Sân bay Tân Sơn Nhất xem xét xây mới hoàn toàn Nhà ga T1, chuẩn bị cho giai đoạn sau năm 2030

Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) đang nghiên cứu phương án xây dựng lại toàn bộ Nhà ga T1 tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, trong bối cảnh sân bay Long Thành sắp đi vào khai thác và hệ thống hạ tầng hàng không khu vực phía Nam cần được tái cơ cấu để đáp ứng nhu cầu vận tải trong dài hạn.

Theo thông tin từ VnExpress và một số hãng truyền thông Việt Nam ngày 13/7, ACV hiện đang ở giai đoạn nghiên cứu sơ bộ các phương án cải tạo Nhà ga T1 và T2. Trong đó, phương án xây mới hoàn toàn Nhà ga T1 cùng việc xây dựng tuyến kết nối trực tiếp giữa T1 và T3 là một trong những nội dung được xem xét. Tuy nhiên, ACV cho biết kế hoạch vẫn đang ở giai đoạn nghiên cứu ban đầu, chưa có quyết định chính thức về việc tháo dỡ nhà ga hiện hữu hay thời điểm triển khai dự án.

Được xây dựng từ giai đoạn 1963–1964, Nhà ga T1 đã nhiều lần được mở rộng và cải tạo, hiện có diện tích khoảng 41.000 m² với công suất phục vụ khoảng 15 triệu lượt khách mỗi năm, tương đương khoảng 41.000 hành khách mỗi ngày. Tuy nhiên, sau nhiều thập kỷ khai thác, cơ sở vật chất cũng như hệ thống luồng di chuyển trong nhà ga đã bộc lộ nhiều hạn chế.

Trước khi Nhà ga T3 được đưa vào sử dụng, T1 thường xuyên rơi vào tình trạng quá tải, đặc biệt trong các dịp lễ, Tết khi lượng hành khách có thời điểm lên tới gần 100.000 người mỗi ngày. Các khu vực làm thủ tục, kiểm tra an ninh và đón trả khách thường xuyên ùn tắc. Theo ACV, việc cải tạo từng phần sẽ khó đáp ứng nhu cầu phát triển lâu dài, vì vậy phương án xây dựng mới toàn diện đang được ưu tiên nghiên cứu.

Hiện nay, Nhà ga T1 chủ yếu phục vụ các chuyến bay nội địa của Vietjet Air, trong khi Vietnam Airlines, Bamboo Airways, Pacific Airlines, VASCO và Sun PhuQuoc Airways đã chuyển hoạt động sang Nhà ga T3 mới.

Tuy nhiên, khoảng cách gần 1 km giữa T1 và T3 khiến việc di chuyển giữa hai nhà ga còn nhiều bất tiện. Vì vậy, ACV cũng đang nghiên cứu xây dựng tuyến kết nối ngầm trực tiếp giữa hai nhà ga. Hiện phương án thiết kế, tổng vốn đầu tư và tiến độ triển khai vẫn chưa được công bố. Cơ quan chức năng cũng chưa quyết định tuyến kết nối sẽ dành cho người đi bộ hay phương tiện trung chuyển.

Ngược lại, phương án xây hầm nối giữa bãi đỗ xe TCP và Nhà ga T1 đã bị loại bỏ sau quá trình đánh giá do khu vực này có hạ tầng giao thông phức tạp, đồng thời bản thân Nhà ga T1 cũng đã xuống cấp, khiến hiệu quả đầu tư không cao.

Theo đề xuất ban đầu của liên danh tư vấn CPG-ADCC, Nhà ga T1 mới sẽ được phát triển theo mô hình nhiều tầng nhằm mở rộng không gian phục vụ hành khách, kết hợp với bãi đỗ xe và các khu dịch vụ thương mại. Công suất thiết kế ban đầu khoảng 10 triệu lượt khách mỗi năm và có thể mở rộng lên 15 triệu lượt trong tương lai.

Ngoài ra, phương án xây dựng một nhà ga VIP cũng đang được nghiên cứu. Công trình này dự kiến phục vụ nguyên thủ quốc gia, doanh nhân, khách cấp cao và các chuyến bay chuyên cơ, với khả năng tiếp nhận linh hoạt một máy bay Code E hoặc năm máy bay Code C. Tuy nhiên, đây vẫn mới chỉ là ý tưởng trong giai đoạn nghiên cứu.

Việc tái quy hoạch sân bay Tân Sơn Nhất được triển khai song song với quá trình chuẩn bị đưa sân bay Long Thành vào khai thác. Theo ACV, dù Long Thành dự kiến bắt đầu vận hành vào cuối năm nay, Tân Sơn Nhất vẫn tiếp tục giữ vai trò quan trọng và không bị thu hẹp hoạt động. Hai sân bay sẽ được phân chia chức năng phù hợp với nhu cầu thị trường.

Theo định hướng hiện nay, Tân Sơn Nhất sẽ tiếp tục đảm nhận các đường bay nội địa và các tuyến quốc tế cự ly ngắn đến trung bình, trong khi Long Thành sẽ trở thành cửa ngõ hàng không quốc tế và trung tâm trung chuyển của khu vực phía Nam.

Theo nghiên cứu của liên danh tư vấn CPG-ADCC, đến năm 2030, sân bay Tân Sơn Nhất dự kiến phục vụ khoảng 40 triệu lượt hành khách mỗi năm, trong đó 75% là khách nội địa. Đến năm 2050, công suất có thể đạt 50 triệu lượt khách với tỷ trọng hành khách nội địa khoảng 80%.

Trong khi đó, sân bay Long Thành được quy hoạch đạt công suất 44,5 triệu lượt khách vào năm 2030 và khoảng 77,5 triệu lượt vào năm 2050. ACV cho biết đã hoàn tất các thủ tục cấp phép khai thác với các hãng hàng không nội địa và đang phối hợp với nhiều hãng hàng không quốc tế để chuẩn bị cho việc đưa sân bay mới vào hoạt động.

Bên cạnh các kế hoạch phát triển, nhiều người dân cũng bày tỏ mong muốn ưu tiên xây dựng tuyến kết nối trực tiếp giữa T1 và T3 nhằm giúp hành khách di chuyển thuận tiện hơn, thay vì phải đi vòng qua hệ thống đường bên ngoài sân bay như hiện nay.

Một số ý kiến cho rằng Nhà ga T1 vẫn có thể tiếp tục khai thác nếu được cải tạo hợp lý và bổ sung hệ thống kết nối hiện đại. Tuy nhiên, không ít hành khách cũng nhận định nhà ga đã xuống cấp và cần sớm được nâng cấp để đồng bộ với cơ sở hạ tầng mới của sân bay.

Ngoài việc hiện đại hóa nhà ga, nhiều người cũng đề xuất cải thiện các tiện ích cơ bản như khu vệ sinh, khu vực chờ và các dịch vụ phục vụ hành khách nhằm nâng cao hình ảnh của cửa ngõ hàng không lớn nhất TP. Hồ Chí Minh.