Cựu Ngoại trưởng Hàn Quốc Park Jin: "Muốn có Nobel khoa học, Hàn Quốc cần luật nền tảng về ngoại giao khoa học"

Cựu Bộ trưởng Ngoại giao Hàn Quốc Park Jin cho rằng trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), khoa học đã trở thành một công cụ ngoại giao quan trọng. Ông đề xuất Chính phủ thành lập cơ chế Cố vấn trưởng về khoa học và Quốc hội sớm ban hành Luật Cơ bản về Ngoại giao Khoa học và Công nghệ nhằm xây dựng nền tảng lâu dài cho chiến lược quốc gia.

Phát biểu tại hội thảo do Diễn đàn Ngoại giao và An ninh Toàn cầu thuộc Quốc hội tổ chức ngày 16/7 với chủ đề “Chiến lược tương lai của ngoại giao khoa học trong thời đại AI”, ông Park – hiện là Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Trung tâm Ngoại giao Khoa học của KAIST – nhấn mạnh rằng sức mạnh quốc gia của Hàn Quốc trong 10 năm tới sẽ được quyết định bởi khoa học và công nghệ.

Theo ông, thời đại hiện nay là cuộc cạnh tranh về công nghệ tiên tiến, trong đó quốc gia nào giành được công nghệ trước, thiết lập tiêu chuẩn quốc tế và tham gia xây dựng các quy tắc toàn cầu sẽ có lợi thế quyết định trong tương lai.
Tuy nhiên, ông nhận định Hàn Quốc vẫn chưa xây dựng được một hệ thống đủ mạnh để hỗ trợ ngoại giao khoa học, dù năng lực nghiên cứu và công nghệ của nước này đang ở nhóm hàng đầu thế giới.

Ông dẫn chứng Mỹ đã thành lập Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ (OSTP) trực thuộc Nhà Trắng, trong khi Anh có Cố vấn trưởng khoa học của Chính phủ trực thuộc Thủ tướng. Theo ông, Hàn Quốc cũng cần nghiêm túc xem xét việc thiết lập cơ chế tương tự.

Ngoài ra, ông đề xuất Hàn Quốc nên tích cực tham gia các diễn đàn đa phương về khoa học – công nghệ, trong đó có cơ chế họp của các Cố vấn trưởng khoa học thuộc Nhóm G7, với tư cách là một đối tác G7 Plus.

Về mặt lập pháp, ông Park kêu gọi Quốc hội nhanh chóng hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho ngoại giao khoa học.
Hiện Quốc hội Hàn Quốc đang xem xét hai dự luật liên quan: Dự luật Thúc đẩy Hợp tác Quốc tế về Khoa học và Công nghệ do nghị sĩ Lee Jeong-heon (Đảng Dân chủ) đề xuất và Dự luật Cơ bản về Ngoại giao Khoa học và Công nghệ Quốc tế do nghị sĩ Kim Geon (Đảng Quyền lực Nhân dân) trình.

Theo ông Park, dù hai dự luật có cách tiếp cận khác nhau nhưng đều hướng tới mục tiêu chung là xây dựng nền tảng thể chế cho ngoại giao khoa học. Ông kêu gọi Ủy ban Đối ngoại và Ủy ban Khoa học – Công nghệ của Quốc hội phối hợp chặt chẽ để sớm thông qua các quy định cần thiết.

Ông cho rằng nếu luật được ban hành, ngoại giao khoa học sẽ trở thành chiến lược quốc gia mang tính lâu dài, không bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi của các chính phủ.

Trả lời câu hỏi của nghị sĩ Kim Geon về thời điểm Hàn Quốc có thể giành được giải Nobel trong lĩnh vực khoa học, ông Park cho rằng môi trường nghiên cứu hiện nay vẫn chưa phù hợp cho các công trình đột phá.

“Muốn chạy marathon nhưng các nhà khoa học lại đang bị buộc phải chạy nước rút”, ông nói.
Theo ông, Hàn Quốc cần tăng đầu tư cho nghiên cứu cơ bản, bảo đảm quyền tự chủ trong nghiên cứu và xây dựng các nhóm nghiên cứu đẳng cấp thế giới tương tự Viện Max Planck của Đức.

Ông cũng nhấn mạnh rằng để giành giải Nobel, các nhà khoa học không chỉ cần nghiên cứu xuất sắc mà còn phải tham gia sâu vào mạng lưới học thuật quốc tế, nắm bắt xu hướng nghiên cứu toàn cầu và mở rộng hợp tác nghiên cứu quốc tế.

Bên lề hội thảo, sự xuất hiện của nghị sĩ độc lập Han Dong-hoon thu hút sự chú ý của dư luận, trong khi Chủ tịch Đảng Quyền lực Nhân dân Jang Dong-hyeok không tham dự.

Han Dong-hoon vừa trở thành thành viên chính thức của Diễn đàn Ngoại giao và An ninh Toàn cầu. Trước đó, khi ông được mời vào nhóm trò chuyện Telegram của diễn đàn, ông Jang Dong-hyeok đã âm thầm rời khỏi nhóm mà không đưa ra bất kỳ bình luận nào.

Phát biểu chào mừng tại sự kiện, nghị sĩ Yoon Jae-ok, Chủ tịch diễn đàn, bày tỏ lời chúc mừng và hoan nghênh ông Han gia nhập diễn đàn.

Cựu Ngoại trưởng Park Jin, từng cùng tham gia nội các dưới thời Tổng thống Yoon Suk Yeol, cũng gửi lời chúc mừng và bày tỏ kỳ vọng ông Han sẽ phát huy vai trò tích cực khi tham gia Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội.