Hàn Quốc siết quản lý mạng xã hội đối với thanh thiếu niên, xem xét hạn chế cả thuật toán đề xuất

 

 
Chính phủ Hàn Quốc đang thúc đẩy một loạt biện pháp nhằm tăng cường bảo vệ thanh thiếu niên trên mạng xã hội (SNS), bao gồm hạn chế người dưới 14 tuổi đăng ký tài khoản, yêu cầu các nền tảng xác minh độ tuổi người dùng và xem xét giới hạn các tính năng như thuật toán đề xuất nội dung hay cuộn trang vô hạn.

Động thái này đánh dấu bước chuyển mới trong chính sách quản lý môi trường trực tuyến dành cho thanh thiếu niên, khi phạm vi quản lý không chỉ dừng ở độ tuổi đăng ký mà còn mở rộng sang cách các nền tảng thiết kế dịch vụ và phân phối nội dung.

Theo Ủy ban Truyền thông Hàn Quốc, Chính phủ đang xúc tiến sửa đổi Luật Mạng thông tin và truyền thông nhằm tăng cường trách nhiệm của các nền tảng trong việc bảo vệ người dùng trẻ tuổi.

Các nội dung chính đang được xem xét gồm bắt buộc xác minh độ tuổi người dùng, hạn chế người dưới 14 tuổi đăng ký tài khoản và mặc định vô hiệu hóa một số tính năng đối với người dưới 19 tuổi, như cuộn trang vô hạn (infinite scroll), thuật toán đề xuất nội dung theo sở thích và lịch sử sử dụng.

Tuy nhiên, Chính phủ cũng đang cân nhắc phương án cho phép trẻ dưới 14 tuổi sử dụng mạng xã hội nếu có sự đồng ý của cha mẹ. Một số tính năng bị hạn chế cũng có thể được kích hoạt nếu phụ huynh cho phép, nhằm cân bằng giữa việc bảo vệ trẻ em với quyền giáo dục và quyền lựa chọn của gia đình.

Việc hạn chế thuật toán đề xuất không đồng nghĩa với việc xóa bỏ hoàn toàn tính năng gợi ý nội dung. Thay vào đó, các nền tảng sẽ không mặc định sử dụng thuật toán phân tích hành vi và sở thích để liên tục đề xuất nội dung tương tự đối với tài khoản của thanh thiếu niên.

Ngoài ra, các tính năng có thể khiến người dùng sử dụng mạng xã hội trong thời gian dài như phát video tự động, cuộn trang vô hạn hay thông báo vào ban đêm cũng có thể bị hạn chế.

Nếu trước đây các biện pháp quản lý chủ yếu tập trung vào thời gian sử dụng hoặc độ tuổi đăng ký, thì hiện nay trọng tâm đang chuyển sang chính cơ chế vận hành của nền tảng. Nhiều ý kiến cho rằng thuật toán đề xuất liên tục có thể làm gia tăng tình trạng nghiện mạng xã hội và khiến thanh thiếu niên tiếp xúc với nhiều nội dung độc hại hơn.

Xu hướng này cũng đang diễn ra tại nhiều quốc gia.

Australia đã cấm người dưới 16 tuổi sở hữu tài khoản mạng xã hội và yêu cầu các nền tảng xác minh độ tuổi người dùng. Vương quốc Anh tăng cường các biện pháp bảo vệ trẻ em theo Đạo luật An toàn Trực tuyến (Online Safety Act). Pháp cũng đang thúc đẩy quy định hạn chế người dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội.

Trong khi đó, Liên minh châu Âu (EU) thông qua Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA) đã mở rộng trách nhiệm của các nền tảng đối với quảng cáo nhắm mục tiêu và hệ thống đề xuất nội dung dành cho trẻ vị thành niên.

Bên cạnh việc kiểm soát đăng ký và tính năng, Hàn Quốc cũng dự kiến tăng cường trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trực tuyến. Các nhà cung cấp có doanh thu từ 1 tỷ won trở lên hoặc có trên 100.000 người dùng mỗi ngày sẽ phải chỉ định cán bộ phụ trách bảo vệ thanh thiếu niên và chịu sự kiểm tra về việc thực hiện các biện pháp ngăn chặn nội dung độc hại.

Tuy nhiên, việc triển khai chính sách được đánh giá sẽ không đơn giản.

Thách thức lớn nhất là xây dựng cơ chế xác minh độ tuổi vừa hiệu quả vừa bảo vệ quyền riêng tư của người dùng. Nếu áp dụng xác thực bằng số căn cước hoặc số điện thoại, nguy cơ thu thập quá nhiều dữ liệu cá nhân sẽ làm dấy lên tranh cãi. Trong khi đó, các công nghệ mới như nhận diện khuôn mặt bằng AI cũng đặt ra câu hỏi về độ chính xác và quyền bảo mật.

Một vấn đề khác là phạm vi trách nhiệm của các nền tảng. Thuật toán đề xuất là yếu tố cốt lõi tạo nên sức cạnh tranh của nhiều mạng xã hội, vì vậy việc Chính phủ can thiệp đến đâu vẫn là chủ đề gây tranh luận. Một số ý kiến lo ngại các quy định quá chặt có thể ảnh hưởng đến quyền tự do biểu đạt và quyền tiếp cận thông tin.

Ngược lại, nhiều chuyên gia cho rằng không thể tiếp tục chỉ dựa vào sự tự nguyện của các nền tảng trong việc bảo vệ thanh thiếu niên.

Theo giới chuyên môn, môi trường trực tuyến của thanh thiếu niên hiện nay đã khác rất nhiều so với thời kỳ diễn đàn internet trước đây. Vì vậy, thay vì chỉ tập trung vào việc cấm đăng ký tài khoản, cần ưu tiên điều chỉnh chính cấu trúc dịch vụ – yếu tố có thể dẫn đến tình trạng sử dụng quá mức và lan truyền nội dung có hại.

Ủy ban Truyền thông Hàn Quốc cũng cho biết sẽ mở rộng việc phổ biến phần mềm bảo vệ trẻ em trên không gian mạng mang tên "Cyber Safety Zone", đồng thời tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật sau khi tham vấn xã hội.

Các chuyên gia nhận định, bài toán lớn nhất của Hàn Quốc trong giai đoạn tới sẽ là tìm được điểm cân bằng giữa bảo vệ thanh thiếu niên, bảo đảm quyền tự do biểu đạt và duy trì năng lực cạnh tranh của ngành công nghệ số. Theo Giáo sư Lee Seong Min (Đại học Phát thanh - Truyền hình Quốc gia Hàn Quốc), thay vì áp dụng các biện pháp hạn chế cứng nhắc, cần tăng cường vai trò quản lý của phụ huynh và xây dựng chính sách phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế.