Sau nhiều thập kỷ xây dựng vị thế cường quốc bán dẫn với hai "gã khổng lồ" Samsung Electronics và SK Hynix, Hàn Quốc đang đứng trước một bước ngoặt chiến lược mới. Kế hoạch đầu tư khoảng 800 nghìn tỷ won nhằm xây dựng cụm công nghiệp bán dẫn tại khu vực Honam (tây nam Hàn Quốc) không chỉ là dự án phát triển địa phương, mà còn được xem là nước cờ quyết định cho tương lai ngành công nghiệp bán dẫn quốc gia trong thời đại trí tuệ nhân tạo (AI).
Đây là một dự án có quy mô chưa từng có, nhưng cũng đi kèm những thách thức chưa từng có.
◆ Không chỉ là 800 nghìn tỷ won, mà là lựa chọn cho tương lai Hàn Quốc
Ngành bán dẫn luôn là trụ cột của nền kinh tế Hàn Quốc. Từ những năm 1980, khi quốc gia này bắt đầu bước chân vào lĩnh vực chip nhớ, rất ít người tin Hàn Quốc có thể cạnh tranh với Mỹ hay Nhật Bản.
Thế nhưng, bằng sự đầu tư bền bỉ của doanh nghiệp, nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao cùng chính sách hỗ trợ của Chính phủ, Samsung Electronics và SK Hynix đã vươn lên trở thành hai nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu thế giới.
Ngày nay, khi AI tạo sinh, trung tâm dữ liệu, robot, xe tự hành và AI vật lý phát triển mạnh mẽ, nhu cầu đối với bộ nhớ hiệu năng cao như HBM, DRAM thế hệ mới và NAND tiếp tục tăng nhanh. Điều đó buộc Hàn Quốc phải mở rộng năng lực sản xuất thay vì chỉ tập trung vào các cụm công nghiệp hiện hữu ở Yongin, Pyeongtaek và Icheon.
Trong bối cảnh đó, Chính phủ đã đưa ra kế hoạch xây dựng cụm bán dẫn mới tại khu vực Honam với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 800 nghìn tỷ won, bao gồm bốn nhà máy sản xuất chip nhớ quy mô lớn, kết hợp cùng trung tâm dữ liệu AI và các dự án nghiên cứu phát triển bán dẫn thế hệ tiếp theo.
◆ Mục tiêu là xây dựng cực tăng trưởng bán dẫn thứ hai
Theo định hướng của Chính phủ, cụm bán dẫn Honam sẽ trở thành trung tâm sản xuất mới, giúp giảm áp lực quá tải tại khu vực thủ đô.
Các khu công nghiệp hiện nay đang đối mặt với hàng loạt khó khăn như quỹ đất hạn chế, áp lực về điện năng, nguồn nước siêu tinh khiết, giao thông và môi trường. Vì vậy, việc hình thành thêm một trung tâm sản xuất quy mô lớn được xem là bước đi tất yếu nếu Hàn Quốc muốn duy trì vị thế dẫn đầu trong ngành bán dẫn toàn cầu.
Song song với Honam, Chính phủ cũng dự kiến phát triển trung tâm đóng gói chip HBM tại khu vực Chungcheong, tăng cường nghiên cứu vật liệu và thiết bị bán dẫn tại vùng Đông Nam và Daegu - Gyeongbuk, đồng thời mở rộng các chương trình nghiên cứu bán dẫn thế hệ mới.
Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một mạng lưới bán dẫn quốc gia thay vì chỉ dựa vào một vài địa phương.
◆ Dự án lớn nhưng vẫn còn nhiều câu hỏi
Ngay sau khi kế hoạch được công bố, nhiều ý kiến đã đặt ra hàng loạt câu hỏi về tính khả thi của dự án.
Điều đầu tiên là quy mô đầu tư 800 nghìn tỷ won tuy rất ấn tượng nhưng chưa đi kèm lộ trình cụ thể. Giới chuyên gia cho rằng Chính phủ cần công bố rõ thời gian triển khai, tiến độ đầu tư theo từng giai đoạn, trách nhiệm của từng doanh nghiệp cũng như các hạng mục ưu tiên.
Bên cạnh đó, vị trí xây dựng cụ thể vẫn chưa được xác định rõ. Dự án sẽ đặt tại thành phố Gwangju, tỉnh Jeonnam hay trải rộng trên toàn vùng Tây Nam vẫn còn là vấn đề được bàn luận.
Một vấn đề khác là nguồn điện.
Các nhà máy bán dẫn tiêu thụ lượng điện khổng lồ và phải được cung cấp điện ổn định 24 giờ mỗi ngày. Nếu kết hợp thêm các trung tâm dữ liệu AI, nhu cầu điện sẽ còn tăng mạnh hơn nữa. Vì vậy, cùng với việc phát triển năng lượng tái tạo, Hàn Quốc cần đầu tư đồng bộ vào hệ thống truyền tải, trạm biến áp và nguồn điện dự phòng.
Nguồn nước siêu tinh khiết cũng là yếu tố không thể thiếu. Ngoài việc đảm bảo nguồn cung ổn định, Chính phủ còn phải giải quyết bài toán xử lý nước thải, đánh giá tác động môi trường và cân bằng nhu cầu sử dụng nước giữa công nghiệp, nông nghiệp và dân sinh.
