Thiếu giường bệnh cho sản phụ nguy cơ cao: Thực trạng y tế 'du lịch' sinh nở

 
Một sản phụ mang thai 29 tuần ở Cheongju, Chungbuk đã không tìm được bệnh viện cấp cứu và phải chuyển đến Busan, mất thai nhi. Các bệnh viện trong khu vực từ chối do thiếu bác sĩ và giường bệnh, khiến sản phụ phải di chuyển hơn 300 km bằng trực thăng. Khi phẫu thuật bắt đầu, đã quá muộn. Cùng ngày, một sản phụ nguy cơ cao khác ở Sejong cũng được chuyển đến Busan. Đây là thực trạng 'du lịch y tế' sinh nở.

Đây không phải là sự cố đơn lẻ. Tháng 2 vừa qua, một sản phụ 28 tuần ở Daegu có triệu chứng sinh non đã bị từ chối bởi 7 bệnh viện lớn trong khu vực và phải chuyển đến Seongnam, Gyeonggi. Một trong hai đứa trẻ sinh đôi đã tử vong, đứa còn lại bị tổn thương não. Năm ngoái, một sản phụ ở Eumseong, Chungbuk đã sinh con trong xe cứu thương vì không tìm được bệnh viện. Những cảnh tượng này lặp lại ở nhiều nơi, sản phụ không tìm được bệnh viện, thai nhi mất thời gian vàng, gia đình chịu tổn thương không thể xóa nhòa.

Nguyên nhân chính là thiếu cơ sở hạ tầng. Theo Viện Y tế Quốc gia, năm 2023, 8 trong số 17 tỉnh thành có tỷ lệ sử dụng phòng điều trị sản phụ nguy cơ cao thấp hơn trung bình cả nước. Sejong thấp nhất với 44,35%, các tỉnh Gyeongbuk, Jeonnam, Chungbuk, Chungnam cũng nằm trong nhóm thấp. Điều này cho thấy sản phụ phải đi xa để điều trị. Tỷ lệ sử dụng phòng chăm sóc đặc biệt cho trẻ sơ sinh cũng thấp hơn trung bình ở nhiều nơi.

Thứ hai là sự thiếu hụt nhân lực y tế. Số bác sĩ sản phụ khoa trên 100.000 dân ở Gyeongbuk là 7,6, Sejong 8,7, Chungbuk, Chungnam, Gyeongnam 8,8, thấp hơn trung bình cả nước. Dù có giường bệnh nhưng không có bác sĩ, hoặc không duy trì được hệ thống trực đêm và cấp cứu, giường bệnh chỉ là con số. Nhiều bệnh viện đại học địa phương chỉ có một bác sĩ chuyên khoa sản.

Thứ ba là cấu trúc bồi thường méo mó và gánh nặng rủi ro quá lớn. Sinh nở cần ứng phó khẩn cấp 24/7 và có nhiều tình huống không thể dự đoán. Tuy nhiên, chi phí thấp và tranh chấp y tế cao khiến các bác sĩ trẻ ngại vào ngành sản phụ khoa, đặc biệt là lĩnh vực sinh nở. Hệ quả của việc để y tế thiết yếu theo logic thị trường là khoảng trống hiện tại.
 
Vấn đề là dù chi nhiều ngân sách để tăng tỷ lệ sinh, nhưng không bảo vệ được bệnh viện cho việc sinh nở. Dù nhà nước tăng trợ cấp sinh và các chính sách hỗ trợ, nếu hệ thống cấp cứu sinh nở sụp đổ, chính sách trở nên vô nghĩa. Khi sinh con là lúc nguy hiểm nhất, nếu nhà nước không hiện diện, ai dám quyết định sinh nở.
 
Cần mở rộng phòng điều trị tập trung cho sản phụ nguy cơ cao và phòng chăm sóc đặc biệt cho trẻ sơ sinh theo vùng. Cần hỗ trợ công và điều chỉnh chi phí cho nhân lực sản phụ khoa, nhi khoa, gây mê. Hệ thống chia sẻ giường bệnh theo thời gian thực cần được xây dựng trên toàn quốc để kết nối ngay lập tức giữa 119 và bệnh viện. Cần có biện pháp bảo vệ pháp lý cho nhân viên y tế phụ trách sinh nở nguy cơ cao.
 
Sinh nở nên là phúc lành, không phải trò chơi sinh tồn. Nếu một quốc gia cần trực thăng để sinh con, thì trước khi giải quyết vấn đề tỷ lệ sinh thấp, hệ thống y tế đã thất bại. Một giường bệnh, một bác sĩ chuyên khoa có thể quyết định mạng sống. Chính phủ và Quốc hội cần chấm dứt ô danh 'quốc gia du lịch sinh nở' trước khi quá muộn.