Hàn Quốc: Tỷ lệ hỏa táng đạt 94%, chuyên gia đề xuất cải cách chính sách mai táng theo xu hướng mới

Khi hỏa táng đã trở thành hình thức an táng phổ biến tại Hàn Quốc với tỷ lệ lên tới 94%, nhiều chuyên gia cho rằng hệ thống chính sách và pháp luật về mai táng vẫn mang nặng tư duy cũ, chủ yếu được xây dựng dựa trên hình thức địa táng. Vì vậy, cần nhanh chóng điều chỉnh chính sách để phù hợp với thực tế của xã hội siêu già hóa.

Theo báo cáo "Định hướng cải cách chính sách và chế độ mai táng trong xã hội siêu già hóa" đăng trên ấn phẩm định kỳ của Viện Nghiên cứu Y tế và Xã hội Hàn Quốc (KIHASA) ngày 17/7, tỷ lệ hỏa táng tại Hàn Quốc trong năm 2024 đã đạt 94%, trong khi tỷ lệ địa táng chỉ còn khoảng 6%.

Nếu như vào giữa thập niên 1990, tỷ lệ hỏa táng mới chỉ ở mức khoảng 20%, thì xu hướng này đã tăng liên tục trong nhiều năm. Đến năm 2005, số người lựa chọn hỏa táng lần đầu tiên vượt địa táng và kể từ đó trở thành hình thức mai táng chủ đạo.

Báo cáo cho biết trước đây, dưới ảnh hưởng của văn hóa Nho giáo, người Hàn Quốc chủ yếu lựa chọn địa táng. Tuy nhiên, quỹ đất dành cho nghĩa trang ngày càng thu hẹp, chi phí mua đất chôn cất tăng cao cùng những thay đổi trong nhận thức xã hội đã khiến hỏa táng dần được chấp nhận rộng rãi.

Đặc biệt, trong giai đoạn đại dịch COVID-19, nhu cầu hỏa táng tăng đột biến, đưa tỷ lệ hỏa táng năm 2021 lần đầu tiên vượt mốc 90%, đạt 91,7%.

Mặc dù vậy, hệ thống cơ sở hỏa táng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Tình trạng thiếu lò hỏa táng khiến nhiều gia đình không thể thực hiện lễ hỏa táng đúng thời điểm hoặc phải đưa người thân sang địa phương khác để hỏa táng, hiện tượng được gọi là "hỏa táng liên tỉnh".

Ngoài ra, việc xây dựng các cơ sở hỏa táng mới cũng gặp nhiều khó khăn do vẫn bị người dân xem là công trình không được chào đón, dẫn đến nhiều dự án bị đình trệ hoặc kéo dài.

Báo cáo nhận định rằng dù văn hóa hỏa táng đã trở nên phổ biến, nhưng các chính sách quản lý vẫn chưa được thiết kế tương xứng với sự thay đổi này. Chính phủ và chính quyền địa phương vẫn chưa có những giải pháp đủ mạnh nhằm hoàn thiện hệ thống hỏa táng và đáp ứng nhu cầu ngày càng gia tăng của người dân.

Để khắc phục tình trạng trên, nhóm nghiên cứu đề xuất xác định lại vai trò giữa Chính phủ trung ương và chính quyền địa phương. Theo đó, Chính phủ chỉ nên xây dựng các định hướng và nguyên tắc chung, còn quyền quản lý và triển khai cụ thể nên được giao nhiều hơn cho các địa phương.

Báo cáo cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải mở rộng hệ thống cơ sở hỏa táng, đồng thời cải cách các quy định liên quan đến nhà lưu giữ tro cốt, khu an táng sinh thái và tăng cường hỗ trợ về tài chính cũng như hành chính để các địa phương phát triển hạ tầng phục vụ hỏa táng.

Bên cạnh đó, các chuyên gia đề xuất hiện đại hóa hệ thống cơ sở mai táng hiện nay thông qua cải tạo, nâng cấp hoặc xây dựng mới theo hướng thân thiện với môi trường và phù hợp với xu hướng phát triển bền vững.

Đối với hình thức địa táng, báo cáo kiến nghị siết chặt công tác quản lý bằng cách chuyển từ cơ chế khai báo sau khi xây mộ sang cơ chế cấp phép trước khi xây dựng, đồng thời tăng cường các quy định đối với thời hạn tồn tại của các ngôi mộ tạm nhằm sử dụng đất hiệu quả hơn trong bối cảnh dân số già hóa nhanh chóng.