và các tổ chức có thêm cơ hội gặp gỡ, chia sẻ và hợp tác.

Tôi tin rằng khi người dân hai nước hiểu nhau hơn qua những trải nghiệm thực tế và những mối quan hệ được vun đắp theo thời gian, tình hữu nghị Việt Nam - Hàn Quốc sẽ ngày càng sâu sắc và bền chặt.

VUFO sẽ luôn đồng hành và làm hết sức mình để tiếp tục vun đắp tình hữu nghị đó trong chặng đường tới.