Thứ Ba, ngày 20 tháng 11 năm 2026
Các quốc gia Vùng Vịnh có khả năng tự lực sau chiến tranh Iran

Các quốc gia Vùng Vịnh có khả năng tự lực sau chiến tranh Iran

LEE HYUNTAEK 05:03 14-06-2026
Philip Gordon, nghiên cứu viên Brookings dự đoán "Hàn Quốc và các đối tác sẽ đa dạng hóa"
Trong một cuộc biểu tình chống Mỹ ở Baghdad, Iraq vào tháng 3, những người tham gia cầm ảnh của Ayatollah Ali Khamenei, cựu lãnh đạo tối cao Iran, người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Israel và Mỹ. [Ảnh=AFP Yonhap News]
Trong một cuộc biểu tình chống Mỹ ở Baghdad, Iraq vào tháng 3, những người tham gia cầm ảnh của Ayatollah Ali Khamenei, cựu lãnh đạo tối cao Iran, người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Israel và Mỹ. [Ảnh=AFP Yonhap News]

Khi Mỹ và Iran đang chuẩn bị ký kết thỏa thuận ngừng bắn, có những dự đoán rằng các quốc gia Vùng Vịnh sẽ bắt đầu các động thái "tự lực" trong bối cảnh tình hình Trung Đông sau chiến tranh. Các chuyên gia cho rằng các quốc gia Vùng Vịnh có khả năng duy trì liên minh an ninh với Mỹ trong khi đa dạng hóa chiến lược của họ.

Ngày 12 tháng 6, kênh Al Jazeera của Qatar đưa tin: "Các quốc gia Vùng Vịnh có khả năng lớn sẽ tìm kiếm giải pháp an ninh lâu dài sau khi chiến tranh (giữa Mỹ và Iran) kết thúc, một cuộc chiến mà họ không khởi xướng." Một khả năng là các quốc gia Trung Đông sẽ ký kết các hiệp ước phòng thủ lẫn nhau và các liên minh an ninh khác. Kênh này đã dẫn chứng hiệp ước phòng thủ lẫn nhau giữa Ả Rập Saudi và Pakistan được ký kết vào tháng 9 năm ngoái, trong đó quy định rằng nếu một bên bị tấn công, sẽ coi như cả hai quốc gia bị tấn công.

Có khả năng các quốc gia trong khu vực Vùng Vịnh, vốn có xu hướng thân Mỹ, sẽ tìm cách cải thiện quan hệ với Iran. Tuy nhiên, điều này không hề dễ dàng. Trong cuộc chiến này, Iran đã gọi các quốc gia Hồi giáo Vùng Vịnh là "quốc gia anh em" nhưng lại phóng hàng loạt tên lửa và máy bay không người lái vào họ. Trước đó, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã khôi phục quan hệ ngoại giao với Iran vào năm 2022, và Ả Rập Saudi đã khôi phục quan hệ với Iran vào năm 2023 dưới sự trung gian của Trung Quốc. Tuy nhiên, cả hai quốc gia đều đã bị tấn công bằng tên lửa từ Iran trong cuộc chiến này. Đặc biệt, UAE đã phải hứng chịu nhiều tên lửa vào Dubai, trung tâm tài chính quốc tế, làm tổn hại nghiêm trọng đến hình ảnh của thành phố toàn cầu an toàn này. Washington Post đã đưa tin vào ngày 12 rằng chính phủ Qatar đã bí mật liên lạc với chính phủ Iran vào tháng 3 để yêu cầu không tấn công vào các cơ sở khí đốt của họ, nhưng cuối cùng vẫn bị thiệt hại do các cuộc không kích của Iran.

Các quốc gia Vùng Vịnh dự kiến sẽ đẩy mạnh phát triển các tuyến vận chuyển thay thế nhằm giảm thiểu rủi ro địa chính trị tại Eo biển Hormuz, được coi là tuyến đường vận chuyển năng lượng quan trọng của thế giới. Ả Rập Saudi đã chuyển dầu thô khai thác từ phía Đông qua đường ống đến khu vực Tây Yanbu và xuất khẩu sang Hàn Quốc và các nước khác. UAE cũng đã chuyển dầu thô ra ngoài Eo biển Hormuz đến cảng Fujairah ở vịnh Oman trước khi xuất khẩu. Tuy nhiên, Bahrain, Kuwait, Qatar và Iraq không có tuyến đường thay thế và phải chịu áp lực. Simon Babon, giáo sư tại Đại học Lancaster, cho biết: "Trong tương lai, sẽ có những nỗ lực thay thế Eo biển Hormuz thông qua các khoản đầu tư khổng lồ và nhiều năm, nhưng (khả năng vận chuyển) sẽ nhỏ hơn so với Eo biển Hormuz."

Philip Gordon, nghiên cứu viên tại Viện Brookings (cựu cố vấn an ninh quốc gia của phó tổng thống), đã đưa ra khả năng rằng sau cuộc chiến này, các quốc gia Vùng Vịnh và Israel sẽ tăng tốc "đi theo con đường riêng". Trong một bài viết gần đây tại viện, ông đã chỉ ra những đặc điểm địa chính trị có thể xuất hiện sau chiến tranh Iran, bao gồm: ▲ Các quốc gia Vùng Vịnh tìm kiếm sự tự chủ hơn đối với Mỹ ▲ Tăng tốc phân chia trong các quốc gia Vùng Vịnh ▲ Sự phân chia giữa Israel với Mỹ và các quốc gia Ả Rập. Ông Gordon cho rằng: "Các quốc gia Ả Rập sẽ không ngừng phụ thuộc vào Mỹ như một đối tác chính cung cấp đầu tư, thiết bị quốc phòng và hỗ trợ chính trị, nhưng họ sẽ tìm cách đa dạng hóa sang các nguồn cung cấp và đối tác khác như châu Âu, Hàn Quốc và Australia để chuẩn bị cho sự không chắc chắn từ Mỹ."

Chuyên gia chính trị Trung Đông, Majoub Al-Juwairi, trong một cuộc phỏng vấn với Al Jazeera, đã chỉ ra rằng có khả năng sẽ tái khởi động các cuộc thảo luận về hệ thống an ninh như "Sáng kiến hòa bình Hormuz" mà Iran đã đề xuất vào năm 2019, nhưng ông đánh giá khả năng thực hiện là thấp. Ông đặt câu hỏi: "Trong khi bắn tên lửa vào các quốc gia láng giềng, làm sao có thể đề xuất một hiệp ước không xâm phạm?" và nhấn mạnh rằng "mặc dù có thể nghe có lý về lý thuyết, nhưng nếu hành động của Iran không thay đổi, thì thực tế sẽ không có ý nghĩa."



* Bài viết này được dịch tự động bằng AI.