Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc xác nhận quyền đăng ký khai sinh cho trẻ em nước ngoài sinh ra tại Hàn Quốc

Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc đã đưa ra phán quyết rằng việc không có quy định cho phép trẻ em nước ngoài sinh ra tại Hàn Quốc đăng ký khai sinh theo luật pháp Hàn Quốc là vi phạm hiến pháp. Đây là lần thứ hai kể từ khi thành lập, Tòa án Hiến pháp xác nhận vi phạm hiến pháp về 'thiếu sót lập pháp' sau khoảng 30 năm.

Vào ngày 27, trong vụ kiện hiến pháp do công dân mang quốc tịch Việt Nam A và con trai B khởi kiện, toàn bộ các thẩm phán đã đồng thuận rằng "việc không quy định về đăng ký khai sinh cho trẻ em nước ngoài sinh ra tại Hàn Quốc theo luật pháp Hàn Quốc là vi phạm hiến pháp".

Tòa án Hiến pháp đã xác định rằng trẻ em nước ngoài sinh ra tại Hàn Quốc, không phân biệt quốc tịch hay tư cách cư trú, cũng có quyền được đăng ký khai sinh ngay khi sinh ra. Đồng thời, Tòa cũng công nhận nghĩa vụ lập pháp của nhà nước trong việc đảm bảo quyền này.

A đã nhập cảnh vào Hàn Quốc năm 2008 với tư cách là lao động không chuyên (E-9) nhưng đã trở thành tình trạng không đăng ký do quá hạn lưu trú. Vợ chồng A đã sinh con trai B tại Hàn Quốc vào tháng 4 năm 2019 nhưng không thể đăng ký khai sinh theo luật pháp Hàn Quốc. B được đăng ký khai sinh theo luật pháp Việt Nam vào tháng 3 năm sau. Họ đã nộp đơn kiện lên Tòa án Hiến pháp vào tháng 2 năm 2022, cho rằng họ đã bị xâm phạm quyền cơ bản do không có quy định liên quan.

Tòa án Hiến pháp đã định nghĩa "quyền được đăng ký khai sinh ngay khi sinh ra" là quyền của trẻ em được nhà nước quản lý thông tin cơ bản liên quan đến việc sinh ra trong thời gian sớm nhất có thể để bảo vệ trẻ em. Mặc dù không được ghi rõ trong hiến pháp, nhưng đây được coi là quyền cơ bản độc lập nhằm phát triển nhân cách và sự phát triển khỏe mạnh của trẻ em.

Tòa án Hiến pháp nhấn mạnh rằng "tất cả trẻ em, không phân biệt quốc tịch, đều là những sinh linh quý giá và là những cá thể độc lập" và cho rằng "việc quốc gia nơi sinh chính thức ghi nhận sự tồn tại của trẻ em là một biện pháp bảo vệ tối thiểu đối với trẻ em". Họ cũng chỉ ra rằng trẻ em không được đăng ký khai sinh sẽ không thể xác nhận sự tồn tại của mình trên giấy tờ, do đó có nguy cơ trở thành mục tiêu của lạm dụng, bỏ rơi hoặc các tội phạm khác.

Hiện tại, chỉ công dân Hàn Quốc mới có thể đăng ký trong sổ hộ tịch. Việc đăng ký cho người nước ngoài cũng phải được thực hiện sau khi có đăng ký khai sinh tại quê hương và xác nhận quốc tịch, do đó việc đăng ký ngay sau khi sinh là rất khó khăn. Trẻ em có cha mẹ không đăng ký hoặc không thể đăng ký theo luật pháp quê hương có thể không thể thực hiện việc đăng ký người nước ngoài.

Tòa án Hiến pháp đã làm rõ rằng việc áp dụng quy định đăng ký khai sinh phổ quát cho trẻ em nước ngoài không đồng nghĩa với việc cấp quốc tịch hoặc tư cách cư trú tại Hàn Quốc. Đồng thời, Tòa cũng yêu cầu phải có các biện pháp bảo đảm để không cản trở việc đăng ký khai sinh vì lý do không có tư cách cư trú hoặc để quy trình đăng ký không dẫn đến việc vi phạm luật quản lý xuất nhập cảnh.

Tuy nhiên, Tòa án Hiến pháp đã bác bỏ yêu cầu của A vì cho rằng A không cụ thể hóa việc xâm phạm quyền cơ bản của mình. Yêu cầu của cha mẹ liên quan đến các điều khoản trong Luật Giáo dục Cơ bản và Nghị định thi hành Luật Giáo dục Tiểu học và Trung học cũng bị bác bỏ vì không được công nhận tính trực tiếp hoặc khả năng xâm phạm quyền cơ bản.

Quyết định này là trường hợp thứ hai mà Tòa án Hiến pháp xác nhận vi phạm hiến pháp về 'thiếu sót lập pháp' của Quốc hội kể từ khi Tòa án xác định vi phạm hiến pháp liên quan đến việc bồi thường cho việc thu hồi tài sản của công ty đường sắt tư nhân vào năm 1994. Tòa cũng đã làm rõ rằng quyền "được đăng ký khai sinh ngay khi sinh ra" được công nhận vào năm 2023 cũng được bảo đảm cho trẻ em nước ngoài sinh ra tại Hàn Quốc.