Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) dự kiến sẽ tăng lãi suất cơ bản từ 0,75% lên 1,0% trong cuộc họp quyết định chính sách tài chính diễn ra vào ngày 15-16 tháng 6. Đây là lần đầu tiên lãi suất vượt qua 1% sau 31 năm kể từ năm 1995. Tuy nhiên, theo báo Nihon Keizai Shimbun (Nikkei), sự chú ý của thị trường không chỉ dừng lại ở lần tăng này mà còn hướng tới 'lần tăng tiếp theo', do nhận thức rằng chỉ một lần tăng không đủ để kiểm soát lạm phát.
Nikkei cho biết vào ngày 15 rằng thị trường đã coi lần tăng này là điều hiển nhiên. Thị trường không dừng lại ở đây mà còn dự đoán rằng Ngân hàng Nhật Bản sẽ tiếp tục tăng lãi suất thêm một lần nữa mỗi nửa năm, đạt mức 1,75% vào cuối năm 2027.
Lý do thị trường xem nhẹ việc tăng 1% là do lạm phát. Nhật Bản, vốn được coi là 'quốc gia không có lạm phát' trong thời gian dài, giờ đây đang chứng kiến sự gia tăng nhanh chóng trong dự đoán lạm phát. Theo Nikkei, mức kỳ vọng lạm phát trong tương lai của Nhật Bản đã gần đạt mức tương đương với Mỹ tính đến ngày 11. Tuy nhiên, đây không phải là mức lạm phát thực tế mà là kỳ vọng về việc 'sẽ tăng trong tương lai', gần gũi với quốc gia có lạm phát như Mỹ. Tsuruya Keisuke, chiến lược gia trái phiếu hàng đầu của Mitsubishi UFJ Morgan Stanley Securities, cho rằng tốc độ tăng lãi suất chậm của Ngân hàng Nhật Bản sẽ khó có thể làm dịu kỳ vọng lạm phát này.
Điều đáng chú ý là Ngân hàng Nhật Bản đang cố gắng thực hiện hai điều trái ngược cùng một lúc. Một mặt, họ tăng lãi suất để thắt chặt chính sách tiền tệ, trong khi mặt khác, họ không có ý định giảm bớt việc mua trái phiếu chính phủ mà họ đã cắt giảm trong thời gian qua. Việc Ngân hàng Nhật Bản tiếp tục mua trái phiếu sẽ làm tăng lượng tiền trong thị trường và giữ giá trái phiếu ổn định, đồng thời có thể làm giảm áp lực tăng lãi suất. Theo Nikkei, Ngân hàng Nhật Bản đang xem xét giữ quy mô mua trái phiếu ở mức 2,1 triệu yên (khoảng 19,853 tỷ đồng) mỗi tháng từ tháng 4 năm 2027. Đây là một biện pháp nhằm ngăn chặn sự biến động của thị trường trái phiếu. Tuy nhiên, Nikkei cũng cho biết rằng có những lo ngại từ thị trường rằng chính quyền của Takaichi Sanae, người có xu hướng chi tiêu nhiều hơn, đang được Ngân hàng Nhật Bản hỗ trợ từ phía sau. Một số ý kiến trong giới chứng khoán cũng cho rằng có thể đã có một 'thỏa thuận' rằng việc tăng lãi suất sẽ đi kèm với việc ngừng cắt giảm mua trái phiếu.
Có một điểm đặc biệt trong cuộc họp lần này. Thống đốc Ngân hàng Nhật Bản, Ueda Kazuo, sẽ không tham dự. Ngân hàng Nhật Bản đã thông báo vào ngày 10 rằng ông Ueda đã nhập viện. Việc một thống đốc đương nhiệm không tham dự cuộc họp quyết định chính sách tài chính là điều hiếm thấy. Tuy nhiên, sự vắng mặt của ông không làm thay đổi kết luận về việc tăng lãi suất. Việc tăng lãi suất được quyết định bởi ban điều hành và sự đồng thuận của đa số các ủy viên chính sách, do đó, thị trường không coi sự vắng mặt của thống đốc là yếu tố có thể đảo ngược dự đoán về lần tăng này. Sự vắng mặt của thống đốc lại trở thành yếu tố quan trọng trong cuộc họp báo sau đó. Cuộc họp báo này sẽ do Phó thống đốc Uchida Shinichi, người đã làm việc lâu năm trong nội bộ, đảm nhiệm thay cho ông Ueda. Đây là lần đầu tiên ông giải thích chi tiết về chính sách tài chính trước công chúng kể từ tháng 7 năm ngoái, vì vậy từng câu từng chữ của ông có thể ảnh hưởng lớn đến tỷ giá yen và lãi suất trái phiếu.
