Tỷ suất sinh của Hàn Quốc có thể trở lại mức 0,9 sau 7 năm, nhưng già hóa dân số vẫn là thách thức lớn

Tỷ suất sinh của Hàn Quốc đang có dấu hiệu phục hồi tích cực và được kỳ vọng sẽ vượt mốc 0,9 con/phụ nữ trong năm 2026, lần đầu tiên sau bảy năm. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng đà tăng này vẫn chưa đủ để đảo ngược xu hướng già hóa dân số đã diễn ra trong thời gian dài, khi số trẻ em tiếp tục giảm mạnh còn số người cao tuổi không ngừng gia tăng.
Theo số liệu từ Cổng Thống kê Quốc gia Hàn Quốc (KOSIS) và báo cáo về xu hướng dân số công bố ngày 2/8, tổng tỷ suất sinh trong quý I năm nay đạt 0,95 con/phụ nữ. Con số này lần lượt là 0,93 vào tháng 4 và 0,85 vào tháng 5.

Thông thường, tỷ suất sinh của Hàn Quốc có xu hướng cao hơn trong nửa đầu năm và giảm vào nửa cuối năm. Dựa trên diễn biến trong 5 tháng đầu năm, nhiều dự báo cho rằng tỷ suất sinh cả năm có thể vượt mức 0,9. Nếu điều này trở thành hiện thực, đây sẽ là lần đầu tiên Hàn Quốc quay trở lại ngưỡng này kể từ năm 2019, khi tỷ suất sinh đạt 0,92.
Tỷ suất sinh của Hàn Quốc từng ở mức 1,48 con vào năm 2000 nhưng liên tục giảm trong nhiều năm. Đến năm 2018, chỉ số này lần đầu tiên xuống dưới 1 và chạm mức thấp kỷ lục 0,72 vào năm 2023. Sau đó, tỷ suất sinh đã nhích lên 0,75 vào năm 2024 và 0,80 trong năm 2025, đánh dấu hai năm phục hồi liên tiếp.
 
Giới chuyên môn nhận định sự gia tăng dân số trong độ tuổi 30, số lượng các cặp kết hôn tăng trở lại cùng với những thay đổi tích cực trong nhận thức về hôn nhân và sinh con là những yếu tố góp phần cải thiện tỷ suất sinh.

Trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 5 năm nay, Hàn Quốc ghi nhận 122.694 trẻ sơ sinh, tăng 15,2% so với cùng kỳ năm trước. Đây là số trẻ chào đời trong 5 tháng đầu năm cao nhất kể từ năm 2019, đồng thời tốc độ tăng cũng là mức cao nhất kể từ khi cơ quan thống kê bắt đầu công bố dữ liệu.

Với xu hướng hiện nay, nhiều ý kiến kỳ vọng số trẻ sinh trong cả năm có thể đạt từ 280.000 đến khoảng 300.000 trẻ, cao hơn đáng kể so với 254.457 trẻ được ghi nhận trong năm ngoái.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng sự phục hồi của tỷ suất sinh trong vài năm gần đây vẫn chưa đủ để bù đắp những tác động tích lũy của tình trạng sinh ít kéo dài.

Trong vòng 10 năm qua, dân số từ 0 đến 14 tuổi của Hàn Quốc đã giảm gần một phần tư. Tính đến năm 2025, nhóm dân số này còn khoảng 5,22 triệu người, giảm 24,9% so với năm 2015. Mỗi năm, số trẻ em đều giảm từ 2% đến 4%, phản ánh xu hướng suy giảm kéo dài.

Ở chiều ngược lại, dân số từ 65 tuổi trở lên đã tăng mạnh từ khoảng 6,62 triệu người lên hơn 10,72 triệu người trong cùng giai đoạn, tương đương mức tăng 62%. Đây cũng là lần đầu tiên số người cao tuổi vượt mốc 10 triệu.

Đáng chú ý, nhóm người từ 85 tuổi trở lên tăng nhanh hơn nữa. Trong 10 năm qua, số người thuộc nhóm siêu cao tuổi đã tăng hơn gấp đôi, từ khoảng 526.000 lên gần 1,15 triệu người, với tốc độ tăng bình quân hằng năm từ 6% đến 10%.

Sự thay đổi này đã làm biến đổi rõ rệt cơ cấu dân số Hàn Quốc. Tính đến năm 2025, trẻ em từ 0 đến 14 tuổi chỉ còn chiếm 10,1% tổng dân số, trong khi người từ 65 tuổi trở lên chiếm tới 20,7%, hình thành cơ cấu dân số dạng "tháp ngược", trong đó số người cao tuổi vượt xa số trẻ em.

Xu hướng này tiếp tục rõ nét hơn trong năm nay. Theo báo cáo về dân số do Văn phòng Ngân sách Quốc hội Hàn Quốc công bố hồi tháng 5, tỷ lệ trẻ em trong dân số đăng ký cư trú tính đến tháng 4/2026 đã giảm từ 10,5% xuống còn 10,1%, trong khi tỷ lệ người cao tuổi tăng từ 20,4% lên 21,7%, cho thấy Hàn Quốc đang chính thức bước sâu vào giai đoạn xã hội siêu già.

Trong Báo cáo kinh tế Hàn Quốc công bố đầu tháng 7, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cũng nhận định tình trạng tỷ suất sinh thấp, già hóa dân số và khoảng cách phát triển giữa các vùng là những thách thức mang tính cơ cấu đối với nền kinh tế Hàn Quốc.

OECD khuyến nghị Chính phủ Hàn Quốc tiếp tục sử dụng chính sách tài khóa để hỗ trợ nhu cầu trong nước trong ngắn hạn, đồng thời đẩy mạnh cải cách cơ cấu và củng cố nền tài chính công trong trung và dài hạn nhằm ứng phó với quá trình già hóa dân số ngày càng nhanh.