Nghiên cứu mới: Tập aerobic giúp hạ huyết áp hiệu quả và ổn định nhất trong 24 giờ

Một nghiên cứu quốc tế mới công bố cho thấy các bài tập aerobic (thể dục nhịp điệu), tập kết hợp giữa aerobic và sức mạnh, cùng bài tập cường độ cao ngắt quãng (HIIT) đều có tác dụng giúp giảm huyết áp ở người mắc bệnh cao huyết áp. Trong đó, aerobic được đánh giá là phương pháp mang lại hiệu quả ổn định và nhất quán nhất đối với huyết áp hoạt động trong 24 giờ.

Nhóm nghiên cứu do giáo sư Rodrigo Ferrari thuộc Đại học Liên bang Rio Grande do Sul (Brazil) dẫn đầu đã công bố kết quả trên tạp chí y học thể thao uy tín của Anh vào ngày 13. Các nhà khoa học đã tiến hành phân tích, so sánh tác động của nhiều hình thức vận động khác nhau đối với huyết áp của người trưởng thành bị cao huyết áp.

Theo nhóm nghiên cứu, aerobic cho thấy hiệu quả giảm huyết áp ổn định cả ban ngày lẫn ban đêm, trong khi các hình thức tập kết hợp và HIIT cũng mang lại tác động tích cực rõ rệt. Các chuyên gia cho rằng aerobic và bài tập kết hợp nên được đưa vào khuyến nghị điều trị nhằm kiểm soát huyết áp 24 giờ cho bệnh nhân cao huyết áp.

Huyết áp hoạt động 24 giờ được xem là chỉ số phản ánh chính xác hơn nguy cơ mắc bệnh tim mạch và nguy cơ tử vong so với việc đo huyết áp một lần tại bệnh viện. Phương pháp này giúp theo dõi cả huyết áp ban đêm và sự biến động huyết áp trong sinh hoạt thường ngày, nên ngày càng được coi trọng trong chẩn đoán và điều trị cao huyết áp.

Nhóm nghiên cứu cho biết trước đây chỉ có aerobic được chứng minh rõ ràng về hiệu quả giảm huyết áp 24 giờ, trong khi hiệu quả của các loại hình vận động khác vẫn chưa thực sự rõ ràng.

Để đưa ra kết luận, các nhà khoa học đã tổng hợp và phân tích 31 thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên được công bố từ tháng 11/2024 đến tháng 8/2025. Tất cả người tham gia đều thực hiện chương trình tập luyện có cấu trúc trong ít nhất 4 tuần. Tổng cộng có 1.345 người tham gia và 67 nhóm tập luyện được đưa vào phân tích.

Các hình thức vận động được khảo sát gồm đi bộ nhanh, chạy bộ, đạp xe (aerobic); tập tạ và kháng lực; các bài tập tĩnh như plank; bài tập cường độ cao ngắt quãng (HIIT); yoga, pilates; cùng các môn thể thao giải trí như bóng đá và bóng ném.

Kết quả nghiên cứu cho thấy tập kết hợp giúp giảm trung bình giảm 6,18 mmHg ở chỉ số huyết áp khi tim co bóp (huyết áp tâm thu) trong 24 giờ, HIIT giảm 5,71 mmHg và aerobic giảm 4,73 mmHg so với nhóm không tập luyện.
Đối với chỉ số huyết áp khi tim nghỉ giữa các nhịp đập (huyết áp tâm trương), tập kết hợp giúp giảm 3,94 mmHg, HIIT giảm 4,64 mmHg, aerobic giảm 2,76 mmHg và pilates giảm 4,18 mmHg.

Tuy nhiên, yoga, pilates hay các môn thể thao giải trí dù có cho thấy một số kết quả tích cực nhưng hiện vẫn chưa có đủ bằng chứng khoa học để áp dụng rộng rãi trong điều trị lâm sàng.

Các nhà nghiên cứu giải thích rằng aerobic giúp cải thiện lưu thông máu và tăng độ đàn hồi của mạch máu, từ đó hỗ trợ giảm huyết áp ổn định hơn. Trong khi đó, các bài tập sức mạnh thường tạo áp lực lớn lên thành mạch trong thời gian ngắn nên hiệu quả ổn định có thể không bằng aerobic.

Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh cần có thêm các nghiên cứu quy mô lớn để xác nhận mức độ hiệu quả của HIIT và bài tập kết hợp. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, aerobic và tập kết hợp được xem là những phương pháp vận động phù hợp nhất để hỗ trợ kiểm soát huyết áp 24 giờ cho người bị cao huyết áp.