Bán dẫn đưa tăng trưởng kinh tế Hàn Quốc bứt phá: Đã đến lúc đặt cược vào "ngành bán dẫn thứ hai"

Việc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đồng loạt nâng dự báo tăng trưởng kinh tế của Hàn Quốc trong năm nay từ 1,9% lên 2,6%, tăng 0,7 điểm phần trăm, không chỉ là một tín hiệu tích cực đối với nền kinh tế mà còn phản ánh sức mạnh nổi bật của ngành công nghiệp bán dẫn. Đây cũng là mức điều chỉnh tăng mạnh nhất trong số 30 nền kinh tế lớn trên thế giới.

Đáng chú ý, sau ba năm, Hàn Quốc được dự báo sẽ vượt Mỹ về tốc độ tăng trưởng kinh tế, khi kinh tế Mỹ chỉ được dự báo tăng 2,3% trong năm nay.

Không chỉ vậy, thặng dư tài khoản vãng lai lũy kế đến hết tháng 5 đã đạt 141,2 tỷ USD, vượt cả mức kỷ lục của cả năm trước chỉ sau 5 tháng đầu năm. Những con số này cho thấy nền kinh tế Hàn Quốc đang bước vào giai đoạn phục hồi mạnh mẽ.

◆ Bán dẫn – “đầu tàu” cứu tăng trưởng kinh tế

Động lực lớn nhất đứng sau sự cải thiện của nền kinh tế Hàn Quốc chính là ngành bán dẫn. Sự bùng nổ xuất khẩu của ngành công nghiệp này đã trực tiếp kéo tăng trưởng kinh tế quốc gia đi lên, một lần nữa khẳng định vai trò là trụ cột của nền kinh tế.

Vị thế cường quốc bán dẫn của Hàn Quốc không phải là kết quả của sự may mắn. Từ những năm 1980, trong bối cảnh còn nhiều hoài nghi và phản đối, Samsung Electronics đã quyết định đặt cược tương lai tập đoàn vào lĩnh vực bán dẫn. Bất chấp những rào cản về công nghệ và áp lực đầu tư khổng lồ, doanh nghiệp này đã theo đuổi chiến lược tạo ra khoảng cách công nghệ vượt trội, từng bước vươn lên vị trí dẫn đầu thế giới.

Bên cạnh đó, SK Hynix cũng đã vượt qua hàng loạt cuộc khủng hoảng, từ khủng hoảng tài chính châu Á đến khủng hoảng tài chính toàn cầu, để trở thành doanh nghiệp dẫn đầu thị trường bộ nhớ băng thông cao (HBM) – linh kiện cốt lõi của kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI).

Điểm chung của các doanh nghiệp này là sẵn sàng đầu tư hàng tỷ USD ngay cả khi chưa nhìn thấy lợi nhuận trước mắt. Chính tầm nhìn dài hạn, sự kiên trì và tinh thần dám chấp nhận rủi ro đã tạo nên nền tảng cho thành công của ngành bán dẫn Hàn Quốc ngày nay.

◆ Không thể chỉ dựa vào một ngành

Tuy nhiên, phía sau sự thăng hoa của ngành bán dẫn cũng tồn tại những rủi ro đáng lưu ý.

Theo IMF, làn sóng đầu tư vào AI đang góp phần nâng cao năng suất và thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, nếu kỳ vọng vào AI suy giảm hoặc chu kỳ tăng trưởng của ngành bán dẫn đảo chiều, nền kinh tế và thị trường tài chính toàn cầu đều có thể chịu tác động đáng kể.

Điều này đồng nghĩa với việc Hàn Quốc đang đối mặt với nguy cơ của một nền kinh tế phụ thuộc quá nhiều vào một ngành công nghiệp duy nhất. Nếu lợi thế cạnh tranh trong lĩnh vực bán dẫn bị suy giảm do chu kỳ thị trường hoặc cạnh tranh địa chính trị, toàn bộ nền kinh tế có thể chịu ảnh hưởng nghiêm trọng.

◆ Tìm kiếm “ngành bán dẫn thứ hai”

Trong bối cảnh đó, Hàn Quốc cần nhanh chóng tìm kiếm và nuôi dưỡng những ngành công nghiệp chiến lược mới – những “ngành bán dẫn thứ hai và thứ ba” có thể trở thành động lực tăng trưởng trong tương lai.

Các lĩnh vực được đánh giá có tiềm năng lớn gồm bán dẫn hệ thống, công nghệ sinh học và y tế, phương tiện di chuyển thế hệ mới, điện hạt nhân tiên tiến, hàng không vũ trụ và các ngành công nghệ cao khác.

Trong khi các quốc gia trên thế giới đều đang cạnh tranh quyết liệt để giành lợi thế trong các ngành công nghiệp tương lai, Hàn Quốc không thể chỉ dựa vào thành công của ngành bán dẫn hiện nay nếu muốn duy trì sức cạnh tranh lâu dài.

◆ Cần chiến lược quốc gia dài hạn

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Chính phủ, doanh nghiệp và giới học thuật cần phối hợp chặt chẽ trong một chiến lược phát triển dài hạn.

Hàn Quốc cần mạnh dạn cải cách các quy định còn chồng chéo, mở rộng các chính sách ưu đãi thuế, tăng cường đầu tư cho nghiên cứu – phát triển và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao nhằm tạo môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo.

Các doanh nghiệp và trường đại học cũng cần vượt qua tư duy chạy theo thành tích ngắn hạn để hướng tới những mục tiêu chiến lược trong 10–20 năm tới.

Thành công của ngành bán dẫn là niềm tự hào của kinh tế Hàn Quốc, nhưng đồng thời cũng là lời nhắc nhở rằng không một nền kinh tế nào có thể phát triển bền vững nếu chỉ dựa vào một trụ cột duy nhất. Cũng như các thế hệ đi trước đã biến một lĩnh vực từng bị xem là đầy rủi ro thành ngành công nghiệp mũi nhọn của quốc gia, Hàn Quốc hôm nay cần tiếp tục gieo những hạt giống mới để tạo dựng các động lực tăng trưởng cho tương lai.

Chỉ bằng sự đầu tư dài hạn, đổi mới mạnh mẽ và quyết tâm tìm ra những ngành công nghiệp chiến lược mới, Hàn Quốc mới có thể bảo đảm nền kinh tế tiếp tục phát triển bền vững trong những thập niên tới.