Chỉ 20% người Hàn Quốc đồng ý với việc "con cái chịu trách nhiệm hoàn toàn trong việc chăm sóc cha mẹ lớn tuổi"

Giá trị Nho giáo truyền thống vốn đặt gánh nặng phụng dưỡng cha mẹ lên vai con cái đang dần mờ nhạt trong xã hội Hàn Quốc hiện đại.
 

Kết quả khảo sát mới nhất cho thấy, hiện chỉ còn 1/5 người dân Hàn Quốc đồng ý rằng con cái phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trong việc nuôi dưỡng cha mẹ. Đây là một sự chuyển dịch mang tính bước ngoặt nếu so với thời điểm 15 năm trước, khi hơn một nửa số người được hỏi vẫn ủng hộ quan điểm này. Điều này cho thấy lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi đã vượt ra khỏi phạm vi gia đình để chuyển hẳn sang khu vực công của nhà nước và xã hội.

Theo kết quả khảo sát Bảng phúc lợi Hàn Quốc lần thứ 20 do Viện Nghiên cứu Y tế và Xã hội Hàn Quốc công bố ngày 9, tỷ lệ người dân đồng tình với quan điểm trách nhiệm phụng dưỡng cha mẹ thuộc về con cái chỉ còn 20,63%.

Cuộc khảo sát được thực hiện trên quy mô 7.300 hộ gia đình, đánh giá nhận thức trên thang điểm 5 từ "rất đồng ý" đến "rất phản đối". Kết quả phân tích cho thấy tỷ lệ phản đối nghĩa vụ này lên tới 47,59%, cao gấp hơn 2 lần so với tỷ lệ đồng ý, trong khi 31,78% giữ thái độ trung lập. Đáng chú ý, nhóm người "rất đồng ý" chỉ chiếm một phần thiểu số là 3,15%, trong khi làn sóng phản đối chiếm tới gần một nửa số người tham gia.

Đặc điểm nổi bật trong sự thay đổi nhận thức này là diễn ra đồng nhất ở mọi tầng lớp xã hội, không phân biệt điều kiện kinh tế.

Tỷ lệ đồng ý của nhóm thu nhập thấp là 20,66% và nhóm thu nhập bình thường là 20,63%, gần như không có sự chênh lệch.

Xu hướng xã hội hiện nay đã định hình rõ rệt rằng việc chăm sóc cha mẹ không còn là nghĩa vụ riêng biệt của con cái. Những con số này phản ánh một cuộc cách mạng về quan niệm khi so với năm 2007 – thời điểm cuộc khảo sát đầu tiên được thực hiện với hơn 52,6% người dân cho rằng con cái phải nuôi dưỡng cha mẹ.

Kể từ sau bước ngoặt đảo chiều vào năm 2013, khoảng cách giữa phe đồng ý và phản đối ngày càng giãn rộng qua các năm, từ mức 30% vào giai đoạn 2016 - 2019 xuống chỉ còn xấp xỉ 20% vào năm 2025.

Sự thay đổi nhận thức về việc chăm sóc không chỉ dừng lại ở người cao tuổi mà còn lan sang lĩnh vực nuôi dạy con trẻ.

Tỷ lệ phản đối quan điểm "người mẹ phải trực tiếp chăm con tại nhà" ghi nhận ở mức 34,12%, chính thức vượt qua tỷ lệ đồng ý (33,83%). Tuy nhiên, ở mục này vẫn có sự khác biệt nhẹ theo mức thu nhập, khi nhóm thu nhập thấp có xu hướng ủng hộ việc người mẹ trực tiếp chăm sóc con cao hơn nhóm thu nhập bình thường. Điều này được lý giải là do sự khác biệt trong khả năng tiếp cận các dịch vụ bảo mẫu hoặc đặc thù môi trường lao động của từng tầng lớp.

Về định hướng phúc lợi, người dân Hàn Quốc đang nghiêng hẳn về hệ thống phúc lợi phổ quát. Số người phản đối quan điểm "phúc lợi chỉ dành cho người nghèo" chiếm 39,81%, cao hơn mức đồng ý 33,36%.

Tuy nhiên, đối với lĩnh vực y tế và giáo dục mầm non, sự đồng thuận về trách nhiệm của nhà nước là tuyệt đối. Có tới 70,5% người dân phản đối việc cắt giảm bảo hiểm y tế quốc gia để mở rộng bảo hiểm tư nhân, và 72,68% ủng hộ việc cung cấp miễn phí dịch vụ nhà trẻ, mẫu giáo.

Trái lại, đối với giáo dục đại học, công chúng vẫn giữ thái độ thận trọng khi tỷ lệ phản đối miễn học phí (42,13%) vẫn cao hơn tỷ lệ ủng hộ (30,25%), cho thấy người dân coi y tế và mầm non là yếu tố sinh tồn tối thiểu thuộc trách nhiệm quốc gia, còn giáo dục cao hơn vẫn là sự lựa chọn và trách nhiệm cá nhân.

Các chuyên gia nhận định xã hội Hàn Quốc đang đứng trước một điểm giao thoa vĩ đại. Những gánh nặng vốn được gánh vác bằng lòng hiếu thảo và tình thân trong quá khứ nay đã trở thành yêu cầu chia sẻ trách nhiệm từ phía nhà nước.

Trong bối cảnh già hóa dân số và tỷ lệ sinh thấp đang gia tăng áp lực, sự thay đổi nhận thức này sẽ là kim chỉ nam quan trọng nhất cho việc hoạch định chính sách phúc lợi và phân bổ ngân sách trong tương lai. Khi trục quay của sự chăm sóc dịch chuyển từ gia đình sang quốc gia, việc nâng cao chất lượng hệ thống chăm sóc công cộng trở thành nhiệm vụ cấp bách hơn bao giờ hết.