Biển Trung Đông lại đang bùng cháy. Tuy nhiên, ngọn lửa này không chỉ dừng lại ở cuộc xung đột quân sự giữa Iran và Mỹ, hay giữa Israel. Nó là ngọn lửa thiêu đốt các mạch máu của nền kinh tế toàn cầu, là cú sốc rung chuyển trái tim của nền văn minh công nghiệp. Eo biển Hormuz, nơi mà 1/5 lượng dầu thô toàn cầu đi qua, không chỉ là một con đường biển đơn thuần. Nó là động mạch lớn của nền văn minh tư bản hiện đại. Khi tiếng súng vang lên ở đây, thị trường chứng khoán New York rung chuyển, tỷ giá hối đoái ở Seoul biến động, và tỷ lệ hoạt động của các nhà máy ở châu Âu cũng như chi phí sản xuất ở Trung Quốc đều bị ảnh hưởng.
Thế giới đã bước vào thời đại kết nối qua AI, bán dẫn và thuật toán tài chính, nhưng dòng chảy năng lượng cơ bản nhất của nền văn minh vẫn nằm trên biển và trên những tàu chở dầu.
Chính tại eo biển Hormuz, gần đây đã diễn ra hai sự kiện chia cắt số phận của ngành hàng hải Hàn Quốc. Một là sự kiện tàu chở dầu siêu lớn (VLCC) 'Basra Energy' của Jung Kim Shipping đã tắt thiết bị theo dõi vị trí (AIS) và an toàn vượt qua eo biển nguy hiểm để vận chuyển 2 triệu thùng dầu. Sự kiện còn lại là tàu Na Mu thuộc HMM đã bị một vật thể không xác định tấn công, khiến thân tàu bị thủng và xảy ra hỏa hoạn.
Cùng một biển, cùng một cuộc chiến, nhưng kết quả lại hoàn toàn khác biệt.
Sự khác biệt này không chỉ đơn thuần là vấn đề ngẫu nhiên hay may mắn. Nó phản ánh sự khác biệt trong triết lý nhìn nhận ngành hàng hải và khả năng đọc rủi ro. Đi sâu hơn, đó là sự khác biệt trong hiểu biết về bản chất con người, tổ chức và quản lý.
Eo biển Hormuz từ lâu đã là nơi mà những khát vọng của nền văn minh nhân loại va chạm. Từ thời Đế chế Ba Tư cổ đại, nơi đây đã là cửa ngõ quan trọng kết nối Con đường Tơ lụa và thương mại Ấn Độ Dương. Người Ba Tư đã biết từ hàng nghìn năm trước rằng "người kiểm soát lối đi sẽ điều khiển thế giới". Chiến lược kiểm soát lối đi đã ăn sâu vào DNA của họ. Mỹ có sức mạnh quân sự áp đảo và các nhóm tàu sân bay, nhưng Iran lại sử dụng eo biển hẹp và sức mạnh không đối xứng. Họ làm cho đối thủ mệt mỏi bằng cách sử dụng máy bay không người lái, mìn, tàu cao tốc nhỏ và tên lửa, chiến tranh điện tử và chiến tranh tâm lý. Đó là một chiến lược không phải đối đầu trực diện mà là sử dụng căng thẳng và nỗi sợ hãi.
Sun Tzu đã nói: "Chiến tranh là vấn đề lớn của quốc gia". Tuy nhiên, ông cũng nói: "Chiến tranh là con đường của sự lừa dối". Iran chính là quốc gia sử dụng chiến lược này. Họ không đối đầu trực diện với hạm đội khổng lồ của Mỹ. Thay vào đó, họ tấn công một tàu, phóng một máy bay không người lái, làm tăng giá bảo hiểm và gieo rắc nỗi sợ hãi trên thị trường. Khi đó, thị trường tài chính toàn cầu sẽ bị rung chuyển. Đó chính là bản chất của cuộc chiến Hormuz.
Sự kiện tàu Na Mu bị tấn công cũng không chỉ là một tai nạn hàng hải đơn thuần. Vết thủng có kích thước 5m chiều rộng và 7m chiều sâu ở phần dưới thân tàu thực sự ở mức độ tấn công quân sự. Kết quả điều tra của chính phủ cũng đã kết luận rằng đây là một cuộc tấn công từ một vật thể không xác định. Hiện có 26 tàu Hàn Quốc và 158 thuyền viên Hàn Quốc đang chờ đợi trong tình trạng căng thẳng cực độ tại khu vực bên trong eo biển Hormuz. Họ đã bị mắc kẹt trên biển hơn hai tháng. Các thuyền viên hàng ngày kiểm tra radar, lo lắng khi nghe tiếng máy bay không người lái vào ban đêm, và chờ đợi không biết khi nào sẽ có cuộc tấn công tiếp theo. Biển vốn đã là không gian cô đơn, nhưng biển trong thời chiến lại ăn mòn tinh thần con người.
