Tổng thống Lee Jae-myung khẳng định quyết tâm tái khởi động FTA Hàn-Mexico sau 18 năm gián đoạn

Tổng thống Lee Jae-myung đã bày tỏ quyết tâm tái khởi động đàm phán về Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) Hàn-Mexico, vốn đã gần như bị ngừng trệ từ năm 2008. Ông cũng đề xuất ký kết thỏa thuận bảo vệ đầu tư và củng cố các thỏa thuận về an sinh xã hội, nhằm tái cấu trúc khung hợp tác kinh tế giữa hai nước.
 
Trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Mexico, Tổng thống Lee đã có cuộc phỏng vấn với tờ báo hàng đầu địa phương El Universal vào ngày 23 tháng 9, 2026 (giờ địa phương), trong đó ông nhấn mạnh: "Đã đến lúc cần thiết lập một khung pháp lý vững chắc cho hợp tác kinh tế" và kêu gọi tái khởi động đàm phán về hiệp định thương mại Hàn-Mexico, đồng thời thúc đẩy việc ký kết thỏa thuận an sinh xã hội và tăng cường bảo vệ đầu tư.
 
Việc Tổng thống Lee đề cập đến "tái khởi động đàm phán kinh tế" được hiểu là nhằm vào việc khôi phục các cuộc đàm phán FTA giữa hai nước đã bị đình trệ trong thời gian dài. Trong cuộc họp giữa các bộ trưởng ngoại giao Hàn-Mexico vào tháng trước, chính phủ Hàn Quốc đã đề xuất tái khởi động đàm phán FTA, sửa đổi thỏa thuận bảo vệ đầu tư và ký kết thỏa thuận an sinh xã hội như một gói.
 
Theo dữ liệu từ Bộ Ngoại giao và KOTRA, các cuộc đàm phán thương mại Hàn-Mexico bắt đầu từ năm 2006 với thỏa thuận bổ sung kinh tế chiến lược (SECA) có mức độ mở cửa thấp hơn FTA. Tuy nhiên, do bất đồng về mức độ mở cửa thị trường hàng hóa, các cuộc đàm phán đã tạm dừng sau vòng đàm phán thứ ba vào tháng 6 cùng năm.
 
Hai nước đã nâng cấp SECA thành FTA chính thức vào năm 2007 và bắt đầu lại các cuộc đàm phán. Vòng đàm phán đầu tiên diễn ra tại Mexico City vào tháng 12 năm đó, tiếp theo là vòng thứ hai tại Seoul vào tháng 6 năm 2008, nhưng phía Mexico không thể tham gia vào các cuộc thảo luận về nhượng bộ hàng hóa do lý do nội bộ. Thái độ dè dặt từ ngành công nghiệp Mexico cũng đã khiến vòng đàm phán thứ ba không diễn ra như dự kiến.
 
Hai nước đã tuyên bố tái khởi động đàm phán FTA vào tháng 3 năm 2022 sau 14 năm, nhưng không dẫn đến các cuộc đàm phán thực chất. KOTRA đã đánh giá trong báo cáo thông tin quốc gia của Mexico rằng các cuộc thảo luận về FTA đã được khôi phục nhưng sau đó đã rơi vào bế tắc. Bộ Công Thương cũng đã xác định FTA Hàn-Mexico là "các cuộc đàm phán đang bị ngừng từ năm 2022" và cam kết sẽ tiếp tục các cuộc tham vấn cấp cao để sớm tái khởi động.
 
Mexico là đối tác thương mại và đầu tư lớn nhất của Hàn Quốc tại khu vực Mỹ Latinh, đồng thời là điểm trung chuyển quan trọng để gia nhập chuỗi cung ứng của Hiệp định Hoa Kỳ-Mexico-Canada (USMCA). Kể từ năm nay, Mexico đã tăng thuế đối với các nước chưa ký FTA, điều này càng làm gia tăng yêu cầu cải thiện khả năng cạnh tranh giá cả và điều kiện kinh doanh của các doanh nghiệp Hàn Quốc tại địa phương.
 