◆ Thiếu nhân lực có thể trở thành rào cản lớn nhất
Một nhà máy bán dẫn hiện đại không chỉ cần máy móc mà còn cần đội ngũ kỹ sư, chuyên gia công nghệ, chuyên viên dữ liệu, chuyên gia môi trường và vận hành trình độ cao.
Trong khi đó, việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao không thể hoàn thành trong vài năm.
Nhiều ý kiến cho rằng Chính phủ cần xây dựng mạng lưới đào tạo liên kết giữa các trường đại học ở Gwangju, Jeonnam, Jeonbuk, Chungcheong và khu vực thủ đô; mở rộng các chương trình đào tạo theo đơn đặt hàng doanh nghiệp; đồng thời đầu tư vào nhà ở, bệnh viện, trường học và hạ tầng đô thị để giữ chân lực lượng lao động.
◆ Bán dẫn không chỉ là nhà máy, mà là cả hệ sinh thái
Theo các chuyên gia, sức mạnh của một cụm bán dẫn không nằm ở số lượng nhà máy mà ở hệ sinh thái công nghiệp xung quanh.
Các doanh nghiệp sản xuất vật liệu, thiết bị, linh kiện, hóa chất, khí công nghiệp, logistics và nghiên cứu phải cùng phát triển thì chuỗi cung ứng mới hoạt động hiệu quả.
Nếu chỉ có nhà máy nhưng các doanh nghiệp phụ trợ vẫn tập trung ở khu vực thủ đô, chi phí vận hành sẽ tăng và khả năng cạnh tranh sẽ giảm đáng kể.
Do đó, nhiều chuyên gia đề xuất Chính phủ cần xây dựng các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, nghiên cứu phát triển và logistics để khuyến khích doanh nghiệp phụ trợ dịch chuyển về Honam.
◆ Không phải cuộc cạnh tranh giữa các địa phương
Một trong những thông điệp quan trọng của dự án là tránh nhìn nhận kế hoạch này dưới góc độ cạnh tranh vùng miền.
Việc Honam phát triển cụm bán dẫn không đồng nghĩa với việc Yeongnam hay khu vực thủ đô bị suy yếu. Tương tự, trung tâm đóng gói HBM ở Chungcheong hay các dự án AI vật lý tại Jeonbuk cũng không phải đối thủ của Honam.
Mỗi khu vực sẽ đảm nhận một vai trò khác nhau trong chuỗi giá trị quốc gia.
Theo đó, vùng thủ đô tiếp tục là trung tâm nghiên cứu và sản xuất công nghệ cao; Honam đảm nhiệm năng lực sản xuất mới; Chungcheong phát triển công nghệ đóng gói HBM; Jeonbuk trở thành trung tâm thử nghiệm AI vật lý; còn các địa phương khác tập trung vào vật liệu, thiết bị và công nghệ hỗ trợ.
Đó mới là mô hình giúp Hàn Quốc xây dựng một hệ sinh thái bán dẫn hoàn chỉnh.
◆ Đối thủ thực sự nằm ngoài Hàn Quốc
Các chuyên gia cho rằng điều Hàn Quốc cần quan tâm không phải là cạnh tranh giữa các địa phương, mà là cuộc đua với các cường quốc bán dẫn trên thế giới.
Trong khi Đài Loan tiếp tục củng cố vị thế với TSMC, Mỹ coi bán dẫn là vấn đề an ninh quốc gia, Trung Quốc đẩy mạnh tự chủ công nghệ và Nhật Bản đầu tư trở lại vào lĩnh vực vật liệu cùng dự án Rapidus.
Nếu Hàn Quốc mất quá nhiều thời gian cho những tranh luận nội bộ, khoảng cách với các đối thủ sẽ ngày càng lớn.
◆ Thành công hay thất bại sẽ quyết định vị thế của Hàn Quốc trong kỷ nguyên AI
Nếu dự án Honam được triển khai đúng kế hoạch, Hàn Quốc sẽ hình thành cực tăng trưởng bán dẫn thứ hai, mở rộng năng lực sản xuất và củng cố vị trí trong chuỗi cung ứng AI toàn cầu.
Ngược lại, nếu dự án bị chậm tiến độ hoặc thiếu sự chuẩn bị về hạ tầng, nhân lực và chuỗi cung ứng, kế hoạch 800 nghìn tỷ won rất có thể sẽ trở thành một dự án đầy tham vọng nhưng khó đạt hiệu quả như kỳ vọng.
Trong bối cảnh AI đang làm thay đổi cấu trúc của mọi ngành công nghiệp, thời gian không chờ đợi bất kỳ quốc gia nào. Thành công của cụm bán dẫn Honam sẽ không chỉ quyết định tương lai của một vùng kinh tế, mà còn có thể mở ra giai đoạn tăng trưởng mới cho toàn bộ ngành công nghiệp Hàn Quốc trong nhiều thập kỷ tới.
HO THI LONG AN
ahn@ajunews.com
© Bản quyền thuộc về Thời báo Kinh tế AJU & www.ajunews.com: Việc sử dụng các nội dung đăng tải trên vietnam. kyungjeilbo.com phải có sự đồng ý bằng văn bản của Aju News Corporation.
