Giao dịch an toàn bị lỗi: Lừa đảo 1 nghìn tỷ đồng trên nền tảng giao dịch cũ

Sự phản bội của 'giao dịch an toàn': Thiệt hại tăng gấp 10 lần trong 3 năm

[Kinh tế Nhật báo] Thị trường nền tảng giao dịch cũ đang phát triển nhanh chóng, kéo theo sự gia tăng mạnh mẽ của các vụ lừa đảo người tiêu dùng. Hệ thống 'giao dịch an toàn' được thiết kế để ngăn chặn lừa đảo đã bộc lộ nhiều lỗ hổng, dẫn đến tranh cãi về trách nhiệm giữa người dùng và nền tảng. Mặc dù quy mô thị trường ngày càng lớn, nhưng phản ứng của các nền tảng vẫn chưa đủ mạnh.

Theo tài liệu từ Viện Tiêu dùng Hàn Quốc do nghị sĩ Lee Yang-soo cung cấp, số đơn yêu cầu giải quyết thiệt hại từ các nền tảng lớn như Chợ Tốt, Chợ Tia Chớp và Chợ Cũ đã tăng lên 175 trường hợp vào năm ngoái, gấp gần 10 lần so với 3 năm trước. Trước đây, thiệt hại chủ yếu do 'lừa đảo giao dịch trực tiếp', nhưng gần đây đã chuyển sang hình thức mới khi người dùng không nhận lại được tiền dù đã sử dụng hệ thống giao dịch an toàn.

Một trường hợp cụ thể là một người dùng đã mua một bức tượng trị giá 120 triệu đồng qua giao dịch an toàn, nhưng sau khi trả lại hàng vì lý do 'đình chỉ thanh toán', người này không nhận lại được tiền. Đây là một phương thức lừa đảo mới, cho thấy hệ thống giải quyết tranh chấp của nền tảng không hoạt động hiệu quả.

Theo dữ liệu từ Cảnh sát Hàn Quốc, thiệt hại từ lừa đảo giao dịch trực tiếp năm ngoái đã tăng lên 8.741 tỷ đồng, gấp hơn 3 lần so với năm trước, tiến gần đến mốc 1 nghìn tỷ đồng. Mặc dù quy mô thị trường ngày càng lớn, nhưng các nền tảng vẫn tránh né trách nhiệm bằng cách tự coi mình chỉ là 'nhà môi giới giao dịch cá nhân'.

Nghị sĩ Lee Yang-soo nhấn mạnh rằng mặc dù thị trường giao dịch cũ đang phát triển mạnh, nhưng mạng an toàn bảo vệ người tiêu dùng gần như bị bỏ mặc. Ông kêu gọi cần có các biện pháp thực tế để buộc các nền tảng chịu trách nhiệm.

Các chuyên gia chỉ ra rằng các nền tảng giao dịch cũ hiện nay có 'hạn chế cấu trúc'. Hầu hết các nền tảng được đăng ký là nhà môi giới bán hàng trực tuyến, nên trách nhiệm pháp lý trong quá trình giao dịch bị hạn chế. Mặc dù thực hiện vai trò 'ký quỹ' giữ tiền thanh toán, nhưng khi xảy ra tranh chấp, họ lại yêu cầu 'giải quyết giữa các bên', tạo ra 'khoảng trống trách nhiệm'.

So với các trường hợp quốc tế, sự khác biệt này càng rõ rệt. Các nền tảng toàn cầu như eBay của Mỹ hay Mercari của Nhật Bản có chương trình giải quyết tranh chấp tinh vi và hệ thống bồi thường riêng để giảm thiểu thiệt hại lừa đảo. Đặc biệt, họ tập trung vào việc ngăn chặn các liên kết bên ngoài dẫn đến trang thanh toán giả và sử dụng AI để phân tích các mẫu giao dịch lừa đảo.

Cuối cùng, giải pháp tập trung vào 'tăng cường trách nhiệm pháp lý của nền tảng' và 'xây dựng mạng an toàn kỹ thuật'. Chính phủ và Quốc hội cần tạo cơ sở pháp lý để các nền tảng không chỉ là nhà môi giới mà còn đảm bảo an toàn giao dịch như một 'tổ chức tài chính bán chính thức'. Cần quy định rõ trách nhiệm bồi thường của nền tảng khi xảy ra thiệt hại và bắt buộc quy trình giải quyết tranh chấp.

Đồng thời, các nền tảng cần tự mình sử dụng công nghệ AI để ngăn chặn giao dịch lừa đảo từ trước. Cần đầu tư vào công nghệ để chặn các tài khoản có lịch sử lừa đảo, phát hiện các mẫu giao dịch đáng ngờ theo thời gian thực và ngăn chặn việc dẫn dụ thanh toán qua liên kết bên ngoài.

Cuối cùng, giao dịch cũ không chỉ là trao đổi hàng hóa mà còn là hành động xã hội quan trọng thúc đẩy tuần hoàn tài nguyên và tiêu dùng hợp lý. Nếu để thị trường lừa đảo trị giá gần 1 nghìn tỷ đồng tiếp tục, toàn bộ hệ sinh thái giao dịch cũ có thể sụp đổ. Đã đến lúc các công ty nền tảng phải nhận thức trách nhiệm xã hội và xây dựng hệ thống minh bạch để người tiêu dùng có thể 'an tâm' giao dịch.

* Bài viết này được dịch tự động bằng AI.

Seon Jae kwan seon@kyungjeilbo.com