KOTRA tại Mexico City đã phân tích các đề xuất tăng thuế của Mexico vào năm ngoái và phát hiện rằng trong số 1.463 mặt hàng bị ảnh hưởng, có 23 mặt hàng nằm trong danh sách 50 mặt hàng nhập khẩu hàng đầu từ Mexico sang Hàn Quốc. Những mặt hàng này chiếm khoảng 20,3% tổng giá trị nhập khẩu của 50 mặt hàng hàng đầu, bao gồm thân xe, linh kiện ô tô, máy làm lạnh và thép cuộn nóng.
 
Tổng thống Lee nhấn mạnh: "Mexico không chỉ là một cơ sở sản xuất đơn thuần đối với các doanh nghiệp Hàn Quốc, mà còn là một nền tảng chiến lược quan trọng để tiến vào thị trường Bắc Mỹ và toàn cầu".
 
Hiện tại, khoảng 500 doanh nghiệp Hàn Quốc đang hoạt động tại Mexico, với tổng đầu tư khoảng 13,3 tỷ USD, tạo ra 150.000 việc làm. Kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ đối tác chiến lược vào năm 2005, đầu tư của các doanh nghiệp Hàn Quốc vào Mexico đã tăng gấp 26 lần.
 
Các lĩnh vực đầu tư tiềm năng bao gồm bán dẫn, hàng không vũ trụ và xe điện. Tổng thống Lee cho biết: "Khi kết hợp công nghệ và năng lực sản xuất của Hàn Quốc với nhân tài và nền tảng công nghiệp vững chắc của Mexico, chúng ta có thể tạo ra những cơ hội tăng trưởng mới".
 
Trong lĩnh vực quốc phòng, ông cho biết: "Nếu dự án hiện đại hóa máy bay chiến đấu của không quân Mexico được triển khai trong tương lai, FA-50 của Hàn Quốc có thể tạo ra nền tảng hợp tác có lợi dựa trên hiệu suất và khả năng cạnh tranh về giá, và có thể dẫn đến chuyển giao công nghệ và sản xuất tại chỗ trong dài hạn".
 
Ông cũng đề xuất tăng cường hợp tác trong việc đối phó với tội phạm xuyên quốc gia. Tổng thống Lee nhấn mạnh: "Để đối phó với các tội phạm xuyên quốc gia như lừa đảo trực tuyến, buôn người và buôn bán ma túy, cần tăng cường phối hợp giữa các cơ quan an toàn công cộng của hai nước" và cho biết cần mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực cơ sở hạ tầng và công nghệ nhằm đảm bảo an toàn cho công dân.
 
Trong lĩnh vực không gian, ông đã đề xuất các chính phủ của hai nước cùng thúc đẩy các dự án chung liên quan đến vệ tinh và tên lửa, đồng thời tăng cường kết nối giữa các doanh nghiệp và cơ quan nghiên cứu. Trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), ông cũng kêu gọi mở rộng các dự án thí điểm chung và hợp tác công nghệ, xây dựng một hệ sinh thái AI có trách nhiệm và tập trung vào con người.
 
Liên quan đến chuỗi cung ứng năng lượng, ông cho biết: "Để ứng phó với tình hình bất ổn ở Trung Đông, chúng tôi đã thảo luận chặt chẽ với Mexico về việc đa dạng hóa nguồn cung dầu thô, nhờ đó chúng tôi đã có thể mở rộng nhập khẩu dầu thô" và khẳng định rằng "trong những lúc khó khăn, chúng ta mới nhận ra được giá trị của những người bạn thực sự", qua đó khẳng định lại niềm tin và tình bạn giữa hai nước.
 
Trong lĩnh vực văn hóa, ông đã đề xuất xây dựng hệ thống hợp tác sản xuất chung về nội dung và nghệ thuật, cũng như phát triển một "Trung tâm văn hóa K" để người dân Mexico có thể trải nghiệm đa dạng văn hóa Hàn Quốc.