Singapore thu hẹp khoảng cách đầu tư với Hàn Quốc tại Việt Nam

Theo các phương tiện truyền thông Việt Nam, trong đó có VnExpress, Singapore dẫn đầu các quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 9 năm nay, với tổng vốn đăng ký khoảng 12,85 tỷ USD, tương đương 17.335,9 tỷ won. Mức này cao hơn Hàn Quốc hơn 3,1 tỷ USD và chiếm trên 25% tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam trong cùng kỳ.

Vốn đăng ký từ Singapore tăng khoảng 86% so với cùng kỳ năm ngoái, tương đương mức tăng khoảng 6 tỷ USD. Riêng vốn đăng ký vào các dự án mới vượt 9,26 tỷ USD, chiếm khoảng một phần ba tổng vốn đăng ký của các dự án FDI mới tại Việt Nam.

Bên cạnh các dự án mới, nhà đầu tư Singapore còn mở rộng hoạt động hiện có và mua cổ phần tại doanh nghiệp Việt Nam. Vốn đăng ký bổ sung cho các dự án đang triển khai vượt 2,32 tỷ USD, trong khi vốn góp và mua cổ phần vượt 1,26 tỷ USD.

Hàn Quốc vẫn là nhà đầu tư lớn nhất tại Việt Nam nếu tính theo tổng vốn đăng ký lũy kế. Tuy nhiên, tổng vốn đăng ký lũy kế của Singapore đã vượt 101,5 tỷ USD, khiến khoảng cách giữa hai nước chỉ còn khoảng 2,7 tỷ USD. Nếu xu hướng đầu tư hiện nay tiếp diễn, cuộc cạnh tranh giành vị trí dẫn đầu về tổng vốn đầu tư lũy kế sẽ ngày càng gay gắt.

Đà tăng của Singapore diễn ra trong bối cảnh dòng vốn ngoại vào Việt Nam tăng mạnh. Trong 9 tháng đầu năm, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam vượt 50 tỷ USD, tăng hơn 76,4% so với cùng kỳ năm trước. Vốn FDI thực hiện cũng vượt 21,07 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay.

◆ Việt Nam ưu tiên bán dẫn và AI

Không chỉ tìm cách gia tăng vốn đầu tư nước ngoài, Việt Nam còn đặt mục tiêu nâng cao chất lượng dòng vốn, tập trung vào các ngành công nghệ cao và năng lực của doanh nghiệp trong nước.

Nghị quyết số 10 do Bộ Chính trị ban hành ngày 8/6 đặt mục tiêu thu hút 200–300 tỷ USD vốn FDI đăng ký đến năm 2030. Việt Nam đồng thời định hướng ít nhất 75% vốn đăng ký mới đến từ các nền kinh tế phát triển có thế mạnh về công nghệ, tài chính và năng lực quản trị.

Bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI) được xác định là những lĩnh vực trọng điểm. Việt Nam đặt mục tiêu thu hút ít nhất ba trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) của các tập đoàn công nghệ toàn cầu, đồng thời đưa 10.000 doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị của các tập đoàn đa quốc gia vào năm 2030.

Tại Hà Nội, lĩnh vực khoa học, chuyên môn và công nghệ đang trở thành điểm đến nổi bật của dòng vốn ngoại. Theo Sở Tài chính Hà Nội, trong 9 tháng đầu năm, thành phố thu hút 4,067 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài, tăng 5,9% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, lĩnh vực chuyên môn, khoa học và công nghệ thu hút khoảng 2,243 tỷ USD, chiếm 55,2% tổng vốn đầu tư.

Ngược lại, vốn đầu tư vào bất động sản đạt khoảng 394 triệu USD, còn lĩnh vực thông tin và truyền thông đạt 352,1 triệu USD, thấp hơn đáng kể so với nhóm khoa học và công nghệ.

Việt Nam cũng đề ra các mục tiêu cụ thể nhằm xây dựng năng lực tự chủ trong ngành bán dẫn. Đến năm 2030, nước này dự kiến phát triển ít nhất 100 doanh nghiệp thiết kế chip, một nhà máy sản xuất chip quy mô nhỏ và 10 nhà máy đóng gói, kiểm thử bán dẫn. Qua đó, Việt Nam muốn gắn việc thu hút đầu tư nước ngoài với quá trình hình thành hệ sinh thái bán dẫn và nâng cao năng lực công nghệ của doanh nghiệp nội địa.

◆ Liên kết với doanh nghiệp Việt là chìa khóa

Thách thức lớn nhất là làm sao để dòng vốn FDI thực sự giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh. Giáo sư Vũ Minh Khương thuộc Trường Chính sách công Lý Quang Diệu, Đại học Quốc gia Singapore, nhận định Việt Nam đã đạt được nhiều thành quả trong thu hút doanh nghiệp toàn cầu và mở rộng xuất khẩu, nhưng mối liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước vẫn chưa phát huy hết tiềm năng.

Theo ông, doanh nghiệp Việt Nam không nên chỉ đóng vai trò nhà cung ứng nội địa nhằm đáp ứng yêu cầu tăng tỷ lệ mua hàng trong nước của các doanh nghiệp FDI. Sự hợp tác cần phát triển thành quan hệ đối tác thực chất, trong đó năng lực của doanh nghiệp Việt Nam được nâng lên và đồng thời góp phần tăng sức cạnh tranh cho các tập đoàn quốc tế.

Đây cũng là vấn đề có ý nghĩa trực tiếp đối với doanh nghiệp Hàn Quốc đang hoạt động tại Việt Nam. Dù vẫn dẫn đầu về tổng vốn đầu tư lũy kế, Hàn Quốc sẽ cần điều chỉnh chiến lược nếu muốn duy trì lợi thế trước sự cạnh tranh ngày càng mạnh từ Singapore và các nhà đầu tư khác.

Thay vì chỉ mở rộng nhà máy và năng lực sản xuất, doanh nghiệp Hàn Quốc cần chú trọng hơn đến nghiên cứu và phát triển, chuyển giao công nghệ và hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam. Việc giúp các doanh nghiệp bản địa tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng không chỉ đáp ứng định hướng phát triển của Việt Nam mà còn có thể tạo nền tảng để doanh nghiệp Hàn Quốc duy trì vị thế lâu dài tại thị trường này.