Trump tuyên bố thành lập 'Lực lượng AI', phản ứng trước tranh luận về việc kiểm soát tốc độ phát triển AI

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ thành lập một tổ chức chuyên trách về trí tuệ nhân tạo (AI), được ông gọi là “Lực lượng AI”, đồng thời sắp công bố một “AI czar” để phụ trách lĩnh vực này. Động thái được đưa ra trong bối cảnh tại Mỹ đang gia tăng tranh luận về việc có nên kiểm soát tốc độ phát triển AI vì những rủi ro đối với an toàn của con người hay không.

Ngày 19/9 (giờ địa phương), ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social rằng Mỹ sẽ thành lập “Lực lượng AI”, tương tự Lực lượng Không gian (Space Force) được thành lập trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của ông và đạt được những kết quả tích cực. Ông cũng cho biết sẽ sớm công bố người giữ vai trò “AI czar”, đồng thời kêu gọi “chỉ những người có IQ cao” tham gia. Tuy nhiên, ông không nêu cụ thể tổ chức mới sẽ hoạt động như thế nào.

Theo Wall Street Journal (WSJ), đây là lần đầu tiên ông Trump công khai khả năng thành lập một cơ quan liên bang mới chuyên trách về AI. Động thái này được cho là nhằm xây dựng một đầu mối chuyên xử lý các vấn đề liên quan đến ngành AI đang phát triển nhanh chóng.

Tuyên bố của ông Trump được đưa ra khi những lo ngại về tốc độ phát triển quá nhanh của AI ngày càng gia tăng. Gần đây, các công ty AI hàng đầu của Mỹ, trong đó có Anthropic, đã cảnh báo rằng AI có thể gây ra những rủi ro nghiêm trọng đối với nhân loại, qua đó làm nóng cuộc tranh luận về việc cân bằng giữa tốc độ phát triển công nghệ và các biện pháp bảo đảm an toàn.

Ông Trump phản đối quan điểm cho rằng cần làm chậm tốc độ phát triển AI. Theo lập trường của ông, việc áp đặt quá nhiều quy định đối với AI có thể làm suy yếu năng lực cạnh tranh công nghệ của Mỹ. Đặc biệt, ông cho rằng Mỹ cần tiếp tục thúc đẩy ngành AI để duy trì lợi thế trong cuộc cạnh tranh với Trung Quốc và tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế.

Trong bài đăng ngày 19/9, ông Trump khẳng định Mỹ “sẽ không cản trở hay kìm hãm ngành công nghiệp đáng kinh ngạc này dưới bất kỳ hình thức nào”. Ông ví AI với một cuộc cách mạng công nghiệp thế hệ mới và cho rằng AI có thể có quy mô và tác động lớn hơn nhiều so với internet, thậm chí có khả năng chiếm tới 25% GDP của Mỹ. Đây là nhận định của ông Trump.

Tuy nhiên, hiện chưa rõ tổ chức chuyên trách về AI sẽ được vận hành ra sao và ai sẽ đứng đầu. Chính phủ Mỹ hiện đã có nhiều cơ quan phụ trách chính sách AI và công nghệ, trong đó có Văn phòng Giám đốc Kỹ thuật số và AI (CDAO) thuộc Bộ Quốc phòng, Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà Trắng (OSTP) và Bộ Thương mại.

Sự khác biệt trong quan điểm về các biện pháp bảo đảm an toàn AI ngay trong chính quyền Trump cũng như tại Quốc hội được cho là khiến hướng đi chính sách AI của Mỹ trong thời gian tới khó dự đoán. Adam Kovacevich, Giám đốc điều hành tổ chức công nghệ Mỹ Chamber of Progress, nói với WSJ rằng tuyên bố lần này cho thấy ông Trump nhận thấy cần phải có biện pháp đối phó với những vấn đề liên quan đến AI, nhưng vẫn chưa xác định rõ cần làm gì cụ thể.

Trong khi đó, tranh luận về tốc độ phát triển AI tại Mỹ đã lan sang lĩnh vực pháp lý. Theo AP ngày 19/9, một vụ kiện tập thể đã được đệ trình lên Tòa án Liên bang khu vực phía Bắc California, cáo buộc Anthropic, OpenAI, Google và AI của SpaceX đã phối hợp với nhau nhằm làm chậm tốc độ phát triển AI, qua đó vi phạm luật chống độc quyền.

Nguyên đơn cho rằng mỗi doanh nghiệp có thể tự đặt ra các tiêu chuẩn an toàn AI và điều chỉnh tốc độ phát triển của mình. Tuy nhiên, nếu các đối thủ cạnh tranh cùng thỏa thuận để phối hợp làm chậm quá trình phát triển AI, hành động này có thể cấu thành hành vi hạn chế cạnh tranh bị luật chống độc quyền của Mỹ cấm.