Nghi án bao che trong vụ án Jang Yoon-gi làm dấy lên tranh luận về quyền điều tra bổ sung của Viện Kiểm sát Hàn Quốc

Vụ nghi phạm sát hại nữ sinh trung học tại thành phố Gwangju, Jang Yoon-gi, cùng những cáo buộc về mối quan hệ thông đồng giữa cha của nghi phạm – một sĩ quan cảnh sát đương chức – với nhóm điều tra đang làm dấy lên cuộc tranh luận gay gắt tại Hàn Quốc về việc có nên bãi bỏ quyền điều tra bổ sung của Viện Kiểm sát hay không.

Nhiều ý kiến cho rằng hàng loạt dấu hiệu tiêu hủy chứng cứ, bao che nội bộ và sai phạm trong quá trình điều tra của cảnh sát chỉ được phát hiện nhờ hoạt động điều tra bổ sung của các công tố viên. Vì vậy, nếu quyền hạn này bị xóa bỏ hoàn toàn, cơ chế kiểm soát hoạt động điều tra của cảnh sát sẽ bị suy yếu đáng kể.

Theo giới pháp lý ngày 7/7, trong quá trình điều tra bổ sung, Viện Kiểm sát quận Gwangju phát hiện nhiều vật chứng quan trọng tại phòng trọ của Jang Yoon-gi, gồm một búp bê tình dục (Real Doll) và điện thoại di động, đã bị lấy đi sau khi vụ án xảy ra.

Qua điều tra, cơ quan công tố xác định cha của nghi phạm, một cảnh sát mang cấp hàm cảnh giám (Kyunggam), đã mang các vật chứng này ra khỏi hiện trường và tìm cách tiêu hủy. Viện Kiểm sát sau đó tiến hành khám xét nơi ở, xe ô tô và điện thoại của người này.

Kết quả điều tra cho thấy vị cảnh sát đã lấy búp bê tình dục cùng điện thoại khỏi phòng trọ của con trai rồi tiêu hủy nhằm che giấu chứng cứ.

Dựa trên tình trạng bất thường của búp bê, đặc biệt là các dấu vết hư hại ở vùng cổ, Viện Kiểm sát đã quyết định truy tố Jang Yoon-gi về tội giết người trong quá trình cưỡng hiếp – tội danh có khung hình phạt nặng hơn nhiều so với tội giết người thông thường.

Đáng chú ý, những chứng cứ then chốt này trước đó không được cảnh sát thu giữ đầy đủ.

Mặc dù phía cảnh sát cho biết đã lấy mẫu ADN trên búp bê và nhận được báo cáo giám định, nhưng tài liệu này lại không được chuyển cùng hồ sơ khi bàn giao vụ án cho Viện Kiểm sát.

Cuộc điều tra cũng phát hiện nhiều dấu hiệu thông đồng giữa nhóm điều tra và cha của nghi phạm.

Theo đó, các điều tra viên bị cáo buộc đã tạo điều kiện để hai cha con liên lạc với nhau trong thời gian nghi phạm bị tạm giam, đồng thời cung cấp địa chỉ và mật khẩu căn hộ của Jang Yoon-gi cho người cha.

Trưởng nhóm điều tra còn bị nghi đã tiết lộ trước cho người cha kế hoạch xin lệnh bắt giữ, lệnh khám xét cũng như thời điểm tổ chức cuộc họp xem xét công khai danh tính nghi phạm.

Ngoài ra, trong quá trình khám xét xe của Jang Yoon-gi, cảnh sát phát hiện dây rút nhựa (cable tie) – vật có thể được dùng để khống chế nạn nhân – nhưng lại không thu giữ làm vật chứng.

Theo thông tin điều tra, ngay từ giai đoạn đầu xử lý vụ án, trong nội bộ cảnh sát còn có chỉ đạo yêu cầu các điều tra viên không được tiết lộ việc cha của nghi phạm là cảnh sát.
 
Giới công tố nhận định đây là một ví dụ điển hình cho thấy sự cần thiết của quyền điều tra bổ sung.
Theo các công tố viên, nếu chỉ xem xét hồ sơ do cảnh sát chuyển sang mà không tiến hành điều tra lại, sẽ rất khó phát hiện những dấu hiệu thông đồng và tiêu hủy chứng cứ trong vụ án này.

Trong khi đó, các dự luật sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự do đảng Dân chủ đồng hành và đảng Đổi mới Tổ quốc đề xuất đều hướng tới việc bãi bỏ toàn bộ quyền điều tra của Viện Kiểm sát, bao gồm cả quyền điều tra bổ sung.

Một công tố viên cho rằng nếu có cơ chế nào khác có thể làm sáng tỏ vụ án như trường hợp Jang Yoon-gi thì nên được đưa ra thảo luận. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng bất kỳ cuộc điều tra nào cũng có thể tồn tại thiếu sót và điều tra bổ sung chính là công cụ để kiểm chứng chéo các kết quả điều tra.

Những lo ngại tương tự cũng được bày tỏ công khai trong nội bộ ngành kiểm sát.
Kiểm sát viên Kim Ho-jung thuộc Viện Kiểm sát quận Bắc Seoul cho biết nếu quyền điều tra bổ sung bị bãi bỏ, việc xử lý các vụ án xâm hại tình dục sẽ gặp rất nhiều khó khăn.

Ông đặt câu hỏi rằng nếu cảnh sát tiến hành điều tra sai hoặc cố tình làm sai lệch hồ sơ thì công tố viên sẽ dựa vào đâu để phát hiện nếu không còn quyền điều tra lại.

Theo ông, việc xóa bỏ quyền điều tra bổ sung có thể dẫn đến nhiều trường hợp cả nghi phạm lẫn nạn nhân phải chịu oan sai.

Trong khi đó, nội bộ lực lượng cảnh sát cũng đang chịu áp lực rất lớn.
Ngay sau khi xuất hiện nghi vấn tiêu hủy chứng cứ, Cơ quan Cảnh sát Quốc gia đã chuyển cuộc thanh tra nội bộ thành điều tra hình sự, đồng thời thành lập một tổ điều tra đặc biệt gồm 27 thành viên.

Giám đốc Cơ quan Điều tra Quốc gia Hong Seok-ki tuyên bố sẽ "đặt cược cả sự nghiệp" để làm rõ toàn bộ vụ việc.
Đáng chú ý, trên diễn đàn nội bộ dành cho người lao động "Blind", nhiều cảnh sát tuyến đầu cũng bày tỏ quan điểm rằng nên tiếp tục duy trì quyền điều tra bổ sung của Viện Kiểm sát.

Một số ý kiến cho rằng vụ việc lần này càng củng cố niềm tin rằng quyền điều tra bổ sung là cần thiết để bảo đảm tính khách quan trong quá trình tố tụng, đồng thời đề xuất chỉ nên bãi bỏ quyền yêu cầu điều tra bổ sung, còn quyền trực tiếp điều tra bổ sung của công tố viên cần được giữ lại.