Trong khi đó, Jung Kim Shipping đã đi theo con đường hoàn toàn ngược lại. Tàu 'Basra Energy' của Jung Kim Shipping đã vận chuyển dầu từ cảng ADNOC của UAE, tắt thiết bị theo dõi và vượt qua eo biển Hormuz. Cuối cùng, tàu đã đến an toàn tại cảng Fujairah. Cảnh tượng này đã để lại ấn tượng mạnh mẽ trong ngành hàng hải toàn cầu. Bởi vì hiện tại, việc vượt qua Hormuz thực sự là một cuộc hành trình mạo hiểm.
Điều quan trọng ở đây là Chủ tịch Jung Tae-soon của Jung Kim Shipping là một người có kinh nghiệm đi biển. Những người đã trải nghiệm biển bằng cơ thể của mình sẽ khác với những nhà quản lý chỉ nhìn vào con số. Họ hiểu dòng chảy của sóng, dòng chảy của thủy triều, trọng tâm của tàu và nỗi sợ hãi của thuyền viên. Họ biết không khí của khu vực nguy hiểm. Họ biết thuyền trưởng sẽ đưa ra quyết định gì vào ban đêm, và tàu sẽ rung lắc như thế nào trong cơn bão. Đó là cảm giác không thể học được từ dữ liệu trên bàn làm việc.
Trong những năm gần đây, Chủ tịch Jung Tae-soon đã tích cực mở rộng đội tàu VLCC. Trong ngành, có ý kiến cho rằng đây là một "cá cược quá mức". Tuy nhiên, ông hiểu rằng nếu chiến tranh kéo dài, tài sản quan trọng nhất sẽ là gì. Đó không chỉ đơn thuần là tàu chở dầu. Đó là "không gian lưu trữ có thể di chuyển". Nếu Hormuz bị chặn, các quốc gia sản xuất dầu sẽ không thể xuất khẩu dầu. Cơ sở lưu trữ trên đất liền có giới hạn. Cuối cùng, chính những tàu chở dầu siêu lớn sẽ trở thành kho chứa trên biển. Thực tế, một số VLCC gần đây đã thu được lợi nhuận khổng lồ khi thực hiện vai trò lưu trữ trên biển thay vì vận chuyển dầu.
Đây chính là bản chất của ngành hàng hải. Hàng hải không chỉ đơn thuần là ngành logistics. Hàng hải là tài chính và đồng thời là địa chính trị. Một tàu chở dầu không chỉ liên quan đến giá dầu, tỷ giá hối đoái, phí bảo hiểm, rủi ro quân sự, thị trường tương lai và dòng chảy tài chính toàn cầu. Chính vì vậy, các công ty hàng hải hàng đầu thế giới không chỉ là những nhà vận chuyển đơn thuần. Họ là những người chơi tài chính khổng lồ.
Các công ty tiêu biểu như Maersk Line và MSC. Maersk của Đan Mạch đã bắt đầu từ một quốc gia Bắc Âu nhỏ nhưng đã phát triển đến mức chiếm lĩnh toàn bộ hệ thống logistics toàn cầu. Họ không chỉ điều hành tàu. Họ tích hợp cả cảng, kho bãi, dữ liệu chuỗi cung ứng, tài chính và bảo hiểm. MSC của Thụy Sĩ cũng đã trở thành công ty tàu container lớn nhất thế giới với chiến lược mở rộng đội tàu tích cực. Điểm chung của họ là đã phát triển mạnh mẽ trong thời kỳ khủng hoảng.
Trong các cuộc khủng hoảng như cú sốc dầu mỏ những năm 1970, suy thoái những năm 1980, khủng hoảng tài chính năm 2008 và đại dịch COVID-19, ngành hàng hải đã bị rung chuyển đến mức có thể sụp đổ. Tuy nhiên, những công ty sống sót đã có được sức mạnh chi phối lớn hơn. Bởi vì ngành hàng hải cuối cùng là ngành công nghiệp mà quy mô, sức mạnh vốn và khả năng chịu rủi ro là yếu tố cốt lõi.
