Dự thảo sửa đổi luật tố tụng hình sự: Cuộc đối đầu giữa chính phủ và đối lập

Dự thảo sửa đổi luật tố tụng hình sự, trong đó đề xuất bãi bỏ hoàn toàn quyền điều tra bổ sung của công tố viên và mở rộng lý do bác bỏ cáo trạng của tòa án, đã được đưa ra Quốc hội để xem xét. Ngày hôm sau khi Đảng Dân chủ cầm quyền thông qua dự thảo tại ủy ban thường vụ, chính trường lại rơi vào tình trạng đối đầu căng thẳng. Việc thông qua một luật có thể làm lung lay nền tảng của hệ thống tư pháp hình sự mà không có sự đồng thuận xã hội hay quá trình thảo luận đầy đủ là điều đáng lo ngại.

Nội dung chính của dự thảo là bãi bỏ hoàn toàn quyền điều tra trực tiếp và quyền điều tra bổ sung của công tố viên, đồng thời giao nhiệm vụ điều tra cho cảnh sát và Cơ quan Điều tra Tội phạm Nghiêm trọng. Ngoài ra, trước khi dự thảo được đưa ra, một điều khoản đã được bổ sung, cho phép thẩm phán bác bỏ cáo trạng trong trường hợp "có điều tra vi phạm nghiêm trọng hoặc có sự lạm dụng quyền truy tố rõ rệt". Đảng Dân chủ cho rằng đây là biện pháp nhằm ngăn chặn việc lạm dụng quyền điều tra và quyền truy tố của công tố viên, đồng thời bảo vệ quyền con người của bị can.

Tuy nhiên, một số đảng đối lập và một số luật sư đã chỉ trích rằng tiêu chí và phạm vi lý do bác bỏ cáo trạng còn mơ hồ, có thể dẫn đến việc trì hoãn xét xử và bị lạm dụng như một công cụ để cứu vãn các vụ án chính trị cụ thể. Đặc biệt, nếu việc điều tra bổ sung bị ngăn chặn trong khi năng lực điều tra của cảnh sát chưa được đảm bảo, sẽ gây khó khăn cho việc cứu trợ cho các nạn nhân bị oan và làm giảm khả năng ứng phó với tội phạm liên quan đến đời sống.

Quan điểm của lãnh đạo hai đảng cũng thể hiện sự khác biệt rõ rệt. Han Byeong-do, quyền Chủ tịch Đảng Dân chủ, cho biết: "Chúng tôi đã tăng cường các biện pháp kiểm soát điều tra của cảnh sát và bảo vệ nạn nhân", đồng thời chỉ trích đảng đối lập rằng "trốn tránh thảo luận và kéo dài thời gian bằng filibuster là vô trách nhiệm, không phải là phản đối". Ngược lại, Jeong Jeong-sik, lãnh đạo Đảng Quyền lực Nhân dân, đã phản bác mạnh mẽ rằng đây là "luật xấu được sinh ra từ sự thù hận và lòng báo thù đối với công tố viên", đồng thời khẳng định "tất cả trách nhiệm về sự bùng nổ tội phạm do bãi bỏ quyền điều tra bổ sung thuộc về đảng cầm quyền". Đại biểu độc lập Han Dong-hoon cũng chỉ trích rằng đây là "nỗ lực ép buộc tòa án đưa ra phán quyết bác bỏ cáo trạng".

Đảng Quyền lực Nhân dân đã quyết định tiến hành thảo luận không giới hạn (filibuster) để ngăn chặn việc thông qua dự thảo. Họ đã bố trí nhiều đại biểu là luật sư, như Joo Ho-young và Na Kyung-won, nhằm làm nổi bật tính vi hiến và tác động tiêu cực của dự thảo. Tuy nhiên, với việc Đảng Dân chủ nắm giữ số ghế tuyệt đối, dự kiến vào chiều ngày 31, sau 24 giờ bắt đầu filibuster, sẽ tiến hành bỏ phiếu về việc kết thúc thảo luận, buộc phải thông qua dự thảo.

Vấn đề là triển vọng chính trị sau cuộc bỏ phiếu vào ngày 31. Đảng Dân chủ có kế hoạch tiếp tục thúc đẩy các dự thảo luật tiếp theo, bao gồm sửa đổi luật Quốc hội nhằm rút ngắn thời gian của quy trình fast-track. Trong bối cảnh sự phản đối mạnh mẽ từ đảng đối lập, khả năng hợp tác giữa hai đảng gần như bị đứt đoạn, và tình trạng chính trị có thể kéo dài. Điều đáng lo ngại nhất là việc điều chỉnh quyền điều tra sẽ gây quá tải cho công việc của cảnh sát, trì hoãn điều tra, và sự hỗn loạn tư pháp do việc thiết lập lý do bác bỏ cáo trạng sẽ hoàn toàn đổ lên đầu người dân.

Hơn nữa, việc cơ quan lập pháp can thiệp quá mức vào lĩnh vực phán quyết của cơ quan tư pháp có thể dẫn đến tranh cãi về việc vi phạm nguyên tắc phân quyền, khiến toàn bộ hệ thống tư pháp quốc gia bị rung chuyển. Không thể để sự bất an của người dân bị bỏ qua dưới danh nghĩa tách biệt điều tra và truy tố. Chính trường cần tìm kiếm lại con đường cải cách tư pháp, đặt bảo vệ quyền lợi của người dân lên hàng đầu, vượt qua sự đối đầu giữa việc thông qua luật và filibuster.