Có nên bật điều hòa cả ngày để tiết kiệm điện? Sự thật không phải ai cũng biết

Trong những ngày nắng nóng kéo dài, thời gian sử dụng điều hòa tăng lên cũng đồng nghĩa với nỗi lo về hóa đơn tiền điện. Trên mạng xã hội thường xuất hiện quan điểm cho rằng “bật điều hòa liên tục sẽ tiết kiệm điện hơn so với việc tắt rồi bật lại nhiều lần”. Tuy nhiên, điều này chỉ đúng trong một số trường hợp.

Theo các chuyên gia, mức tiêu thụ điện phụ thuộc vào loại điều hòa đang sử dụng, thời gian vắng nhà và điều kiện cách nhiệt của từng ngôi nhà.

Hiện nay, phần lớn điều hòa gia đình là loại inverter. Khi mới khởi động, điều hòa inverter sẽ tiêu thụ nhiều điện để nhanh chóng đưa nhiệt độ phòng xuống mức cài đặt. Sau khi đạt nhiệt độ mong muốn, máy sẽ tự giảm công suất máy nén và chỉ duy trì mức hoạt động cần thiết để giữ nhiệt độ ổn định.

Vì vậy, nếu vừa làm mát phòng xong lại tắt máy, sau đó bật lại chỉ sau một thời gian ngắn, điều hòa sẽ phải hoạt động với công suất cao ngay từ đầu để làm mát lại căn phòng. Việc lặp đi lặp lại quá trình này có thể khiến lượng điện tiêu thụ còn cao hơn so với việc duy trì nhiệt độ ổn định.

Dựa trên kết quả nghiên cứu được công bố tại Hội Thiết bị Điều hòa Không khí Hàn Quốc, nhóm nghiên cứu của Samsung Electronics cho biết đối với điều hòa inverter, nếu chỉ ra ngoài dưới 90 phút thì việc để máy tiếp tục hoạt động có thể tiết kiệm điện hơn.

Thí nghiệm cho thấy, khi ra ngoài khoảng 30 phút rồi bật điều hòa trở lại, lượng điện tiêu thụ cao hơn khoảng 5% so với trường hợp để máy chạy liên tục. Nếu vắng nhà khoảng 60 phút, mức tiêu thụ điện tăng khoảng 2%. Tuy nhiên, khi thời gian vắng nhà vượt quá 90 phút, việc tắt điều hòa lại mang lại hiệu quả tiết kiệm điện tốt hơn.

Dù vậy, Samsung cũng lưu ý rằng kết quả này có thể thay đổi tùy theo diện tích nhà, khả năng cách nhiệt, hướng nắng, nhiệt độ ngoài trời cũng như công suất và mức nhiệt cài đặt của điều hòa.

Những ngôi nhà bị nắng chiếu trực tiếp hoặc cách nhiệt kém sẽ nóng lên rất nhanh sau khi tắt điều hòa. Ngược lại, các căn hộ có khả năng cách nhiệt tốt có thể giữ được không khí mát lâu hơn.

Đối với điều hòa loại cũ sử dụng công nghệ máy nén cố định (non-inverter), cách sử dụng lại khác. Loại điều hòa này luôn vận hành máy nén ở một công suất cố định cho đến khi đạt nhiệt độ cài đặt, sau đó ngắt hoàn toàn và chỉ hoạt động trở lại khi nhiệt độ tăng lên.

Do không thể điều chỉnh công suất linh hoạt như điều hòa inverter, việc bật liên tục không hẳn giúp tiết kiệm điện. Trong nhiều trường hợp, sau khi phòng đủ mát, người dùng có thể tắt máy và chỉ bật lại khi nhiệt độ tăng lên.

Người dùng có thể nhận biết điều hòa inverter thông qua nhãn sản phẩm hoặc dàn nóng. Nếu trên máy có ghi "Inverter" hoặc công suất làm lạnh và mức tiêu thụ điện được chia thành nhiều mức như tối thiểu, trung bình và định mức thì nhiều khả năng đây là điều hòa inverter. Để chắc chắn hơn, nên kiểm tra hướng dẫn sử dụng hoặc liên hệ với nhà sản xuất.

Các chuyên gia cũng khuyến nghị khi mới bật điều hòa, nên sử dụng chế độ làm lạnh nhanh hoặc gió mạnh để hạ nhiệt độ phòng trong thời gian ngắn, sau đó điều chỉnh về khoảng 26–28°C và giảm tốc độ quạt để duy trì nhiệt độ ổn định.

Việc sử dụng thêm quạt điện hoặc quạt tuần hoàn không khí sẽ giúp hơi lạnh lan tỏa nhanh hơn trong phòng. Tổng công ty Điện lực Hàn Quốc cũng khuyến cáo nên đóng kín cửa khi sử dụng điều hòa để hạn chế không khí nóng từ bên ngoài tràn vào. Ban ngày, kéo rèm hoặc hạ mành che nắng cũng góp phần giảm lượng nhiệt hấp thụ vào nhà.

Ngoài ra, không nên cài đặt nhiệt độ quá thấp như 18°C hoặc 20°C với suy nghĩ phòng sẽ mát nhanh hơn. Thực tế, điều này chỉ khiến máy nén phải hoạt động mạnh và lâu hơn, làm tăng lượng điện tiêu thụ mà không cải thiện đáng kể hiệu quả làm mát.

Việc vệ sinh lưới lọc cũng rất quan trọng. Bụi bẩn bám trên bộ lọc sẽ cản trở luồng không khí và làm giảm hiệu suất làm lạnh. Trong mùa hè, người dùng nên kiểm tra và vệ sinh lưới lọc khoảng hai tuần một lần.

Cuối cùng, hóa đơn tiền điện không chỉ phụ thuộc vào điều hòa mà còn vào tổng lượng điện tiêu thụ của cả gia đình. Tại Hàn Quốc, điện sinh hoạt được tính theo biểu giá lũy tiến, vì vậy khi tổng mức tiêu thụ vượt ngưỡng quy định, đơn giá điện sẽ tăng, kéo theo chi phí sử dụng cao hơn.