Đạo Đức Kinh đã nói: "Quốc gia lớn thì ở nơi thấp nhất". Biển cũng là nơi thấp nhất. Nhưng chính nơi thấp nhất lại kết nối thế giới. Ngành hàng hải là ngành công nghiệp vận động thế giới từ nơi thấp nhất của nền văn minh.
Ngày nay, thế giới đang cuồng nhiệt với cuộc cách mạng AI. Bán dẫn, AI sinh tạo, máy tính lượng tử và robot đang trở thành trung tâm của ngành công nghiệp tương lai. Tuy nhiên, dù AI có phát triển đến đâu, dầu thô, LNG, quặng sắt và ngũ cốc cuối cùng vẫn phải được vận chuyển bằng tàu. AI có thể là bộ não của nền văn minh, nhưng hàng hải là mạch máu của nền văn minh. Nếu mạch máu bị tắc, bộ não cũng sẽ ngừng hoạt động.
Cuộc khủng hoảng Hormuz lần này để lại cho nền kinh tế toàn cầu một số bài học quan trọng. Thứ nhất, đa dạng hóa chuỗi cung ứng năng lượng không còn là sự lựa chọn mà là vấn đề sinh tồn. Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc có độ phụ thuộc cao vào dầu mỏ Trung Đông. Do đó, việc phát triển dầu đá phiến của Mỹ, LNG của Australia, và tài nguyên từ châu Phi và Nam Mỹ sẽ trở nên quan trọng hơn.
Thứ hai, ngành hàng hải sẽ trở thành một ngành chiến lược hơn trong tương lai. Bởi vì an ninh quốc gia, đảm bảo năng lượng và duy trì chuỗi cung ứng đều phụ thuộc vào biển.
Thứ ba, khả năng quân sự hóa ngành hàng hải. Trong tương lai, ranh giới giữa hàng hải dân sự và an ninh quân sự có thể ngày càng mờ nhạt. Mỹ và Trung Quốc đã coi quyền lực trên biển là một phần quan trọng trong chiến lược quốc gia. Biển Đông, eo biển Đài Loan, Hormuz và Biển Đỏ đều được kết nối thành một dòng chảy duy nhất.
Thứ tư, khả năng mở ra thời đại quản lý rủi ro hàng hải dựa trên AI. Thời đại mà thông tin vệ tinh, giám sát bằng máy bay không người lái, dữ liệu bảo hiểm và thông tin quân sự được AI phân tích tích hợp để tính toán lộ trình tối ưu sẽ đến. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng vẫn thuộc về con người. Bởi vì trong tình huống khủng hoảng cực đoan, trực giác và dũng cảm quan trọng hơn con số.
Thiên Bố Kinh đã nói: "Con người là một với trời đất". Điều này có nghĩa là trong con người có trời đất. Việc đọc biển cuối cùng cũng là con người. Chịu đựng nỗi sợ hãi cũng là con người, và đưa ra quyết định cuối cùng cũng là con người.
Sự vượt qua eo biển Hormuz của Jung Tae-soon và Jung Kim Shipping không chỉ là một tin tức hàng hải đơn thuần. Đó là một cảnh tượng cho thấy điều gì là sức mạnh cạnh tranh thực sự trong nền văn minh công nghiệp hiện đại. Công nghệ cũng quan trọng. Tài chính cũng quan trọng. Nhưng cuối cùng, điều quan trọng nhất là sự hiểu biết và trách nhiệm của con người, cùng với dũng cảm để chịu đựng rủi ro.
Ngược lại, sự kiện tàu Na Mu bị tấn công cho thấy thực tế lạnh lùng của thời đại toàn cầu hóa. Chuỗi cung ứng toàn cầu không chỉ được duy trì bằng hiệu quả. Khi hòa bình và trật tự bị phá vỡ, điều đầu tiên bị rung chuyển chính là biển.
Kinh Thánh đã nói: "Nước sâu giống như lòng người". Hiện tại, trên biển đen của eo biển Hormuz, thế giới lại đối mặt với những câu hỏi cũ.
Ai sẽ đọc được những rủi ro này?
Ai sẽ bảo vệ mạch máu của thế giới?
Và ai sẽ sống sót đến cùng?
※ Bài viết này được viết bằng cách sử dụng AI sinh tạo và đã được biên tập viên xem xét.
* Bài viết này được dịch tự động bằng AI.
© Bản quyền thuộc về Thời báo Kinh tế AJU & www.ajunews.com: Việc sử dụng các nội dung đăng tải trên vietnam. kyungjeilbo.com phải có sự đồng ý bằng văn bản của Aju News Corporation.