Đúng lúc này, có thông tin cho biết Mỹ và Iran đã đồng ý chấm dứt chiến tranh, khiến giá dầu quốc tế giảm mạnh. Nếu giá dầu ổn định, áp lực lạm phát sẽ giảm bớt. Tuy nhiên, Nikkei cho rằng nếu giá dầu ổn định, lo ngại về suy thoái kinh tế sẽ giảm, và Ngân hàng Nhật Bản sẽ dễ dàng hơn trong việc thúc đẩy tăng lãi suất. Họ cho rằng thỏa thuận này không phải là yếu tố có thể đảo ngược chính sách tăng lãi suất 1%.
Bối cảnh của lần tăng này cũng có sự ảnh hưởng từ Mỹ. Theo Nikkei, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Vessenet đã xem việc tăng lãi suất chậm của Ngân hàng Nhật Bản là nguyên nhân chính dẫn đến sự suy yếu của yen, và đã gây áp lực gián tiếp lên Nhật Bản để tăng lãi suất. Ông, người đã đến Nhật Bản hơn 50 lần và được coi là 'người thân Nhật Bản', đặc biệt lo ngại về việc Nhật Bản có thể lặp lại tình huống 'Truss Shock' của Anh vào năm 2022. Khi đó, Anh đã công bố cắt giảm thuế lớn mà không có kế hoạch tài chính, dẫn đến lo ngại rằng nợ quốc gia sẽ tăng vọt, khiến lãi suất tăng vọt và đồng bảng giảm mạnh.
Tuy nhiên, Nhật Bản cũng đang xuất hiện những dấu hiệu tương tự. Vào tháng 1 năm nay, thị trường trái phiếu Nhật Bản đã chứng kiến hiện tượng lãi suất tăng nhưng yen lại yếu đi. Thông thường, khi lãi suất tăng, tiền sẽ đổ vào quốc gia đó, làm cho đồng tiền mạnh lên, nhưng điều ngược lại đã xảy ra. Bộ trưởng Vessenet đã gọi đây là hiện tượng '6 sigma' hiếm gặp, chỉ xảy ra khoảng 3 lần trên 1 triệu lần. Nikkei cho biết thị trường đã coi đây là tín hiệu nguy hiểm cho thấy sự thiếu tin tưởng vào cả tài chính và tiền tệ của Nhật Bản.
Cuối cùng, cuộc chiến thực sự sẽ diễn ra ở 'lần tăng tiếp theo' và xa hơn nữa là 'lần tăng sau đó'. Việc Thống đốc Takaichi, người đã im lặng theo dõi cho đến lần tăng 1%, có tiếp tục giữ thái độ này với các lần tăng tiếp theo hay không sẽ là yếu tố quyết định. Chính phủ muốn bơm tiền để thúc đẩy kinh tế, trong khi Ngân hàng Nhật Bản muốn tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát. Việc lần đầu tiên lãi suất vượt qua 1% sau 31 năm không phải là dấu hiệu kết thúc chính sách thắt chặt, mà là điểm khởi đầu cho cuộc đấu tranh giữa chính phủ và Ngân hàng Nhật Bản.
* Bài viết này được dịch tự động bằng AI.
© Bản quyền thuộc về Thời báo Kinh tế AJU & www.ajunews.com: Việc sử dụng các nội dung đăng tải trên vietnam. kyungjeilbo.com phải có sự đồng ý bằng văn bản của Aju News Corporation.



