Người xưa nghỉ hè như thế nào? Sĩ tử tìm đến sách vở, nông dân mở hội "rửa cuốc" sau mùa vụ

Giữa cái nắng oi ả của mùa hè, người Hàn Quốc thời xưa cũng có những cách riêng để nghỉ ngơi, hồi phục sức khỏe và cân bằng tinh thần. Theo những tư liệu cổ do Viện Nghiên cứu Quốc học Hàn Quốc (Korean Studies Advancement Center) công bố ngày 6/8, từ quan lại, nho sĩ đến nông dân đều có những hình thức nghỉ ngơi mang đậm dấu ấn văn hóa và lối sống của từng tầng lớp.

Viện cho biết, ngay từ thời Silla và Goryeo, triều đình đã xây dựng các chế độ nghỉ phép dành cho quan lại. Sang thời Goryeo, các quan được nghỉ định kỳ khoảng bảy ngày một lần vào các ngày mùng 1, mùng 8, ngày 15 và 23 âm lịch mỗi tháng, gọi là "Chilga- 칠가". Ngoài ra, họ còn được nghỉ phép khi bản thân đau ốm, chăm sóc cha mẹ bệnh tật, về quê thăm cha mẹ ở xa hoặc chăm lo phần mộ tổ tiên.

Đến triều đại Joseon, chế độ nghỉ phép tiếp tục được mở rộng với hình thức "Geupga-급가", cho phép quan lại nghỉ để lo việc cưới hỏi, tang lễ, cúng tế, chữa bệnh hoặc phụng dưỡng cha mẹ.

Một trong những chính sách đặc biệt nổi tiếng của thời vua Sejong là chế độ "Sagadokseo" (Tứ gia độc thư), theo đó các văn thần trẻ có tài năng được miễn công vụ trong một thời gian để chuyên tâm đọc sách, nghiên cứu và trước tác. Đây được xem là một chính sách đào tạo nhân tài độc đáo trong lịch sử Hàn Quốc.

Không chỉ có chế độ nghỉ phép, các nho sĩ còn coi việc đọc sách và giao lưu văn chương là cách để vượt qua cái nóng mùa hè.

Theo cuốn nhật ký Haeju Ilrok của quan lại Nam Bung thời Joseon, vào ngày 25 tháng 6 âm lịch năm 1932, giữa tiết Trung phục với thời tiết nóng bức nhất trong năm, ông đã thức dậy từ sáng sớm để học thuộc Chu Tử thư tiết yếu và đọc thơ của các thi nhân nhà Minh nhằm tĩnh tâm và quên đi cái nóng.

Tuy nhiên, cuộc sống của các nho sĩ không chỉ gắn với bàn sách. Nhật ký cũng ghi lại rằng vào ngày 23 tháng 6 âm lịch năm 1922, Nam Bung đã tham dự một buổi gặp gỡ của các bậc cao niên trong làng và được mời rượu cùng đồ nhắm trong lễ hội "Homi-ssitgi" – hay còn gọi là lễ "rửa cuốc".

Đây là một phong tục truyền thống được tổ chức sau khi hoàn thành lần làm cỏ cuối cùng trên đồng ruộng. Người nông dân sẽ rửa sạch chiếc cuốc, treo lên cất đi và dành một hoặc vài ngày để nghỉ ngơi, ăn uống, ca hát cùng dân làng như phần thưởng sau những tháng ngày lao động vất vả.

Tại khu vực phía bắc tỉnh Gyeongsang, lễ hội này còn được gọi là "Putgut". Đây không chỉ là dịp nghỉ ngơi mà còn là cơ hội để nông dân và những người làm thuê trên đồng ruộng cùng động viên, chia sẻ niềm vui sau khi kết thúc mùa vụ, trước khi bước vào thời kỳ chờ thu hoạch.

 
Một tư liệu khác là Swaemirok của học giả Oh Hui-mun thời trung Joseon cũng ghi lại khung cảnh sinh hoạt cộng đồng đầy sôi động. Vào ngày 6 tháng 8 âm lịch năm 1600, dân làng tụ họp bên bờ suối, đánh trống, ca hát và nhảy múa để tận hưởng những ngày nghỉ sau lao động.

Đại diện Viện Nghiên cứu Quốc học Hàn Quốc nhận định rằng trong xã hội truyền thống, khái niệm nghỉ ngơi mang nhiều ý nghĩa khác nhau tùy từng tầng lớp. Đối với quan lại, đó là khoảng thời gian nghỉ phép theo quy định hoặc cơ hội chuyên tâm nghiên cứu học thuật. Với các nho sĩ, nghỉ ngơi gắn liền với việc đọc sách và giao lưu tri thức. Còn với người nông dân, đó là những ngày hội cộng đồng, nơi mọi người cùng ăn uống, vui chơi và tri ân những nỗ lực lao động của nhau sau một mùa vụ đầy vất vả.